Mide Kanaması

Mide kanaması, midede farklı nedenlerden dolayı kan toplanmasıdır. Mide kanamasını tedavi ederken, konservatif yönteme ve cerrahi yönteme başvurulur.

Mide Kanaması Nedir?

Mide kanaması, hasarlanmış damardan mide içerisine kan toplanmasıdır. Farklı nedenlere bağlı olarak, mide duvarının iltihabına bağlı olarak gelişen bir durumdur. Bu rahatsızlığın ayrı bir hastalık olarak kabul edilemeyeceğine dikkat edilmelidir. Çok çeşitli patolojilerin bir komplikasyonudur.

Kayıp kan hacmi 3-4 litreye ulaşabilir ve bu nedenle mide kanaması acil tedavi gerektirebilir. Terapötik önlemlerin yokluğunda hastanın ölümüne yol açabilir. Erkeklerde, kadınlara göre daha yüksek oranda görülür. 

Mide kanaması, gizli veya açık olarak gelişebilir. Kanama, kronik geçişli ve akut olarak ortaya çıkar. Gizli olduğu zaman herhangi bir semptom vermeyebilir, çoğunluğu kronik formunda görülür ve ancak rutin muayene sırasında teşhis edilir.  Akut formunda ise aniden ortaya çıkar. Kural olarak çok fazladırlar (kısa sürede büyük miktarda kan kaybı), minimum sürede (2-3 saat veya on dakika içinde) semptomların parlak bir şekilde ortaya çıkması ile karakterizedir.

Mide Kanaması Belirtileri Nelerdir?

Mide kanaması belirtileri çeşitlidir ve kanamanın geliştiği hastalığa, kan kaybı hacmine ve süresine bağlıdır. Hafif derecede kanama, kan kaybı 350-400 ml’yi geçmediğinde, semptomlar ya hiç yoktur ya da hafif geçici bulantı, ağız kuruluğu, halsizlik ve titreme ile sınırlıdır. Birçok durumda, kan kusması ortaya çıkmazsa hasta bu semptomlara bile dikkat etmeyebilir.

Hastanın genel durumu sadece kan kaybının miktarına değil, aynı zamanda hızına da bağlıdır.

Genel belirtiler: 

  • Halsizlik, artan halsizlik, baş dönmesi, yoğun terleme, azalmış kan basıncı, nedensiz solgunluk, bilinç kaybı, idrar çıkışının azalması, kulak çınlaması, gözlerin önünde “yanıp sönen sinekler”, çarpıntı hepsi kan kaybı oranına bağlı olarak ortaya çıkar
  • Parmakların ve dudakların uçlarının solgunluğu veya maviliği, çok şiddetli kanamalarda
  • Bilinç bulanıklığı ya da tam tersi aşırı hareketlilik 
  • Kanlı kusma"kahve telvesi" gibi kusma, kanama çok fazla ise, kan değişmeyebilir ve kırmızı olarak kalabilir.
  • Siyah dışkı, mide ve bağırsak içeriğinin etkisi altında kandan oluşan karakteristik hoş olmayan bir kokuya sahip siyah yarı sıvı dışkı.

Mide Kanaması Nedenleri Nelerdir?

Mide kanamasına sebep olabilecek pek çok hastalık vardır. Büyük neden midenin kendisine ait  hastalıklar ile ilişkilidir. Günümüzde en sik sebep olarak, mide ülseri üst sırayı alır.

  • Ülser: Mide duvarının yarası. Mide içeriğinin saldırganlığı faktörleri ile mide zarının koruyucu elemanları arasındaki dengesizliktir. Saldırganlık faktörlerinin güçlendirilmesi veya savunma faktörlerinin zayıflaması, bu dengenin ve ülserlerin ortaya çıkmasına neden olur. Yara mide duvarının yapısını bozarak kan damarlarına ulaşır ve kanama yapar. Mide kanamalarının en büyük, en tehlikeli ve tekrarlama riski en yüksek durumlardan biridir. Ülsere pek çok neden sebep olabilir. En baştaki sebep Helicobacter Pylori mikroorganizmasıdır.
  • Stres: Bu, mide mukozasının hasar görmesi nedeniyle ortaya çıkar. Cerrahi ve terapötik yoğun bakım ünitelerinde ciddi hastalarda gelişen durumdur. Stres kanamaları gelişimi için risk faktörleri, yanıklar (vücut yüzeyinin% 25'inden fazlası), büyük ameliyatlar, kan basıncı düşüklüğü, solunum yetmezliği, mekanik ventilasyon, pıhtılaşma bozuklukları, karaciğer yetmezliği, akut böbrek yetmezliği gibi faktörler neden olabilir.
  • İlaçlar: Dünyada yaygın olarak kullanılan ağrı kesiciler neden olabilir. Midenin asidik bölümüne giren ilaç mide duvarı hücrelerini etkiler. Mide kanaması oluşma olasılığı hastanın yaşı, tedavi süresi, ilaçların dozu, yanı sıra nikotin bağımlılığı ve alkol içeren içeceklerin kötüye kullanılması gibi kötü alışkanlıklara bağlıdır.
  • Ailevi ve çevresel faktörler: Yemek alışkanlığı, çevreye yayılan zehirli maddeler nadiren katkıda bulunur.
  • Kafa travmasıKafa travmaları, kafa tümörleri veya kafa ameliyatlardan sonra mide kanaması oluşabilir.
  • Alkol ve sigara: Alkol içmek mukoza zarını yok eder. Mide asit üreten hücrelerin ölümü nedeniyle, salgı tükenir ve mide suyunun asitliği azalır. Bu dengesizlik mide kanlanmasını bozarak kanamaya sebep olabilir. Alkol alışkanlığı olanlarda “Mallory Weiss” adlı bir özgül durum vardır. Kusma, hıçkırık, yoğun öksürük, mide basıncın artırarak yemek borusu ve mide yerleşen yerde çizgisel yırtıklara neden olur ve oradan kanama gelişir. Bu durum kadınlarda ve erkeklerde aynı oranda görülür. Ergenlik çağındaki kızlarda kilo vermeye çalışırken kusma atakların yapan kızlarda görülebilir. Hamile kadınlarda toksikoz ataklarında görülebilir.
  • Yemek alışkanlığı: Bugün, fast food'un sağlıksız yiyecek olduğu bilinen bir gerçektir. Dünyanın dört bir yanındaki doktorlar hastalarına mümkün olduğunca az cips, hamburger, patates kızartması ve diğer “hızlı” yiyecekler yemelerini tavsiye ediyor ve çoğu durumda tamamen terk etmelerini tavsiye ediyorlar. Bunun bir takım nedenleri var, ana nedeni ise fast food'un organizmaya negatif etkisi. Onunla birlikte kızartılmış, yağlı yiyecekler mide zarına hasar vererek mide yarası yapabilir.
  • Karaciğer hastalıkları: Karaciğer hastalıklarında pıhtılaşma faktörleri azaldığı için mide kanamaları görülebilir. Karaciğer sirozu da mide kanamasına neden olur.
  • Mide kanseriTümör, mide duvarı ile derinleşerek, damarların bütünlüğüne zarar verebilecek kadar ilerleyebilir.
  • Diyafram fıtığıHastalık, diyaframın zayıflığı ve midenin bir kısmının diyaframın yemek borusu açıklığı yoluyla göğüs boşluğuna hareketi ile karakterizedir. Kanama, mide asidinin yemek borusunun ince mukoza zarına sürekli maruz kalması veya midenin göğüs boşluğuna geçtiği yerde mide yarası oluşması nedeniyle ortaya çıkabilir.
  • Mide polipleri: Polip, mide duvarının iyi huylu bir tümörüdür. Polipte ülser oluşumu, polipte lokal dolaşım bozuklukları nedeniyle damarsal hasar oluşabilir.

Mide Kanaması Teşhisi

Hastanın öyküsü detaylı incelenmeli. İlaç, alkol, kostik madde alımı, mide yarası varlığı, iştah kaybı, zayıflama gibi nedenler değerlendirmeli. Sonra fizik muayene yapılmalı. Hastanın genel görünümü, solukluğu, bilinci bakılır. Tansiyon ölçülmeli, kalp atımı ve solunum sayısı bakılır. Batın muayene yapılmalı, kitle varlığı değerlendirmeli. 

Dışkıda kan olabildiği  için, çıkan kan mideye mi yoksa diğer sindirim sistemine mi ait, onun için ayırıcı tanı yapmak gerekir. Onun için rektal muayene yapılmalı. Bu tanı yöntemi hastanın durumunu değerlendirmek, tümörleri veya hemoroidleri belirlemek için gereklidir

Laboratuvar bulgular:

Tam kan tahlili: Kanın kırmızı hücreleri azalır, beyaz hücre sayısı artabilir, trombosit sayısı azalır

Tam idrar tahlili: Ciddi kan kayıplarında idrar çıkışı azalır

Dışkı tahlili: Dışkı mikroskobik incelenerek kan varlığı tespit edilir

Enstrümental testler:

  • Endoskopi (mide içerisine, ucunda bir kameralı tüp ile giriş): Esnek, bir ışık kaynağı ile donatılmıştır, böylece doktor mide içeriğin durumunu çok ayrıntılı ve doğru bir şekilde değerlendirebilir. Bu yöntem sadece teşhis değil, aynı zamanda tedavi yapılmasını sağlar. Mide içerisine tüp ile girerek, sızıntı yapan damar görülür ve o damar klips ile bağlanır yada damarı yakılabilir.
  • Mide röntgeni: Nadiren de olsa, birçok durumda, kontrast madde kullanan midenin radyografisi oldukça bilgilendirici olacaktır. Bu çalışmayı kullanarak, bu organın duvarlarının durumunu değerlendirebilir, çeşitli patolojileri tanımlayabiliriz.

Radyografi sadece aç karnına yapılır. Mide yiyecekle doldurulursa, kontrast madde duvarları boyunca düzgün bir şekilde dağılmaz.

  • Anjiyografi: Mide kanamasının damarsal anomalilerden kaynaklandığı şüphesi olduğunda yapılır. Bu çalışma, bir kateter kullanılarak damar içine sokulan özel bir kontrast madde kullanılarak gerçekleştirilir. Bundan sonra bir röntgen çekilir. Elde edilen görüntülerde damar açıkça görülebilir. Elde edilen verilere dayanarak, mide kanamasının nedenini özetleyebiliriz.
  • Radyoizotop tarama: Bu çalışma, diğer tanı yöntemleri kanamanın nedenlerini tanımlayamadığında yapılır. Radyoizotop taramasından önce, hasta bir kişinin kanına kontrast madde ile işaretlenmiş bir kırmızı kan hücresi çözeltisi enjekte edilir. Bundan sonra, onlar kanama yerinde büyük miktarlarda birikirler. Özel bir aparat yapan resimlerde tanımlanabilir.

Mide Kanaması Tedavisi

Mide kanaması ciddi komplikasyonların gelişmesi olasılığı nedeniyle insan sağlığı için ciddi bir tehlikedir. Bu nedenle zamanında tıbbi bakım sağlanması ve mide kanamasının durdurulması en önemli görevlerdir. Ama unutulması gereken şey, mide kanaması bir hastalık değildir, mide kanaması bir sonuçtur, bir hastalığın sonucu.  

Mide kanamasını tedavi ederken iki yöntem kullanılır:

  • Konservativ Tedavi
  • Cerrahi Tedavi 

Konservatif Tedavi

Hastanın tedavisi öncelikle, hastaya sıkı yatak istirahati ve tekrar kanama riskini azaltmak için gerekli olan herhangi bir fiziksel aktivitenin sınırlanması önerilir. Ek olarak, mide kanamasının durmasından sonra devam eden özel bir diyet kullanılır.

Hafif derecedeki kanamalarda konservatif tedavi genellikle başarılı sonuçlanır. Kanamaya eşlik eden ciddi hastalıklar varsa, örneğin, akut ve kronik losemi, son evredeki kalp hastalığı varsa konservatif tedavi tercih edilmeli. 

Tedavinin en önemli aşaması (özellikle büyük kan kaybı durumunda), yeterli miktarda dolaşımdaki kanın geri ikmal edilmelidir. Bu amaçla, kristaloid çözeltiler ve gerekirse tam kan uygulanmalıdır.

Mide kanamasına neden olabilen aşırı asit üretimine karşı, asit düşürücüler  kullanılır. Bu ilaçların etki mekanizması, mide suyunun asit üretiminin engellenmesinden kaynaklanır. Bu nedenle, kanamanın başlangıcından sonraki ilk iki ila üç gün boyunca intravenöz uygulanması önerilir. Bu ilaçlara: pantoprazol, omeprazol, famotidin, ranitidin vb girer.

Pıhtılaşma sistemi bozuklara da, pıhtılaşma ilaçları kullanılır. Örnek: traneksamik asit, aminocaproic asit vb.

Cerrahi Tedavi

Büyük kan kaybında ve tekrarlayan durumlarda yapılır. Ek olarak, karın içi kanama gelişimi ile mide yarası delinmesi durumunda cerrahi tedavi tercih edilen yöntemdir. 

Cerrahi tedavi yöntemleri iki şekilde gerçekleştirilebilir:

Endoskopik olarak özel endoskop (tüp) cihazları kullanılarak, veya laparotomik olarak (mideye daha iyi erişim için karın üzerinde geniş bir kesi kullanarak). 

Tedavi seçimi bir cerrah tarafından gerçekleştirilir.

Mide kanamaya yardımcı olan, mide duvarının ve damarlarının  sinirlerinin en son dallarının cerrahi  olarak kesilmesidir. Bu, kan damarlarının kasılmalarına neden olur ve mide kanamasını azaltmaya veya tamamen durdurmasına izin verir. Ek olarak, eğer neden mide yarası ise, midenin bir kısmının cerrahi olarak çıkarılması mümkündür, bu da tam kanama durdurmasın sağlar. Tercih edilen bir sonraki işlem, cerrahi bir iplik kullanarak kanayan damarı bağlamaktır veya özel bir metal perçin uygulanması olabilir. 

Son zamanlarda endovasküler (damar içine girme) cerrahi yöntemleri giderek daha fazla kullanılmaktadır. Bu durumda, cerrah hastanın damarına kalça arterinden girer ve özel bir prob yardımıyla midede kanama yapan arterleri bloke edebilir. Bu işlemler çok hızlı bir şekilde gerçekleştirilir ve uzun vadede oldukça etkilidir.

Mide Kanaması İlkyardımı

Bu hastalığın en ufak bir şüphesiyle varsa, ilk önce ambulans ekibini aramak gerekir. Herhangi bir gecikmenin ciddi sonuçlarla dolu olduğunu unutmayın. Hasta derhal yatırılmalı, başının altına yumuşak bir şey döşenmeli, yan tarafta çevirmeli. Bu kusmanın akciğere gitmemesinin en iyi şekilde önlenmesi olacaktır. Hiçbir durumda hasta hareket etmemeli, fiziksel aktivite yapmamalı ve hatta yürümemelidir. Temiz hava sağlayın. Mideye buz konulmalıdır. Buz kıyafet üzerinden kullanılmalı. Mideyi 15-20 dakika boyunca birkaç dakikalık kesintilerle soğutmak gerekir. Soğuk sıcaklık  kan damarlarının kasılmasına neden olur ve biraz kanamayı durdurabilir.

Hiçbir durumda içecek ve yiyecek verilmemelidir. Hastada şiddetli susuzluk durumunda, dudaklarının su ile nemlendirilmesine izin verilir.

Mide Kanaması Tedavi Edilmezse

Mide kanaması tedavi edilmezse, gelişen komplikasyonlardan dolayı ölümle sonuçlanabilir. Nadiren Mallory Weiss yırtıkları neden olduğu kanamalarda, kanama  kendi kendine durabilir, ama yine de hasta kendine teşhis koyamadığı için doktora başvurup, tekrar etmemesi  için tedavi alması gerekiyor.

Mide kanaması komplikasyon olarak gelişen şok durumunda hastada:

  • Bilinç kaybı
  • Hızlı kalp atımı
  • İdrar çıkışının durması
  • Hızlı nefes alıp verme
  • Tansiyon düşüklüğü
  • Çoklu organ yetmezliği
  • Ölüm korkusu ve ölümle sonuçlanabilir 

Mide Kanamasına Ne İyi Gelir?

Kanamanın güvenilir bir şekilde durmasından sonra, tekrarlanmamasının önlenmesi gerçekleştirilir.

Doktor tarafından reçete edildiği gibi, antiasit ilaçların uygulanması devam edilmelidir. 

  • Sıkı diyet uygulanmalı. 
  • Yemekler buğulanmış, haşlanmış  olmalı.
  • Et ve balıklar cilt, kemik, kıkırdak, damar, tendon ve yağdan tamamen temizlenmelidir. 
  • Et pişirirken, hayvansal yağ konsantrasyonunu en aza indirmek için kaynamış suyu iki kez değiştirmeniz gerekir. 
  • Günde 4-5 kere ve küçük porsiyonlu yemek yenmeli, günde 1,5-2 litre su tüketilmeli.
  • Bu diyet kanamaya neden olan mide yaralarına  önerilir,  eğer diyet yapmazsa kanama tekrarlanır. 
  • Mide kanamasının önlenmesine yardımcı olan maydanoz vardır, çeşitli kanamaların ortaya çıkmasını önler.

Mide Kanamasına Ne İyi Gelmez?

Kanama anında herhangi gibi bir fiziksel aktivite yapılmamalıdır. Herhangi yemek, içecek verilmemeli. 

Kanama durduktan sonra, hasta uzun süre kızartılmış, yağlı, baharatlı, gazlı içecekler, hızlı yemeklerden uzak durmalı. Eğer hastada alkol ve sigara alışkanlığı varsa, hemen bırakmalılar. Düzensiz ağrı kesici ilaçlar kullanılmamalı

Mide Kanaması İlaçları

Mide kanamasının tedavisinde en önemli amaç, kaybedilen kani yerine getirmek ve kanamayı durdurmak. Bu yönde bize kristaloid çözeltileri yardımcı olur. Eğer kan kaybı büyük oranda ise ve dolaşım bozukluğu varsa, hastaya taze kan, kırmızı hücreli kan, taze dondurulmuş plazma trombosit kütlesi verilir. 

Mide antiasitler: Omeprazol, pantoprazol, famotidin, ranitidin kullanılır. 

Ama bu tedavileri sadece doktor, nedene ve duruma göre tedavi edebilir.

Mide Kanaması Ameliyatı

Mide kanamasında ameliyat, büyük kanamalarda yapılır. Mide kanaması ameliyatında iki yöntem kullanılır.

Endoskopik yöntem: Ucunda kameralı ve ışıklı bir tüp ile ağızdan girerek mideye ulaşılır. Bu yöntem tanı ve tedavi amaçla kullanılıyor. Tüp ile girerek kanama yaptığı damarı tespit eder ve onu bağlar. Kesi yapmadan, minimal komplikasyon ve kısa bir iyileşme süre olduğu icin bu  yöntem çok avantajlı.

Avantajları:

  • Minimal yaralanmalar
  • Minimal kan kaybı;
  • Büyük kesimlere ihtiyaç olmaması;
  • Doktorun prosedürü sürekli görsel kontrol altında gerçekleştirmesine izin veren optik cihaz kullanımı;
  • Az sayıda komplikasyon;
  • Rehabilitasyon döneminin kısa olması
  • Belirgin bir postoperatif ağrı sendromunun yokluğu, erken aktivasyon, aktif yaşamaya hızlı bir geri dönüş;
  • Kısa iyileşme süresi;
  • Kozmetik kusurların eksikliği
  • Hastanede uzun süre kalmaya gerek yok

Laparotomik yöntem: Karın duvarına geniş kesi yaparak, mideye ulaşılır. Kanamaya yardımcı olan sinirler kesilir yada kanamaya neden olan mide yarası varsa, mide yarısı yada tamamı çıkartılır. Konservativ ve endoskopik yöntemler işe yaramadığında  veya mide kanamasının tekrarlanması durumunda kullanılır.

Hamilelikte Mide Kanaması

Hamilelikte ilk aylarında ve bazen hamilelik süreci boyunca, gebede toksikoz gelişir. Bu durumda kadın kokulara hassasiyeti yoğunlaşır ve kusma atakları belirginleşir. Bu kusma ataklarında mide basıncı yükselerek yemek borusu ve mide biriken yerde yırtıklara sebep olup, kanama yapabilir. 

Çocuklarda Mide Kanaması

1 ila 3 yaş arası çocuklarda, mide kanaması çoğunlukla çeşitli bağırsak  kısmının diğer kısım içerisine  kayarak girmesi sonucu oluşan ciddi bir bağırsak tıkanıklıklarında, midenin fıtıklarında oluşur.

3 ila 7 yaşındaki çocuklarda en yaygın neden kalıtsal bir hastalık olarak ortaya çıkan midenin polipleridir.

Çocuklarda mide kanaması gelişiminin sık görülen bir nedeni, mideye giren yabancı cisimler. 

Çoğu zaman, çocuklarda mide kanaması gizli bir seyir ile karakterizedir. Sonra anemi belirtileri ön plana çıkar: zayıflık, baş dönmesi, fiziksel ve zihinsel çalışma sırasında artan yorgunluk, solgunluk.

Çocuğun  etrafındaki şeylere ve etrafındaki insanlara ilgi eksikliği, cildin solgunluğu dikkat çeker. İç kanamanın ilerlemesi ile yüz özellikleri keskinleşir, gözlerin etrafında koyu halkalar oluşur, çocuk durumun ciddiyetine rağmen esnemeye başlar ve yatağa gitmeye çalışır. 

Bebeklerde Mide Kanaması

Yenidoğanlarda, mide kanamasının en yaygın nedeni, yenidoğanın K vitamini eksikliği ve bunun sonucunda kan pıhtılaşma faktörlerinin sentezinde bozulma ile ilişkili bir hastalıktır.

Mide Kanamasi için Hangi Doktora Gidilir?

Mide kanaması için hasta, Dahiliye (İç Hastalıkları) yandalı olarak bilinen Gastroenteroloji doktoruna başvurmadır. Büyük kanamalarda genel cerrah doktoru kanamayı durdurur. Ancak asıl nedenin Gastroenteroloji uzmanı tedavi eder.

Kanlı kusma ve dışkı rengi değiştiğini fark edildiği zaman, vakit kaybetmeden doktora başvurulmalıdır.

Makaleyi faydalı buldun mu?
4
0
Makeleyi Paylaşın

Mide kanaması ile İlgili Sıkça Sorulan Sorular

Eğer zamanında müdahale edilmezse ve kan kaybı büyük miktarlarda ise, geliştiği derin anemiden, dolaşım bozukluğundan çoklu organ yetmezliğinden, ölümle sonuçlanabilir. Günümüzde mide kanaması tedavileri çok iyi geliştiğinden, hastaların çoğunluğu iyileşirler, fakat onun için doktor veren tedaviyi düzenli uygulamaları lazım ve sıkı diyet yapılmalı.

Mide kanaması geçirenlerde genellikle ağrı olmaz, fakat bu neden olduğu hastalığa bağlı. Mesela, eğer mide kanamasına mide yarası sebep olduysa ağrı yapabilir. 

Kanamanın güvenilir bir şekilde, anında  durdurulmasından sonra, tekrarlanmasının önlenmesi gerçekleştirilir. 

Doktor tarafından reçete edildiği gibi, ilaçların uygulanması devam edilir ve sıkı gözlem altına alınıp, bir ay sonra endoskopik inceleme yapılmalıdır. 

Mide kanamasına, birçok hastalık katkıda bulunur. En baştaki neden mide ülseri. Stres, tümör, mide fıtığı,  karaciğer hastalıkları, alkol ve sigara diğer nedenler olarak sayılır. Bunlar mide duvarında hasar oluşturarak, mide duvarındaki damarları harap ederler ve böylece kanama gelişir. Küçük kanamalar genellikle bir belirti vermezler. Rutin muayene sırasında  ortaya çıkarlar. Şiddetli kanamalarda hasta kanlı kusar, dışkı rengi değişir. Kaybettiği kanın miktarına bağlı, hastada anemi belirtileri: hasta solgunlaşır, yoğun terler, kan basıncı azalır, bilincini kaybeder, idrar çıkışı azalır, kulak çınlatır, çarpıntı ortaya çıkar.

Hafif derece kanamalarda kendiliğinden durabilir, ama tedavi edilmezse tekrarlama riski yüksek.  Büyük kanamalarda kendiliğinden geçme şansı çok az. Sadece Mallory Weiss hastalığında kendiliğinden durabilir.