evim.com

Mide Ülseri Belirtileri

Mide ülseri, mide mukozasının ortadan kalkması veya görevini yerine getirememesi durumunda midede oluşan yaradır.

Mide Ülseri Nedir?

Mideyi koruyan bazı defansif faktörler vardır. Bunların en önemlisi mide mukozasıdır. Mide mukozası asit ve diğer mide için tahrip edici özellikte olan maddelerden mide lümenini (organ boşluğu) fiziksel bir bariyer gibi davranarak korumaktadır. Öte yandan mukozadaki mukus hücreleri bikarbonat salgılayarak epitel hücre (mide yüzeyini döşeyen hücre) yüzeyini nötr pH değerlerinde tutar.  

Bu faktörlerin bazı sebeplere bağlı olarak ortadan kalkması veya görevlerini yerine getirememesi sonucu midede oluşan yaraya ‘ülser’ denir. Mide asidinin miktarının artması sonucu ülserler oluşabilecek iken aynı zamanda mide mukozasının zarar görmesi sonucunda işlevini tam olarak sağlayamaması da ülserlere yol açabilir. 

Midenin bu hasarlar sonucu iltihaplanmasına gastrit denmektedir. Gastritte midede yara görülmez. Mikroskop ile incelenecek olursa görülen şey aslında iltihabi reaksiyona bağlı olarak görülen şişlik, kızarıklık ve ödemdir. Gastrit yeterince tedavi edilmez ve gerekli önlemler alınmazsa mide ülserlerine yol açabilmektedir.

Midede defansif faktörlerin ortadan kalkması ve midenin hangi bölgesinde yara olması özelliklerine göre mide ülserleri tiplendirilmektedir. Bu tipler;

  • Tip I: En sık görülen tiptir. Mukoza defansı azalmıştır. Mide asidi artmış olabilir. Anatomik açıdan düşünüldüğünde midenin incisura angularis (mide çıkışının üstündeki çentik) adı verilen yerinde görülür.
  • Tip II: Mide asidi artmış olabilir. Küçük kurvatür adı verilen mide bölümünde görülür.
  • Tip III: Mide çıkışının  hemen öncesindeki bölgede görülür. Asit artmış olabilir.
  • Tip IV: Yemek borusuyla midenin birleştiği noktada oluşur. Mukoza defansı azalmıştır. Asit artmış olabilir.
  • Tip V: Mide gövdesinin herhangi bir yerinde olabilir. Sık ağrı kesici kullananlarda görülen tip budur.

Mide Ülseri Belirtileri Nelerdir?

Mide ülseri olan kişilerin yaklaşık dörtte üçünde belirtiler yoktur. Mide ülseri belirtileri genelde zamanla değişmektedir ve fark edilmesi zor olabilir. Belirtiler genellikle gece mide boşken görülür. Yemek yedikten hemen sonra ağrı azalabilir. Ancak yemekten 2-3 saat sonra da görülebilir. Temel olay midenin boşken artan asit salgılamasına karşı kendini koruyamamasıdır. 

Mide ülserinin genel belirtisine dispepsi (hazımsızlık) denir. Hazımsızlık  mide bölgesindeki rahatsızlık veya ağrıya neden olur. Bu belirti aynı zamanda ortaya çıkabilecek mide ekşimesi ile karışabilir. Mide ekşimesine asit, reflü (geri kaçış) veya gastroözofageal reflü (mide içeriğinin yemek borusuna doğru geriye kaçışı ile oluşan hastalık) hastalığı neden olabilir.

  • Karın ağrısı ve yanma hissi yemekten 2-3 saat sonra hissedilir. Gece mide boşken ve açlık durumlarında artabilir. Yaranın aktifliğine bağlı olarak ağrılı ve ağrısız dönemler görülebilir. Ağrı genellikle mide asidini tamponlayıcı (karşı gelecek faktör) bir yiyecek veya ilaç alarak azalır.
  • Hastalarda iştahsızlık görülebilir. Buna ek olarak yemek yerken erkendendoyma, şişkinlik, huzursuzluk görülebilir.  Bu belirtilere ek olarak bulantı da oluşabilir.
  • Kusma veya kanlı kusma görülebilir.
  • Dışkıda koyu kan veya siyah katran rengi görülebilir.
  • Kilo kaybı görülebilir.

Mide Ülseri Nedenleri Nelerdir?

Mide ülserinin altında yatan temel sebep  mideyi koruyan faktörlerin bir sebebe bağlı olarak ortadan kalkmasıdır.

Mideyi koruyan faktörler: mukus tabakası, bikarbonat salgılanması, hücrelerin yenilenmesi, mukozal kan akışı, prostaglandinler (yanma ve ağrı oluşumunu sağlayan yağ bileşikleri) özellikle E,F ve I’dir. 

Aşağıdaki maddelerde mideyi koruyan faktörlerin görevini yerine getirmesine engel olacak faktörler verilmiştir.

  • Asit ve pepsin salgılanmasının aşırı derecede artması mide ülserlerine yatkınlık oluşturur.
  • Mukozal direncin azalmasına bağlı olarak artan mide tahribatı
  • Helicobacter pylori bir bakteridir. Ürettiği üreaz enzimi sayesinde; üreyi vücudumuz için çok zehirli olan amonyağa çevirir. Midede alkali bir ortam oluşturarak hipergastrinemiye (gastrin miktarının fazla salgılanması) yol açar. Bu hormonun fazla salgılanması sonucu olarak midedeki asit miktarı artar ve ülserlere zemin hazırlanmış olur.
  • Ülserlerin genetik temeli birden fazla genin yatkınlığı sonucu oluşur.
  • Zollinger-Ellison sendromu da genetik temeli olan ve mukozal kan akımının bozulması sonucu mide ülserleri gelişebilen hastalıktır.
  • Steroid olmayan anti-iltihap ilaçlar mideyi korumakla görevli olan prostaglandinin oluşumunu engeller ve mide ülserleri oluşmasına uygun bir ortam oluşur.
  • Sigara prostaglandin üretimini arttırarak iltihaplara yatkınlık oluşturur. Aynı zamanda mide asit salınımını ve duodenogastrik reflüyü (bağırsaktan mideye besinin geri kaçışı) arttırır.
  • Stres artışına bağlı olarak asit sekresyonun arttığı bilinmektedir. Artan aside bağlık olarak mide ülserleri görülür.
  • Mide boşalmasındaki gecikme sonucunda midenin asidik ortamla normalden daha uzun süre teması ülser oluşumunda önemlidir.
  • Alkol mide mukozasını tahrip edici özelliktedir ve mide ülserlerine neden olabilir.

Mide Ülseri için Hangi Doktor ve Bölüme, Ne Zaman Gidilmeli?

Midesi ile ilgili şikayetleri olanlar öncelikle bir iç hastalıkları uzmanına gitmelidir. İç hastalıkları uzmanının yaptığı değerlendirmeler sonucu daha ileri tetkikler, incelemeler ve değerlendirmeler için bir gastroenteroloji uzmanına sevki gerekebilir.

Ülser tanısı almadan önce bazı şikayetlerde doktora başvurmak gerekir.

Bunlar; 

  • Karın bölgesinde açken hissedilen şiddetli ağrı şikayeti varsa
  • Karın bölgesinde yemek yedikten sonra veya antiasit aldıktan sonra hafifleyen ağrı şikayeti varsa
  • Yemek sırasında erken doyma hissi iştahsızlık ile beraber bulantı ve kusma belirtileri görülmesi

Ülser tanısı aldıktan sonra ise bazı şikayetlerde acilen doktora gidilmelidir.

Bu durumlar mevcutsa;

  • Baş dönmesi, halsizlik, yorgunluk ve soluk bir cilt gibi anemi (kansızlık) belirtileri ülser kanamasına bağlı olabilir.
  • Önceden bahsettiğimiz ülser belirtileri varsa ve şiddetli sırt ağrısı şikayetleri varsa ülser perfore (delinme) olmuş olabilir.
  • Ülser belirtilerine ek olarak kusma ve kusma içeriğinde kanlı veya kahve telvesi gibi bir görüntü varsa
  • Kanlı, siyah dışkılama görüntüsü veya jöle kıvamında dışkılama varsa
  • Ülser belirtilerine ek olarak soğuk, yarı baygın, halsizlik gibi şok belirtileri varsa

acilen doktora gitmek gerekir. 

Makaleyi faydalı buldun mu?
1
0
Makeleyi Paylaşın

Mide ülseri ile İlgili Sıkça Sorulan Sorular

Mide ülserlerinin sıklıkla kanser yapacağı doğru bilinen yanlışlar arasındadır. Genellikle benign lezyonlar olan mide ülserlerinin çok az bir kısmı mide kanserlerine dönüşmektedir. Kansere dönüşümün engellenmesi için etkin bir tedavi gerekmektedir. Mutlaka doktora gidilmelidir. 

Helikobakter pilori enfeksiyonuna bağlı olarak nadiren de olsa lenf kanserleri görülebilir.

Mide ülserlerinin en sık sebeplerinden birisi Helikobakter pilori enfeksiyonudur. Bu enfeksiyonun metabolizması gereği ürettiği bazı maddeler ciddi ağız kokularına yol açmaktadır. Bu enfeksiyonun tedavisi sonucu ağız kokusu gerilemektedir.

Mide ülserleri karın ağrısı, iştahsızlık, hazımsızlık gibi  bulantı da yapabilir. Bulantı şikayetleri özellikle bazı yiyecekler ve stres  ile artabilir. Hastanın bulantısını arttıran yiyeceklerden ve stresten uzak durması gerekmektedir.

Genellikle benign lezyonlar olan mide ülserlerinin çok az bir kısmı mide kanserlerine dönüşmektedir. Nadiren görülen bu durumlarda mide ülserinin tedavisi ihmal edilmiş olup, hastanın ülser tedavisinin yapılmaması önemli rol oynamaktadır.

Mide ülseri perfore olmadan genellikle sırt ağrısı yapmaz. Sırt ağrısı perfore olmamış bir mide ülserli hastada nadiren görülür. Ancak mide ülseri perforasyonu sonucunda bıçak saplanmışçasına ani bir sırt ağrısı görülebilir.

Mide ülserinde, hastalığın hastaya verdiği rahatsızlıkları giderici tedaviler uygulanır.

makaleyi incele

Mide ülseri, mide mukozasının ortadan kalkması veya görevini yerine getirememesi durumunda midede oluşan yaradır.

makaleyi incele