Böbrek yetmezliği ile İlgili Sıkça Sorulan Sorular

Böbrek yetmezliği, böbreklerin çeşitli sebeplerden kanı süzme ve atık maddeleri uzaklaştırma görevi başta olmak üzere pek çok görevini yerine getirememesi sonucu oluşur. Buna pek çok faktör sebep olabilir. 

Kan ve su kaybı, enfeksiyonlar, ilaçlar, çeşitli tedaviler, böbreğin yapısal hastalıkları, uzun süreli idrar yolu tıkanıklıkları, diyabet, hipertansiyon gibi uzun süreli hastalıklar farklı mekanizmalarla böbrek yetmezliğe neden olabilir. 

Böbreğe gelen kan akımının azalması, böbreğin süzücü birimlerinin hastalıkları, tıkanma sonucu idrarın böbreklere geri kaçması ve burada yangı oluşturması, zehir ve toksinlerin vücutta çok artarak böbrekten atılma aşamasında böbreği harap etmesi bu mekanizmaların en sık görülenleridir. Bunun yanı sıra, her böbrek yetmezliği sebebinin kendine özel bir mekanizması mevcuttur.

Böbrek yetmezliğinde diyaliz genelde son dönemde başvurulan bir tedavi yöntemidir. Hastaya özel durumlara bağlı olarak daha erken dönemlerde de tercih edilebilir, bu konuda en doğru bilgiyi hastanın tedavisini sürdüren hekim verecektir. 

Son dönem böbrek yetmezliği sınırı genelde GFR ölçümü ile belirlenir. Hastaya zararsız bir madde verilerek böbreklerin bu maddeyi süzme hızı ölçülür. Normal kişilerde 125 civarıdır. Son dönem böbrek yetmezliğinde ise 15’in altına düşmüştür. Genellikle diyaliz bu sınırda tedaviye dahil olur.

Böbrek yetmezliği bütün vücudu etkileyen çok önemli bir sağlık problemi olduğu için çeşitli mekanizmalarla ağrıya sebep olması olasıdır. Özellikle kronik böbrek yetmezliğinde kemiklerden kaynaklı ağrılar görülebilir. Bazı hastalarda bulantı ve kusmaya karın ağrısı da eşlik edebilir. Tansiyon düzensizliğine bağlı baş ağrısı da görülebilmektedir. Bunun yanı sıra böbrek yetmezliğine sebep olan hastalık da ağrıya yol açabilir, bu hastaya özel değerlendirilmesi gereken bir durumdur.

Dikkat edilmesi gereken hususlardan biri herhangi bir ağrı durumunda ağrı kesici kullanımıdır. Böbrek yetmezliği varlığında ağrı kesiciler çok özenli ve kesinlikle hekim bilgisi dahilinde kullanılması gereken ilaçlardır çünkü böbrek yetmezliğini derinleştirebilir, kronik böbrek yetmezliğini akut hale geçirebilirler.

Böyle soruların cevaplanması oldukça güç ve cevapları tamamen kişiye özeldir. Hastalığın sebebi, hastanın sağlık durumu, yetmezliğin derecesi, ek hastalıklar, belirtilerin şiddeti ve seyir hızı gibi onlarca faktör yaşam süresini etkiler.

Böbrek yetmezliği sonucu hastalığı ortaya çıkaran sebebe bağlıdır. Eğer kısa sürede çözülebilecek geri dönüşlü bir sebeple akut böbrek yetmezliği geliştiyse sonucunda böbrek eski fonksiyonlarına kavuşur ve iyileşme ile sonuçlanır.

Uzun süreli böbreklerin hasar gördüğü kronik böbrek yetmezliğinde ise sonuç genellikle ciddi hastalık durumu, yaşam kalitesinde düşme, ek hastalıkların tabloya eklenmesi ve bunların da neticesinde ölümdür. Diyaliz, kişiye böbrek nakli sağlanabilecekse uygun verici bulunana kadar hastayı hayatta tutabilir ve böbrek nakli ile kronik böbrek yetmezliği de iyileşme ile sonuçlanabilir.

Böbrek yetmezliği teşhisi için genel olarak en sık kullanılan yöntemler, idrar tahlili, kan tahlili, idrar miktarı ve GFR (böbreklerin süzme hızı) ölçümüdür. Bunların yanı sıra yapısal bir problem düşünülüyorsa görüntüleme yöntemleri olan ultrason, MR, tomografi gibi cihazlardan yardım alınabilir. Ayrıca elde edilebilen basit testlerle bir sebebe ulaşılamadıysa veya belirli durumların kesinleştirilmesi için böbrek biyopsisine de başvurulabilir.

Kan tahlilinde BUN, üre ve kreatin yüksekliği yol gösterici parametrelerdir. GFR ise daha çok evreleme ve seyir açısından değerli olup 90’ın altında olması böbrek yetmezliğinin başladığı anlamına gelir.

Akut böbrek yetmezliğinde iyileşme süresi yetmezliğin sebebine ve ağırlığına göre değişecektir. Çok ağır tablo ile başlayan, ciddi belirtilerle seyreden ve tedavisi zaman alan sebeplerle oluştuysa iyileşme süresi uzar. Aksi takdirde kolay çözülebilecek bir problem varsa tedavi kısa süre yoğun bakım şartlarında verilir, ardından hasta kısa sürede koruyucu ilaçlarla beraber taburcu edilerek uzaktan kontrol altında tutulabilir.

Böbrek yetmezliği ile İlgili Makeleler

Böbrek Yetmezliği

Böbrek yetmezliği olan hastada böbrek, vücut için yapması gereken görevleri yerine getiremez. Tedavisi de altta yatan sebebe göre uygun seçilir ve uygulanır.

makaleyi incele