Anjina Pektoris

Anjina pektoris, kalbi besleyen koroner damarının tamamen değil kısmi tıkanması olup tıkanıklığa neden olan hastalığa uygun biçimde tedavi edilmektedir.

Anjina Pectoris Nedir?

Kalbi besleyen koroner damarların kısmi tıkanıklığına ‘Anjina Pectoris’ denir. Tıkanıklığın şiddetine göre ‘kararlı anjina pectoris’ ve ‘kararsız anjina pectoris’ olarak ayrılırlar.

Kararsız anjina pectoriste, damar tıkanıklığı daha fazladır ve kararsız denmesinin sebebi de her an tam tıkanıklığa ilerleyip kalp krizine yol açabilecek potansiyelde olmasıdır.

Anjina pektorisli hastaların büyük bir bölümünü, ileri yaş ve erkek cinsiyeti oluşturur. Toplumda çok sık görülür.

Anjina Pectoris Belirtileri Nelerdir?

Anjina pektoriste ilk olarak aralıklarla kalbi zorlayan fiziksel işlerle hissedilen ağrıdır. Daha sonra tıkanıklık daha da ilerleyerek istirahat halinde de ağrı hissedilmeye başlar.

Belirtilerin süresi, sıklığı ve ciddiyeti kararlı ve kararsız anjinaya göre değişebilir. Ani, sürekli, geçmeyen bir göğüs ağrısı ise kalp krizini düşündürür.

  • Göğüs bölgesinde ağrı: Göğüste ağrı, yanma, baskı, sıkışma veya boğulmaya tarzında veya sadece hafif ağrı şeklinde de olabilir. Sol göğüs ağrısı, sağ göğüste ağrısı bazen de her iki bölgede olabilir. Kararlı anjina pektoriste ağrı, stres, sevinme, üzüntü, heyecan durumlarında sonra ortaya çıkar. Ağrı genellikle 1-5 dakika kadar sürer. Kararsız anjina pektoriste ağrı, fiziksel ve duygusal stres sonrasında da çıkabildiği gibi dinlenme esnasında da çıkabilir. Kararsız anjinada ağrı süresi genellikle 5-10 dakika bazı hastalarda daha uzun sürebilir. Ağrı sıklığı ve şiddeti kararlı anjinadan daha fazladır.
  • Yansıyan ağrı: Ağrı sol omuz bölgesine, sol kolun iç tarafına; sırt, boyun, çene ve mide bölgesine yansıyabilir. Bazen hastalarda sol kol bölgesinde uyuşma, karıncalanma hissi de olabilir.
  • Çarpıntı: Kalbe kan az geldiğinden kalp kanı damara göndermek için daha güçlü kasılır. Bu durum çarpıntı şeklinde hissedilir.
  • Terleme: Oluşan terleme, daha çok soğuk terlemeler şeklinde görülür.
  • Bulantı, kusma ve yorgunluk hissi: Genellikle ağrı geçtikten sonra yorgunluk, bulantı ve kusma hissedilir.
  • Nefes darlığıGöğüs bölgesinde ağrı hissedildiği zaman buna nefes darlığı da eşlik eder. Bu durum panik atakla ayrılmalıdır.
  • Bayılma: Beyne kan akımı azaldığı zaman bilinç durumu gider ve bu süre uzarsa beyin hücreleri ölmeye başlar.
  • Yüksek veya düşük tansiyonKalp kasılmadığı zaman damarlar genişliklerini duruma göre arttırıp azaltabilirler.

Anjina Pectoris Nedenleri Nelerdir?

Anjina pektorisin nedeni koroner damar tıkanıklığıdır. Kötü yaşam koşulları ve stres en önemli sebeplerdir.

  • Diyabet
  • Yüksek tansiyon
  • Kötü kolesterol (LDL) yüksekliği
  • İyi kolesterol (HDL) düşüklüğü
  • Sedanter yaşam (hareketsiz, düzensiz yaşam)
  • Kalp kapak hastalıkları
  • Vaskülitler, damar iltihapları (Takayasu, poliarteritis nodosa, sistemik lupus eritamatozus ve kawasaki hastalığı)
  • Sigara, alkol ve madde kullanımı (kokain ve esrar)
  • Duygusal veya fiziksel stresler (sevinme, üzüntü, heyecan, korku, şaşkınlık)
  • İlaçlar (örn: bazı kanser ilaçları)
  • Aşırı kilo
  • Kalıtsal yatkınlık (örn: genetik geçişli kan pıhtılaşma bozuklukları)
  • Kan bozuklukları

Anjina Pectoris Teşhisi

Hasta diyabet, yağ yüksekliği, tansiyon, sigara içimi, ileri yaş, erkek cinsiyet, menopoz sonrası durum ve diğer risk faktörlerinin açığa çıkarılması açısından sistematik sorgulanmalıdır.

  • Hikâye: Kalp sıkışması olan hasta, 50-60 yaşında erkek hastalar olup, göğüste yanma, baskı, sıkışma veya boğulma ya da bazen sadece hafif ağrı şikâyeti ile doktora başvurabilir. Ağrı sol omuz bölgesine, sol kolun iç tarafına; sırt, boyun, çene ve mide bölgesine yansıyabilir. Bazen hastalarda sol kol ve omuzda uyuşma, karıncalanma hissi de olabilir. Kararlı anjinada ağrı dinlenmekte ve dilaltı nitrat kullanmakla geçer, kararsız anjinada ağrı dinlenmekte ve dilaltı nitrat kullanmakla geçmez. Bu şikâyet artıp azalan karakterde olup kararlı veya kararsız anjina pectoris olmasına göre şiddeti ve sıklığı değişir.
  • Fizik Muayene: Fizik muayenede tam sistem muayenesi yapılmalıdır. Risk faktörlerine yönelik incelemeler yapılmalıdır. Kalp seslerini, ritmini, hızını dinlemek gerekir. Anjina pektoris; nefes alırken göğüste ağrı, öksürürken göğüste ağrı gibi plöretik tarzda ağrıdan ve alta panik bozukluğun bulunduğu psikolojik göğüs ağrısından ayrılmalıdır.
  • Laboratuvar: Total kolesterol, LDL, HDL, yağ, şeker, protein, kan hücre düzeylerine bakılmalı ve fizik muayene bulguları mevcutsa tiroit fonksiyon testleri de bunlara eklenmelidir.
  • Elekrrokardiogram (Ekg): EKG normal çıkabilir ya da hastalığa özgü olmayan bulgular ortaya çıkabilir. Bu durumda egzersiz testi yapılmalıdır.
  • Egzersiz Testi: Hasta bir koşu bandına bindirilir. EKG takılır. Koşu sırasında EKG’deki değişikliklere bakılır.
  • Koroner Anjiyografi: Bu tanı yöntemi kalp damarlarının net olarak ortaya konulmasına ve kalp damar tıkanıklığının saptanması veya dışlanmasına imkân sağlamaktadır. Böylece hem darlığın derecesi, hem de kalp fonksiyonları değerlendirilebilmektedir. Damardan kalp damarlarına gidildiği için riskli bir yöntemdir. Riskli hastalara uygulanır.
  • Elektrokardiografi̇ (Eko): Bir ultrason yardımıyla kalp fonksiyonları değerlendirilir.

Anjina Pectoris Tedavisi

Her hasta bireysel olarak kendi beklentileri ve amaçları doğrultusunda değerlendirilmelidir. Semptomların kontrolü, kalp krizi ve erken ölüm gibi klinik durumların önlenmesi hedeflenmelidir.

Tedavi hedeflerine ulaşılabilmesi için kalp sıkışmasını uyaran fiziki ve duygusal streslerinde dikkatli takibi gerekmektedir.

  • Risk Faktörlerinin Saptanması ve Tedavisi: Obezite, diyabet, hipertansiyon ve hipertiroidi varsa tedavi edilmelidir. Akciğer hastalıklarında sigara kullanımı, alkol, madde kullanımı varsa tamamen bırakılmalıdır. Kansızlık tablosu düzeltilmelidir. Bu bozuklukların düzeltilmesi, ağrı sıklıklarını azaltabilir, hatta tamamen yok edebilir.
  • Yaşam tarzını düzenleme: Fiziksel ve duygusal streslerden kaçınma, egzersiz, kilo verme, doymuş yağlardan fakir yiyecekler gibi yaşam tarzı düzenlenir.
  • İlaç Tedavisi: İlaç tedavisi de altta yatan hastalığa göre düzenlenmelidirTansiyon, şeker, kötü kolesterol yüksekliği, obezite için farklı tedavi rejimleri uygulanır. Anjina pektoris için kalp kan akımını arttıran ve damar tıkanıklığını önleyen ilaç rejimleri vardır.

Anjina Pectoris Tedavi Edilmezse

Anjina pektoris tedavi edilmezse damar tıkanıklığı ilerleyerek kalp yetmezliğinden ölüme giden bir sürece gidebilir.

İstenmeyen durumlar arasında: Kalp yetmezliği, kalp krizi, aritmi, felçler, organ yetmezlikleri sayılabilir.

Anjina Pectoris Ne İyi Gelir?

Anjina pektoris için önemli faktör yaşam tarzını düzenlemektir. Uykudan yemek alışkanlığına kadar birçok alışkanlık düzenlenmelidir.

  • Düzenli egzersiz
  • Sebze ve meyveden zengin yiyecekler
  • Doymamış bitkisel yağlar tüketmek
  • İyi bir uyku düzeni
  • Kilo vermek
  • Sık aralıklarla ve az yemek
  • Bol oksijenli ve temiz havalarda bulunmak

Anjina Pectoris Ne İyi Gelmez?

Anjina pektorisi tetikleyen en önemli faktörlerden biri strestir. Stresten uzak bir yaşam tedavinin temelini oluşturur.

  • Stres
  • Kalitesiz uyku
  • Doymuş yağlar
  • Yüksek tansiyon
  • Obezite
  • Hareketsiz yaşam
  • Diyabet
  • Sigara, alkol, madde kullanımı
  • Kansızlık

Anjina Pectoris İlaçları

İlaçlar; kalbe kan akımını arttıran, pıhtı oluşumunu engelleyen, damar tıkanıklığına zemin hazırlayan yüksek kolesterolü azaltan gibi etki mekanizmalarına göre çeşitlidir.

Kandaki kolesterol yüksekliği durumunda:

  • Statin grubu ilaçlar, niasin ve fibratlar

Göğüs ağrısı ve kalp için ilaçlar:

  • Nitratlar: Dilaltı şeklinde olan 0,4-0,6 miligramlık tabletler kullanılmaktadır. Nitrogliserin, isosorbid dinitrat vs.
  • B-blokörler: Kalp damar hastalıklarında kullanılan en önemli ilaçlardan biridir. Kalp krizinden sonra ölüm oranlarını belirgin azaltmaktadır. Propranolol, metoprolol, atenolol vs.
  • Kalsiyum kanal blokörleri: Nifedipin, verapamil, diltiazem vs.

Damar tıkanıklığı için:

  • Aspirin, klapidogrel, tikagrelol vs.

Pıhtı oluşumu engelleyen ilaçlar:

  • Heparin, varfarin, apiksaban, rivoraksaban, dabigatran vs.

Bu makaledeki yazılar bilgilendirme amaçlıdır. Eğer anjina pektoris olduğunu düşünüyorsanız vakit kaybetmeden doktora başvurunuz!

Anjina Pectoris Ameliyatı

Kalp sıkışması için damar tıkanıklığı durumunda cerrahi işlemler uygulanır.

Cerrahi işlem olarak girişimsel koroner anjiyografi ve koroner bypass ameliyatı yapılır:

  • Girişimsel koroner anjiyografi: Bu işlemde kısmen tıkanmış bir damara, ucunda balon bulunan bir kateter sokulur. Balon şişirildiğinde damarı genişletir. Tıkanmaların yaklaşık %20-30 birkaç gün ya da hafta içinde yeniden tıkanırsa da çoğu başarıyla yeniden açılabilir. Bu işlem uygun damar tıkanıklığı olan hastalarda bypass ameliyatına bir alternatif oluşturur. İlk başarı oranı deneyimli ellerde çok yüksektir.
  • Koroner arter bypass ameliyatı: Koroner arter bypass ameliyatında vücudun başka bir bölümünden alınan damar tıkalı damarla yer değiştirilir. Açık cerrahi işlemdir. Seçilmiş hastalarda çok etkili bir yöntemdir. İkinci kez bypass ameliyatı yapılacak olan hastalarda ölüm oranı ilk bypasstı olduğundan 3-5 kat daha yüksektir; bu nedenle ilk bypass için iyi zamanlama yapılması önem taşır.

Hamilelikte Anjina Pectoris

Hamilelikte vücut ekstra, kanı bebeğe de göndereceği için kan miktarı artar. Kalbin kanı daha hızlı ve güçlü pompalaması gerekir. Bu sebepten dolayı göğüs ağrısı, çarpıntı gibi belirtiler çok fazla olmamak şartıyla normal kabul edilebilirler.

Kalbin gebelikte işgücü daha da artacağından var olan bir anjina pektoris daha da kötüleşebilir.

Gebelikte göğüs bölgesinde, aşırı derecede sıkıştırıcı ağrı; ellerde, parmaklarda, dudaklarda morluk, yüksek tansiyon, bayılmalar gibi belirtileriniz varsa vakit kaybetmeden doktora başvurunuz!

Ayrıca kadınlarda adet dönemimi öncesi göğüs ağrısı, adet dönemi sonrası göğüs ağrısı, adet (regl) döneminde ve menopozda da değişen hormonlara bağlı olarak da göğüs ağrısı olabilir.

Çocuklarda Anjina Pectoris

Çocuklarda alta yatan kolaylaştırıcı bir sebep yoksa anjina pektoris pek görülmez.

Ancak; ailesel geçişli damar bozukluklarında, genetik geçişli yüksek homosistein hastalığında, pıhtılaşma bozukluklarında, damar iltihaplarında gözükebilir.

Belirtileri yetişkindekilerle aynıdır.

Anjina Pectoris için Hangi Doktora Gidilir?

Kalp sıkışması için bir ‘Kardiyoloji Bölümüne’, doktor olarak da bir ‘Kardiyoloji Uzmanına’ başvurulmalıdır.

Göğüs bölgesinde, sol omuz bölgesinde, sol kolun iç tarafında, sırt, boyun, çene ve mide bölgesine sıkıştırıcı tarzda ağrı;

Sol kol ve omuzda uyuşma, karıncalanma hissi, çarpıntı, terleme, bulantı, kusma hissi, nefes darlığı, nefes alamama, bayılma, yorgunluk hissi, yüksek veya düşük tansiyon gibi belirti ve bulgularınız varsa vakit kaybetmeden doktora başvurunuz!

Makaleyi faydalı buldun mu?
2
1
Makeleyi Paylaşın

Anjina pektoris ile İlgili Sıkça Sorulan Sorular

Göğüs ağrısının tedavisi kaynaklandığı nedene göre değişir. Göğüs ağrısı sebepleri, basit bir mide reflüsünden kaynaklanabileceği gibi ölümcül kalp damar hastalıklarından da kaynaklanabilir. Bu durumda bir göğüs hastalıkları ve kardiyoloji doktoruna gidilip ağrının nereden kaynaklandığı tespit edilmelidir. 

Eğer sorun kalp damar hastalıklardan kaynaklanıyorsa öncelikle yaşam tarzı düzeltilmelidir. Düzenli egzersiz, meyve ve sebzeden zengin yiyecekler yaşam tarzına eklenmelidir.

Üşütmek, soğuk algınlığı geçirmek altta yatan bir kalp damar tıkanıklığınız varsa bu durumu kötüleştirebilir. Bunun dışında eğer akciğer hastalığı varsa ya da akciğerler enfeksiyon kaynağı olmuşsa göğüs ağrısı yapar. 

Alt solunun sistemi enfeksiyon hastalıkları da göğüs ağrısı yapabilir. Göğüs ağrısı, basit bir mide reflüsünden kaynaklanabileceği gibi ölümcül kalp damar hastalıklarından da kaynaklanabilir. Göğüs ağrısı için bir göğüs hastalıkları uzmanına başvurunuz.

Hamilelikte vücut ekstra, kanı bebeğe de göndereceği için kan miktarı artar. Kalbin kanı daha hızlı ve güçlü pompalaması gerekir. Bu sebepten dolayı göğüs ağrısı, çarpıntı gibi belirtiler çok fazla olmamak şartıyla normal kabul edilebilirler. Bu durum genellikle gebeliğin ilk 3 ayında başlayabileceği gibi daha sonraki dönemlerde de ortaya çıkabilir. Ayrıca doğumdan sonra bebeği emzirirken de göğüs ağrısı ortaya çıkabilir.

Adet döneminde değişen hormonsal reseptörlere sahip yerlerden biri de göğüs bölgesidir. Memeler özellikle bu hormonlara çok duyarlıdır. Kadını gebeliğe hazırlar. Bu sebeple adet döneminde göğüs ağrısı hissedilebilir. Bu durum adetten önceki 1 hafta içinde başlayabilir. 

Adet döneminde görülen göğüs ağrısı için bir kadın doğum ve jinekoloji uzmanına başvurunuz.

Boyun fıtığı göğüs ağrısı yapabilir. Bu durum göğüs bölgesinden köken alan sinirlerin boyunda fıtıklaşmasına bağlı olabilir ya da boyun fıtığı göğüs bölgesinde bulunan yapıları da sıkıştırarak da ağrıya sebep olabilir. Ayrıntılı bilgi için bir göğüs hastalıkları uzmanına başvurulmalıdır.