Amfizem ile İlgili Sıkça Sorulan Sorular

Kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH), akciğerlerden hava solumayı zorlaştıran bir grup kronik akciğer hastalığına verilen bir terimdir. Bu hastalıklar amfizem, kronik bronşit ve bazen astımı içerir. Bronşektaziye neden olan bazı hastalıklar da kronik olarak tıkanmış akciğer hava yollarına yol açar. KOAH tanısı konan kişilerde tipik olarak amfizem, kronik bronşit veya her ikisi bulunur.

Amfizem teşhisi konan herkesin KOAH olduğu söylenir. Bununla birlikte, KOAH tanısı alan bir kişide nadir olsa da amfizem olmaması mümkündür. Örneğin, bir kişi sadece kronik bronşit geçirirken KOAH tanısı alabilir.

Amfizem genellikle yıllarca sigara içmenin doğrudan sonucudur. Belirtileri orta yaşlı veya daha yaşlı insanları etkileme eğilimindedir. Yaşamın başlarında veya daha sonra ortaya çıkabilen kronik bronşit de tütün içiminden kaynaklanabilir.

Amfizem için tamamen iyileştirici bir tedavi yoktur. Ancak, “ölümcül” olarak tanımlamak doğru olmayabilir. Amfizem yaşam beklentisini kısaltırken, birçok hasta belirtilerini tedavi ile yönetebilir. 

Amfizemin ve diğer kronik obstrüktif akciğer hastalığının (KOAH) uzun vadeli etkileri büyük ölçüde tanıdaki hastalığın derecesine bağlıdır.   Her vakanın benzersiz olduğunu ve bu şekilde ele alınması gerektiğini belirtmek önemlidir. Amfizem hastasının prognozunu olumlu veya olumsuz yönde etkileyebilecek çeşitli faktörler vardır.

Bu faktörler şu şekildedir:

  • Teşhis yaşı
  • Spesifik amfizem türü
  • Hastanın genel sağlığı
  • Kilo, diyet ve sigara içme alışkanlıkları gibi yaşam tarzı faktörleri

Amfizem için henüz bir tedavi olmadığından, tamamlayıcı oksijen tedavisi ve inhale bronkodilatörler, kortikosteroidler gibi geleneksel tedavi yöntemleri, hastaların daha kolay nefes almasına ve olumlu bir yaşam kalitesini sürdürmesine yardımcı olmaya odaklanmaktadır. Bu yaklaşım genellikle erken evre amfizemi olan hastalar için etkili olsa da, belirtiler hastalık ilerledikçe daha şiddetli olup yönetilmesi zorlaşabilir.

Nefes darlığı yaşayan insanlar genellikle endişeye kapılıprlar ve hızlı hızlı soluk almaya çalışırlar. Ancak hiçbir fayda göremezler. Burundan nefes alıp dudaklarınızla soluk vermeniz, solunum için daha az enerji kullanmanıza yardımcı olur. Nefes darlığınız olduğunda, artan  nefes alma hızınızı yavaşlatmanıza yardımcı olur ve daha az nefes darlığı hissetmenize yardımcı olabilir.

Nefesiniz daraldığında öncelikle sakin olmayı ve yavaş, düzenli, derin nefes almayı denemelisiniz.

Etkili nefes almak için şu adımları tekrarlamalısınız;

  • Burnunuzdan 2 kez yavaşça nefes alın. Nefes alırken karnınızın büyüdüğünü hissedin,
  • Dudaklarınızı ıslık çalar gibi büzerek ağızdan, kendinizi zorlamadan, daha yavaş bir şekilde 4 defa dudaklarınızdan yavaşça nefes verin.
  • Normal nefes verin. Havayı dışarı zorlamayın. Dudak solunumu yaparken nefesinizi tutmayın, nefesinizi serbest bırakın.
  • Rahatlayana kadar tekrarlayın.
  • Eğer rahatlamadıysanız acil yardım isteyin.

Sigara içmemelisiniz. Akciğerlerinizin korunması ömrünüzü uzatabilir ve amfizemin başlamasını veya ilerlemesini geciktirebilir. Toz ve duman gibi akciğeri tahriş edici maddelerden kaçının, örneğin pnömokok (zatürree) ve Haemophilus influenzae tip b enfeksiyonlarına karşı korunmak için düzenli aşılar alın, akciğer enfeksiyonları için derhal tıbbi yardım alın ve akciğer fonksiyonunun korunmasına yardımcı olmak için düzenli egzersiz yapın . Hangi adımların size yardımcı olacağını belirlemek için doktorunuzla iletişim halinde olun.

Sigaraya duyduğunuz duygusal ve fiziksel bağımlılık, bıraktığınız günden sonra nikotinden uzak durmayı zorlaştırır. Bırakmak için, bu bağımlılığı ele almanız gerekir. Danışmanlık hizmetlerini, kendi kendine yardım materyallerini ve destek hizmetlerini denemek, bu süre zarfında size yardımcı olabilir. Fiziksel belirtileriniz zamanla iyileştikçe, duygusal belirtileriniz de iyileşir. Bireysel danışmanlık veya destek grupları, uzun süreli sigarayı bırakma şansınızı artırabilir.

Bu konuda 171 Sigara Bırakma Danışma Hattı’nı arayabilirsiniz. Bunun dışında bulunduğunuz ildeki Sigara Bırakma Polikliniklerine gidip yardım alabilirsiniz.

Sigarayı bırakmak şans değil, planlama ve taahhüt gerektirir. Tütün kullanımını durdurmak için karar verin ve buna bağlı kalmayı taahhüt edin.

Sigara içmekten ve sigara içilen ortamlardan kaçınmak veya sigarayı bırakmak amfizemi önlemenin veya kötüleşmesini önlemenin en iyi yoludur.

Aşılama, KOAH ve amfizemin kötüleşmesini önlemeye yardımcı olacaktır. Yıllık grip aşısı gereklidir ve pnömoniye karşı 5 yılda bir aşı olmak önerilir.

Akciğer kapasitesi azaldığı için, günlük aktivitelerde normalden daha fazla enerji harcanır. Bu nedenle amfizemi olan insanlar kilo kaybı ve beslenme eksikliği riski altında olabilir. Amfizemi olan bazı insanlar da aşırı kilolu veya obezdir ve bu koşullar daha fazla hastalığa yol açabileceğinden kilo vermeye teşvik edilir. Bol miktarda taze meyve, sebze ve kepekli sağlıklı bir diyet ve düşük yağ ve şeker alımı önemlidir.

Amfizem ile İlgili Makeleler

Amfizem

Amfizem akciğerdeki alveollerin zayıflayıp yırtılmasıyla oluşan, solunum sistemi hastalığı olup kesin tedavisi bulunmamakla beraber belirtileri hafifletmeye yönelik tedaviler mevcuttur.

makaleyi incele