Düşük (spontan abortus), gebeliğin ilk 20 haftası içinde kendiliğinden sonlanmasıdır. Tüm klinik olarak tanınan gebeliklerin yaklaşık %10-20’sinde görülür. En sık ilk 12 haftada ortaya çıkar. Bu durum fiziksel ve duygusal açıdan yıpratıcı olabilir.
Düşük Türleri Nelerdir?
Farklı klinik tablolar söz konusudur. Tehdit eden düşük, vajinal kanama veya krampların olduğu ancak rahim ağzının kapalı kaldığı durumdur. Kaçınılmaz düşük, şiddetli kanama ve rahim ağzı açıklığı ile karakterizedir. Tam olmayan düşükte gebelik dokularının bir kısmı rahim içinde kalır. Tam düşük ise tüm gebelik ürünlerinin vücuttan atıldığı durumdur.
Düşüğün Yaygın Nedenleri
- Kromozomal Anomaliler: Vakaların %50-70’inden sorumludur. Embriyonun gelişimini durduran genetik bozukluklar.
- Hormonal Problemler: Kontrolsüz diyabet, tiroid hastalıkları veya progesteron yetmezliği.
- Rahim Yapısal Sorunları: Septumlu rahim, miyomlar veya rahim ağzı yetmezliği.
- Enfeksiyonlar: Listeria, Toksoplazma veya kızamıkçık gibi enfeksiyonlar.
- Otoimmün Hastalıklar: Antifosfolipid sendromu gibi pıhtılaşma bozuklukları.
Düşük Belirtileri Nasıl Anlaşılır?
- Vajinal kanama (açık pembe-koyu kırmızı arası)
- Şiddetli karın krampları (regl sancısından daha yoğun)
- Sırt ağrısı ve pelvik basınç hissi
- Aniden kaybolan gebelik bulantıları
- Vajinadan doku benzeri pıhtılı materyal gelmesi
Teşhis Yöntemleri
- Transvajinal Ultrason: Fetal kalp atışının olmaması veya gebelik kesesinin boş görünmesi.
- Beta HCG Takibi: Hormon seviyelerinin düşüş göstermesi.
- Fizik Muayene: Rahim ağzı açıklığının değerlendirilmesi.
Tedavi Seçenekleri
- Bekleme ve İzleme: Düşük tamamlanmamışsa doğal sürecin tamamlanması beklenir.
- Medikal Tedavi: Misoprostol gibi ilaçlarla rahim içinin boşaltılması.
- Cerrahi Müdahale (Küretaj): Genel anestezi altında rahim içinin temizlenmesi.
Düşük Sonrası İyileşme Süreci
Fiziksel toparlanma 1-2 hafta sürer. Adet kanaması genellikle 4-6 hafta sonra başlar. Duygusal destek için psikolojik danışmanlık önerilir. Yeni gebelik planlamadan önce 1-3 adet döngüsü beklenmelidir.
Risk Faktörleri ve Korunma
- İleri anne yaşı (35 üstü riski 2 kat artırır)
- Sigara, alkol ve aşırı kafein tüketimi
- Kontrolsüz kronik hastalıklar
- Obezite veya aşırı zayıflık
- Önlemek için folik asit takviyesi, enfeksiyon taramaları ve düzenli gebelik takipleri kritiktir.
Tekrarlayan Düşüklerde Yaklaşım
Ardışık 3 veya daha fazla düşük durumunda detaylı araştırma gerekir:
- Karyotip analizi (çiftlere genetik test)
- Rahim filmi (HSG)
- Trombofili paneli
- Hormon profili ve bağışıklık testleri
Ne Zaman Acil Başvurulmalı?
Ateş, şiddetli kanama (saatte 2 ped dolması), baş dönmesi veya baygınlık hissi durumlarında acil servise gidilmelidir. Düşük sonrası enfeksiyon (ateş, kötü kokulu akıntı) acil müdahale gerektirir.