evim.com

İshal Belirtileri

İshal olarak da bilinen diyare, normalden daha fazla miktarda ve sulu bir şekilde dışkılama yapma durumudur.

İshal (Diyare) Nedir?

İshal (diyare) değişik nedenlere bağlı oluşan, bir gündeki dışkılama sayısının (ortalama 2-3 kez veya daha fazla) ve dışkı miktarının (en az 200 gram) normalden daha fazla olma hali, kıvamının ise sulu olması haline denir. Kısacası anormal şekilde sıvı ve sık dışkılama olayıdır.

İshal, sıvı kaybı artmıştır ve elektrolit kayıplarına neden olabilen bir sendromdur. İshal hastalık süresine göre akut veya kronik ishal olmak üzere ikiye ayrılır. İshalin mekanizmasına göre ozmotik (bağırsak lümeninde tam emilimi gerçekleşmemiş fazla miktarda materyal bulunması) veya sekretuvar (bağırsak epitel hücrelerine iyon geçişi sonucu gerçekleşir) şeklinde sınıflandırılabilir. İshalin ağırlığına göre, tutulum gösterdiği yere göre ve seyrine göre ince bağırsak ve kalın bağırsak tipi ishal olarak gruplandırılabilir. Aynı zamanda dışkı özelliklerine göre de sulu, yağlı, kanlı olacak şekilde sınıflandırabiliriz.

Akut ishal 2 haftadan daha kısa süren ishaldir. Eğer 2-4 hafta arası sürüyorsa persistan ishal denir. 4 hafta veya daha fazla sürüyorsa kronik ishal denir. Akut ishallerin en sık nedeni infeksiyöz (enfeksiyon yapan) ishallerdir. Bunlara bakteriler, parazitler ve virüsler sebep olabilir.

Kronik ishalde infeksiyöz sebepler dışında başka nedenler de vardır. Bu infeksiyöz olmayan ishal nedenlerine örnek olarak bağırsak hastalıkları, pankreas hastalıkları, malabsorbsiyon (kötü sindirim ve emilim olayı), yenilen gıdalar, ilaçlar, psikolojik faktörler, besin alerjileri verilebilir.

İshal (Diyare) Belirtileri

İshalde sıvı dışkılama en fazla görülen belirtilerden biridir. Bunun yanında hastada acil dışkılama isteği ve dışkısını tutamama gibi belirtiler görülebilir.

İshal de en sık görülen belirtilerden biri bulantı ve kusmadır. Bazı toksinlerin (vücutta zehir etkisi oluşturan madde) hazır alınmasıyla oluşabilir. Özellikle besin zehirlenmelerinde sık olarak karşımıza çıkmaktadır.

İshalde sık görülen bir diğer belirti karın ağrısıdır. İnce bağırsak tipi ishallerde genellikle göbek etrafında görülür ve bu ağrılar aralıklarla gelir ve kramp tarzında ağrı oluşturur. En fazla infeksiyöz ishallerde belirgindir. Kalın bağırsak tipi ishaller de genellikle karnın alt kısımlarında görülür.

İshalde sıklıkla karşılaşılan bir diğer durum ise vücut sıcaklığında artıştır. Ateş düşük, orta, yüksek derecelerde görülebilmektedir.

İshalde aynı zamanda yorgunluk, kas ağrısı (miyalji), baş ağrısı, halsizlik, iştahsızlık, boğaz ve kulak ağrısı, dil kuruluğu, karın distansiyonu (şişkinlik, gerginlik), bağırsaklarda meydana gelen hareketlilik ve sesler, dışkıda kan, sıvı kaybı nedeniyle de kilo kaybı da görülebilmektedir.

Özellikle bebekler ve küçük çocuklarda görülebilen bir diğer belirti dehidrasyon yani çok fazla sıvı kaybıdır.

İshal (Diyare) Nedenleri Nelerdir?

İshal, enfeksiyonlara bağlı ve enfeksiyonlara bağlı olmayan nedenlerle ortaya çıkar.

Kavun, incir, kuru üzüm gibi yiyecekler ve alkol, yüksek kafein içerikli içecekler, tatlandırıcılar gibi yiyecek ve içeceklerin yapısına bağlı olarak hastalık oluşturmadan meydana gelebilir. Çok ciddi sonuçlara yol açabilecek hastalıklar da ishale neden olmaktadır. Örneğin tümörler (maligniteler) gibi ciddi hastalıklar ishale neden olabilmektedir.

Çoğu enfeksiyona bağlı ishaller, kontamine (yabancı madde etkisiyle enfekte olma) yiyecek ve suların alınmasıyla ortaya çıkar. Bakteriler , virüsler ve parazitler çok fazla sebep olabilmektedir. Virüsler ise ishalin en sık etkenidir. Virüslere örnek olarak adenovirüsler, rotavirüslar (çocuklarda kış aylarında ishalin en sık nedenidir), astrovirüs, norwalkvirüs verilebilir. Bakterilere örnek olarak e.coli, clostridium difficile, salmonella, shigella bakterileri verilebilir. Parazitlere örnek olarak entamoeba histolytica, giardia intestinalis parazitleri verilebilir.

  • Enfeksiyona bağlı ishal: Kontamine sular ve besinler (yumurta, mayonez, kabuklu deniz ürünleri, balık, dana eti, krema ve pasta) bulaşmada çok büyük rol oynar.
  • Enfeksiyona bağlı olmayan ishal: Bağırsak hastalıkları, pankreas hastalıkları, malabsorbsiyon (emilim bozukluğu), pelvik hastalıklar, sinir sistemi hastalıkları, besin alerjisi, yenilen gıdalar, bazı içecekler, ilaçlar, karaciğer hastalıkları gibi örnekler verilebilir.

İshal (Diyare) için hangi doktor ve hangi bölüme, ne zaman gidilmeli?

Yetişkin hastalar ishal hastalığı için Gastroenteroloji bölümüne gitmelidir. Bu bölümün alternatifi olarak Dahiliye (İç Hastalıkları) bölümüne gidebilirler.

Çocuk hastalar Pediatri (Çocuk Hastalıkları) bölümüne gitmelidir.

Genel olarak dışkının kanlı olması, kusmuğun kanlı olması veya sarı-yeşil renkte olması durumlarında doktora başvurulmalıdır.

Ayrıca sıvı kaybından dolayı; kişinin göz küreleri çökük olabilir, kendini çok fazla halsiz hissedebilir, ağzı ve dili kuru olabilir (dili kuru olduğundan soluk görülür) bu gibi durumlarda da beklemeden doktora başvurmalıdır.

Özellikle çocuklarda ve bebeklerde idrarda koyulaşma görülürse ve idrar yapmada azalma fark edilirse doktora başvurulmalıdır.

Kısacası her yaş grubunda ishale ek olarak ateşin eşlik etmesi (38.5 derecenin üzerinde olması), sıvı kaybına neden olan bir diğer durum olan kusmanın eşlik etmesi, dışkının kanlı olma durumu, genel durumun kötüye gitmesi, çok şiddetli olarak karın ağrısının eşlik etmesi, ishalin 3 günden daha fazla uzama durumlarında ilgili bölümdeki doktora başvurulması gerekmektedir.

Makaleyi faydalı buldun mu?
64
64
Makeleyi Paylaşın

İshal ile İlgili Sıkça Sorulan Sorular

Akut ishal 2 haftadan daha kısa sürer. Persistan ishal 2 ile 4 hafta arası sürer. Kronik ishal ise 4 haftadan daha uzun sürer. Yaş gruplarına göre, metobolizmaya göre, ishalin etkenine göre süre değişkenlik gösterebilir.

İshalde anamnez, fizik muayne bulguları, laboratuvar incelemeleri, görüntüleme ve endoskopik incelemeler en önemli kısımdır.

Dışkıda kan ve irin olması inflamatuvar ishal riskini artırır. Sulu ishal sekretuvar ishali düşündürür. Kan basıncı, nabız ölçümü, ateş önemlidir. 

Laboratuvar bulguları için hemogram önemlidir. Çünkü anemi varlığı araştırılabilir. Lokositoz durumu görülebilir. Bakteriyel enfeksiyonlarda çok önemlidir.

Serum elektrolit böbrek fonksiyon testleri önemlidir. ELISA testi kullanılabilir.

Elektrolit bozuklukları, kollaps, dedidratasyon, metobolik asidoz, kussmaul solunumu, hipoventilasyon, hipovolemik şok, bağırsak perforasyonu, özefagial yırtılmalar gibi etkene bağlı komplikasyonlar görülebilir.

Evet, hamilelik ishal yapar. Çünkü değişen metobolizma, kullandığı vitaminler, beslenme alışkanlıklarının değişimleri, gıdalara karşı daha hassas olma durumundan dolayı hamilelik ishal yapabilir.

Evet kilo verdirir. Çünkü bir sıvı kaybı durumu söz konusudur. Dehidratasyon bulguları vardır. Kişi halsizlik, bulantı, kusma gibi nedenlerden dolayı iştahsızlık da yaşar.

İshal olarak da bilinen diyare, normalden daha fazla miktarda ve sulu bir şekilde dışkılama yapma durumudur.

makaleyi incele

İshal olarak bilinen diyarenin tedavisinde öncelikli olarak kaybedilen sıvıyı vücuda geri sağlamak için sıvı ve elektrolit takviyesi yapılır.

makaleyi incele