evim.com

Mide Yanması Belirtileri

Mide yanması, genellikle yemeklerden sonra ağızda acı ve asidik bir tat bırakması ile yanma hissinin artmasıdır.

Mide Yanması Nedir?

Mide yanması; mide ve yemek borusunda hissedilen, özellikle yemeklerden sonra, uzanma ve eğilme gibi durumlarda artan yanma hissine denir. Bu yanma hissine çoğunlukla ağızda acı ve asidik tat gelmesi de hissedilir. 

Bir yiyecek yendiğinde, bu yiyecek ağızdan yemek borusu (özofagus) yardımıyla mideye ulaşır. Yemek borusunun (özofagus) alt kısmı ile midenin giriş kısmı arasında özofagus alt kapakçığı bulunur. 

Bu kapakçık yiyeceklerin mideye girişini kontrol eder. Bu kapakçık normal durumda midedeki asitin yemek borusuna geçmesini ve yemek borusunun hasarlanmasını engellemek için çok hızlı açılıp kapanır. 

Bu kapakçık iyi çalışmazsa midedeki asit yemek borusuna kaçar ve mide yanması semptomları görülür. Bazı yiyecekler (domates, alkol, turunçgiller, kahve, yağlı ve baharatlı yiyecekler gibi) kapağın daha yavaş açılmasına ve midedeki asitin yemek borusuna kaçıp yemek borusunu tahrip etmesine neden olabilir.

Mide Yanması Tipleri Nelerdir?

Mide yanması tipleri; oluşan kişide, kişide oluştuğu zamana, besinlerle oluşup oluşmamasına, eşlik eden semptomlara göre birçok farklı tipe ayrılır.

Bu tiplerden en sık görülenleri;

  • Sabah saatlerinde oluşan mide yanması: Sabah saatlerinde, henüz kahvaltı yapılmadan önce oluşan mide yanmasıdır. Nedeni mide henüz boşken mide asiti salgılanması ve uyku boyunca uzanır pozisyonda kalındığı için asitin yemek borusuna kaçmasıdır.
  • Geceleri oluşan mide yanması: Geceleri, özellikle ağır bir yemek yendikten sonra oluşan mide yanmasıdır. Nedeni mide asidinin ağır bir yemeğin sindirimini sağlamaya çalışırken zorlanması, bunun sonucunda alt özofagus kapağının açılıp asitin yukarı kaçmasıdır.
  • Yemekten sonra oluşan mide yanması: Yemeklerden sonra sindirim işlemi başlayıp asit salgısı hızlanınca kişide alt özofagus kapakçığından yukarı asit kaçışı görülebilir.
  • Oruçluyken oluşan mide yanması: Oruçlu kişide boş midedeki asit salınımı mide yanmasına neden olabilir.
  • Hamileliğin ilk aylarında oluşan mide yanması: Gebeliğin ilk aylarında oluşan mide yanmasında neden genellikle hormonaldir. Gebelik sırasında düzeyi artan bazı hormonlar alt özofagus kapakçığının açılmasına ve asidin yemek borusuna kaçıp mide yanmasına yol açmasına neden olabilir.
  • Hamileliğin son aylarında oluşan mide yanması: Hamileliğin son aylarında oluşan mide yanmasında neden rahmin büyümesi, bunun sonucunda mideyi yukarı doğru ittirip alt özofagus kapakçığının açılmasına yol açmasıdır.
  • Alkol alımından sonra oluşan mide yanması: Alkol hem kendisinin yemek borusu yüzeyinde yakıcı etkisi olması, hem de mideden asit salınımına yol açması nedeniyle mide yanmasına neden olur.
  • Sürekli yaşanan mide yanması: Kişide günün her zaman diliminde hissedilen mide yanması türüdür. Bu kişilerde mide yanmasının altında ciddi bir nedenin olup olmadığı araştırılmalıdır.
  • Stresle tetiklenen mide yanması: Stres mide asiti salınımının artışına ve mide yanmasına neden olabilir.
  • Kustuktan sonra gelişen mide yanması: Kusma sonucu gelişen mide yanmasının nedeni , mide asiti ile karışmış gıdaların kusma sırasında yemek borusundan geçerken yemek borusunu tahriş etmesidir.
  • Çay-kahve içince oluşan mide yanması: Çay, kahve gibi içecekler midedeki asit salınımını artırarak mide yanmasına sebep olur.
  • Acı yiyince oluşan mide yanması: Acı gıdaların tüketilmesi mide dokusunu uyarır. Bu durumda doku daha fazla asit salgılar. Bunun sonucunda da mide yanması görülür.
  • Adet döneminden önce oluşan mide yanması: Adet döneminden önce yükselen hormonların mide asiti artışı ve alt özofagus kapakçığının gevşemesine neden olması dolayısıyla oluşan mide yanması türüdür.

Bu tiplerin oluşumunda esas etkenin mide asidinin artarak yemek borusuna taşınması ve yemek borusunda tahribata yol açıp yanma semptomuna neden olmasından dolayıdır.

Mide Yanması Belirtileri Nelerdir?

Aşırı derecede olan mide yanması hastanın sağlığını ve sosyal hayatını etkileyebilir. Bu durumda hastalarda mide yanmasına ek olarak bazı şikayetlerde bulunabilir. 

Bunlar;

  • Yemeklerden sonra, uzanınca, eğilince oluşan mide yanması: Yemeklerden sonra midedeki asit salgısı artar. Bu durumda hasta uzanınca veya öne eğilince alt özofagus kapağı gevşer ve asit yemek borusuna gider. Bunun sonucunda mide yanması görülür.
  • Bulantı: Mide yanmasına eşlik eden en sık semptomdur. Hastada midede bulunan aşırı asit, midenin sindirim görevini bozabilir. Bu durumda bulantı oluşabilir.
  • Ağızda kötü (metalik) tat: Özofagus alt kapakçığının düzgün çalışmaması, midedeki asidin yemek borusuna doğru ilerlemesine, oradan da ağıza ulaşarak ağızda kötü (metalik) bir tat bırakmasına neden olur.
  • Şişkinlik, hazımsızlık: Alt özofagus kapakçığının açık olması midedeki asit salınımının bozulmasına; bunun sonucunda da besinleri sindirim problemine (şişkinlik, hazımsızlık) yol açabilir.
  • Yutma güçlüğü: Midedeki asitin yemek borusuna ilerlemesi; yemek borusunda harabiyete yol açar. Bunun sonucunda hasta yemek yediğinde yedikleri harap olmuş bölgeye takılır. Hasta lokmayı yutmada güçlük çeker.
  • Nefes darlığı: Midede yanma oluşturan esas etken; midedeki asitin yemek borusuna doğru ilerlemesidir. Yemek borusu ile soluk borusu yan yana bulunur. Yemek borusunda oluşan bir tahribat, komşuluk yoluyla soluk borusunu da etkiler. Bunun sonucunda hastada nefes darlığı görülebilir.

Mide Yanması Nedenleri Nelerdir?

Mide yanmasına neden olan esas etken mide asiti salınımının artması ve alt özofagus kapakçığının açılmasıdır. Birçok durumda ve hastalıkta asit salınımı artabilir, kapakçık hasar görüp görevini yerine getirmeyebilir. 

Bunlar arasında en sık görülenler;

  • Gastroözofageal reflü: Gastroözofageal reflü; mide asidinin yemek borusuna geri kaçması ile oluşan hastalıktır. Bu hastalıkta mide yanmasına ek olarak mide ekşimesi, nefes darlığı, kuru öksürük, göğüs bölgesinde yanma gibi semptomlar görülür. Özellikle mide asiti salınımının artışına yol açan çikolata, kahve, domates ve türevleri, sarımsak ve soğan gibi besinlerin alınımıyla hastalık semptomları şiddetlenir.
  • Gastrit: Gastrit; midenin iç dokusunun inflamasyonudur (iltihaplanmasıdır). Gastrite yol açan H. Pylori adında bir bakterinin oluşturduğu enfeksiyondur. Bu bakteri midedeki asidik ortamda yaşayabilir ve uzun süre kendini gizleyebilir. Toplumda çok sık görülür.

Gastritli hastalarda mide yanmasına ek olarak bulantı, kusma, yemeklerden sonra oluşan şişkinlik ve hazımsızlık da görülebilir. 

Gastritler tedavi edilmezse ülserleşip midenin delinmesine kadar gidebilir. 

  • İlaç kullanımı: Bazı ilaçlar (özellikle Non Steroid Antiinflamatuar İlaçlar) midedeki asit salınımını artırarak mide yanmasına yol açabilir.
  • Bazı gıdalara karşı hassasiyet: Laktoz intoleransı hastalığında sütün içerisinde bulunan laktoz adlı şekere, çölyak hastalığında gluten içeren ürünlere karşı hassasiyeti olan kişilerde bu gıdaların tüketilmesi sonucu mide yanması semptomları oluşabilir.
  • Dar kıyafet seçimi: Dar kıyafetler karın bölgesinin sıkıştırılmasına yol açarak alt özofagus kapakçığının açılmasına neden olur. Bunun sonucunda midedeki asit yemek borusuna kaçıp mide yanmasına neden olur.
  • Düzensiz uyku ve stres: Uyku düzensizliği ve stres midedeki asit salınım mekanizmasını bozar. Mide içeriğinde gıda olmasa bile asit salınımı yapar. Bunun sonucunda da mide yanması görülür.
  • Alkol ve sigara: Alkol hem kendisinin yakıcı özellikte olması, hem de mideden asit salınımına neden olması dolayısıyla mide yanmasına neden olabilir. Sigara mide asit salınımını artırarak mide yanmasına yol açar.

Mide Yanması için Hangi Doktor ve Bölüme, Ne Zaman Gidilmeli?

Mide yanmasında hastayı muayene eden, tanı koyan, tedavi uygulayan esas bölüm Dahiliye (İç Hastalıkları) bölümünün alt dalı olan Gastroenteroloji bölümüdür. Hastalar bazen Genel Dahiliye bölümüne de başvurabilirler. Genel dahiliye hekimi de mide yanmasına tanı koyup tedavi uygulayabilir.

Hastalar bazen yoğun mide yanması ve buna ek olarak bulantı, kusma ve nefes darlığı nedeniyle Acil Servise de başvurabilirler. Acil servis hekimi hastayı muayene eder, acil durumlarla ilgilenir, ardından hastayı Gastroenteroloji veya Genel Dahiliye bölümüne sevk eder.

Hastalarda özellikle uzandıktan yada eğildikten sonra oluşan mide yanmasına ek olarak bulantı, kusma, ishal, hazımsızlık gibi semptomlar varsa gerekli tetkiklerin yapılması için hekime başvurulmasında fayda vardır.

Hastalarda mide yanmasıyla beraber yutma güçlüğü, nefes darlığı, kuru öksürük gibi semptomlar varsa acilen hekime başvurulmalıdır. Bu belirtiler Gastroözofageal Reflüyü anımsatmaktadır. 

Gastroözofageal reflü acilen tanı konulup tedavi edilmesi gereken hastalıklardandır. Tedavi edilmezse ilerleyen dönemde mide ve özofagus kanserine yol açabilir.

Makaleyi faydalı buldun mu?
0
0
Makeleyi Paylaşın

Mide yanması ile İlgili Sıkça Sorulan Sorular

Sigara; midedeki asit salınımına etki ederek mide yanmasına neden olabilir. Ayrıca sigara alt özofagus kapakçığının gevşemesine, bunun sonucunda da midedeki asitin yemek borusuna doğru ilerleyip mide yanması semptomu oluşturmasına neden olabilir. Bu yüzden mide yanması semptomunu sık sık yaşayan kişilerde sigaranın bıraktırılması önerilmelidir.