evim.com

Tükenmişlik Sendromu Belirtileri

Tükenmişlik sendromu, kişide fiziksel ve duygusal anlamda genellikle mesleki açıdan bir tükenmişlik hissiyatıdır. 

Tükenmişlik Sendromu Nedir?

Tükenmişlik sendromu, uzun süre boyunca aşırı strese maruz kalan kişilerde duygusal, fiziksel ve akli açıdan tükenmenin görüldüğü mesleki bir durumdur. Tükenmişlik sendromu henüz tıbbi bir hastalık olarak kabul edilmemektedir. İş yerinde yaşanan uzun süreli stres durumunu iyi yönetememekten kaynaklı olduğu düşünülmektedir. Bu sendrom burnout sendromu olarak da anılmaktadır.

Talepleri karşılayamayan, verilen görevlerin üstesinden gelemeyen, duygusal olarak çökmüş kişilerde bu durum ortaya çıkmaya başlamaktadır. Stres devam ettikçe kişi, işine karşı motivasyonunu ve ilgisini zamanla kaybetmeye başlamaktadır. Tükenmişlik sendromu, kişilerin giderek enerjisini ve işlerindeki verimliliğini azaltmaktadır. Buna bağlı bu kişiler kendini umutsuz, güvensiz, dargın hissetmektedirler. En sonunda kişinin artık işine vereceği hiçbir şeyi kalmaz, tükenmiş hisseder. Tükenmişlik sendromu, her ne kadar iş yerinde, mesleki bir durum olarak görülse de aslında hayatınızın her yönünü etkilemektedir. 

Karı koca olarak evlilikte tükenmişlik sendromu, ev işlerinde annelerde tükenmişlik sendromu hatta çocuklarda okul hayatında tükenmişlik sendromu bile görülmektedir. Tükenmişlik sendromu evreleri 4 tanedir. Bu evreler şevk evresi, durağanlaşma evresi, engellenme evresi ve umursamazlık evresidir. Şevk evresinde kişi kendine ulaşamayacağı hedefler koyar ve hedeflerine ulaşmak için aşırı güç sarf eder. Durağanlaşma evresinde istekte azalma başlar. Engellenme evresinde kişi artık önünde değiştiremeyeceği engeller olduğunu düşünmeye başlar. Son evre olan umursamazlık evresinde ise kişideki tükenmişlik sendromu belirtileri artık epey derinleşmiştir.

Tükenmişlik Sendromu Belirtileri Nelerdir? 

Tükenmişlik sendromunda üç ana belirti vardır:

  • Kişinin kendisinde iş yapacak enerji bulamaması ve tükenmiş hissetmesi
  • Kişinin bir işe karşı kendini uzak hissetmesi veya o işe karşı olumsuz duygular beslemesi
  • Mesleki verimin düşmesi

Bu sayılan üç ana belirti dışında birçok belirti de tükenmişlik sendromunda görülmektedir:

  • Sürekli baş ağrıları 
  • Kas ağrıları
  • Zayıflamış bağışıklık sistemine bağlı sık hastalanma
  • İştah ve uyku düzeninde değişiklikler
  • Özgüven kaybı, kişinin kendinden şüphe etmeye başlaması
  • Motivasyon kaybı
  • Sıkışmış, tuzağa düşmüş, hüsrana uğramış hissetmek
  • Dargın hissetmek
  • Sürekli olumsuz bir tavır takınmak
  • Kişinin kendini yalnız hissetmesi
  • Tatmin olma duygusunun azalması
  • Sorumluluktan kaçınmak
  • Alkol, uyuşturucu, aşırı yemek gibi kötü alışkanlıklara sığınmak
  • Kişinin kendini diğerlerinden uzaklaştırması
  • İşleri zamanında bitirmeme ya da bitirmeye çalışmama
  • İşe geç gelme, işten erken ayrılma

Tükenmişlik Sendromu Nedenleri Nelerdir? 

Tükenmişlik sendromu sebebi genellikle mesleğinizle alakalıdır. Çok çalışan ve çalıştığının karşılığını alamayan herkes risk altındadır. Tükenmişlik sendromu sadece çok çalışmak ya da stresli ortamda çalışmakla ortaya çıkmaz. Bu durumun ortaya çıkmasında birçok faktör etkilidir:

  • Çalışmalarınız üzerinde hiç kontrolünüz yokmuş gibi hissetme
  • İyi çalışmalarınız sonucu yeterli ödül alamama
  • Kişiden belirsiz ya da çok fazla beklenti içinde olunması
  • Monoton, heyecansız iş 
  • Çok çalışmaktan sosyal hayata vakit bulamama
  • Hayatında destek veren kişilerin olmaması
  • Çok fazla sorumluluk almak
  • Yetersiz uyku
  • Mükemmeliyetçi olmak
  • Karamsar bakış açısı
  • Kontrol edilmek isteme
  • Çok başarılı bir hayata sahip olma

Bu sayılan faktörler tek başına hatta birlikte bile bir anlam ifade etmeyebilir. Hastalıkların uluslararası sınıflandırmasında tükenmişlik sendromu hastalık olarak bile sınıflandırılmamaktadır. Bu yüzden bu durumla ilgili bilgiler kesin olmayabilir.

Tükenmişlik Sendromu için Hangi Doktor ve Bölüme, Ne Zaman Gidilmeli? 

Tükenmişlik sendromunda vücutta gözle görünür bir problem yoktur. Kişi doktora bile gitmeden bu sendromdan kurtulabilir. Fakat ruhsal bir sıkıntı olduğu için psikiyatri bölümüne hastalar başvurabilir.

Kişi bir uzmana danışmadan bu şikayetlerini aşamıyorsa doktora başvurması önerilir. Altta yatan major depresyon gibi başka ruhsal hastalıklar kişide olabilir. Böyle durumlarda da uzmana başvurmak gerekmektedir.


Makaleyi faydalı buldun mu?
0
1
Makeleyi Paylaşın

Tükenmişlik sendromu ile İlgili Sıkça Sorulan Sorular

Tükenmişlik sendromunda kişinin durumunu daha iyi anlaşılabilmesi için birtakım ölçekler mevcuttur. En çok kullanılan Maslach tükenmişlik ölçeğidir. Bu ölçekte 22 soru bulunur. Bu sorularla şikayetlerin ne kadar şiddetli olduğu ve kişinin duygu durumu sorgulanır.

Tükenmişlik sendromu, uzun süre boyunca aşırı strese maruz kalan kişilerde duygusal, fiziksel ve akli açıdan tükenmenin görüldüğü mesleki bir durumdur. Tükenmişlik sendromu henüz tıbbi bir hastalık olarak kabul edilmemektedir. İş yerinde yaşanan uzun süreli stres durumunu iyi yönetememekten kaynaklı olduğu düşünülmektedir ve bir çeşit kronik yorgunluk olarak tanımlanabilir.