Rahim ağzı kanseri (serviks kanseri), kadınlarda en sık görülen jinekolojik kanser türlerinden biridir. Human Papilloma Virüs (HPV) enfeksiyonunun neden olduğu bu hastalık, erken evrede teşhis edildiğinde tamamen tedavi edilebilir. İşte rahim ağzı kanserinin nedenleri, belirtileri ve modern tedavi yöntemleri:
Rahim Ağzı Kanserinin Temel Nedenleri
HPV virüsü vakaların %99’undan sorumludur. Cinsel yolla bulaşan bu virüsün yüksek riskli tipleri (HPV 16 ve 18) servikal hücrelerde anormal değişimlere yol açar. Diğer risk faktörleri arasında sigara kullanımı, uzun süreli doğum kontrol hapı kullanımı, çok eşlilik ve bağışıklık sisteminin zayıflaması yer alır.
Belirtiler Ne Zaman Ortaya Çıkar?
- Erken Evre: Genellikle belirti vermez. Tarama testleri bu aşamada kritik önem taşır.
- İlerlemiş Evre:
- Cinsel ilişki sonrası vajinal kanama
- Adet dışı anormal kanamalar
- Kötü kokulu vajinal akıntı
- Pelvik ağrı veya cinsel ilişkide ağrı
- İdrar yaparken yanma veya kanama
Teşhis Yöntemleri
- Pap Smear Testi: Rahim ağzından alınan hücre örneklerinin mikroskopla incelenmesi.
- HPV DNA Testi: Yüksek riskli HPV tiplerinin tespiti için kullanılır.
- Kolposkopi: Şüpheli bölgelerin büyütülerek incelenmesi.
- Biyopsi: Anormal dokudan örnek alınması ve patolojik inceleme.
Tedavi Seçenekleri
-
Erken Evre (Evre 0-1A):
- LEEP (elektrokoter) veya konizasyon ile anormal doku çıkarılması
- Kriyoterapi (dondurma tedavisi)
-
İlerlemiş Evre (Evre 1B-4):
- Radyoterapi: Tümör hücrelerinin yüksek enerjili ışınlarla yok edilmesi
- Kemoterapi: Cisplatin gibi ilaçlarla sistemik tedavi
- Rahim alınması (histerektomi) veya pelvik egzenterasyon
Korunma Yöntemleri
- HPV Aşısı: 9-45 yaş arası kadınlara önerilen koruyucu aşı (Cervarix, Gardasil).
- Düzenli Tarama: 21-65 yaş arası her kadının yıllık pap smear testi yaptırması.
- Güvenli Cinsel İlişki: Prezervatif kullanımı ve tek eşlilik.
- Sigaranın Bırakılması: Tütün ürünlerinin serviks dokusundaki savunmayı azalttığı kanıtlanmıştır.
Risk Grupları ve Takip
- HPV pozitifliği olanlar
- Ailesinde serviks kanseri öyküsü bulunanlar
- Bağışıklık sistemi baskılanmış bireyler (HIV/AIDS hastaları)
Bu gruplarda 6 ayda bir HPV testi ve kolposkopi önerilir.
Beslenme ve Yaşam Tarzı Önerileri
Antioksidan bakımından zengin besinler (brokoli, çilek, domates) bağışıklık sistemini güçlendirir. Düzenli egzersiz ve ideal kilonun korunması hormonal dengenin sağlanmasına yardımcı olur. Stres yönetimi için yoga veya meditasyon gibi teknikler önerilir.
Psikolojik Destek ve Rehabilitasyon
Tanı sonrası psikoonkoloji desteği, tedavi sürecindeki kaygıyı azaltır. Lenfödem riski olan hastalara fizyoterapi programları uygulanır. Cinsel sağlık danışmanlığı, tedavi sonrası yaşam kalitesini artırmada etkilidir.