Parotis Tümörü Belirtileri Tedavisi ve Tanı Yöntemleri

Parotis tümörü, yüzün her iki yanında bulunan en büyük tükürük bezlerinde (parotis bezleri) gelişen anormal büyümelerdir. Bu tümörlerin yaklaşık %80'i iyi huylu (benign) olsa da, geri kalanı kötü huylu (malign) olabilir. Parotis tümörleri, tüm baş-boyun tümörlerinin %3-5'ini oluşturur ve erken teşhis tedavi başarısını önemli ölçüde artırır.

Parotis Tümörü Türleri
Parotis tümörleri başlıca iki kategoriye ayrılır:

• İyi Huylu Tümörler: Pleomorfik adenom (%60-70), Warthin tümörü (%10-15)
• Kötü Huylu Tümörler: Mukoepidermoid karsinom, Adenoid kistik karsinom, Asinik hücreli karsinom

Belirtileri

• Yüzde veya Çene Altında Ağrısız Şişlik (en yaygın belirti)
• Yüz Siniri Tutulumu: Yüzde asimetri, göz kapağını kapatamama, ağız kenarında sarkma
• Ağrı veya Uyuşukluk (özellikle malign tümörlerde)
• Yutma Güçlüğü veya ağız açmada kısıtlılık
• Ani Kulak Önü Kitle Büyümesi (kanama veya enfeksiyon durumunda)

Teşhis Yöntemleri

1. Fizik Muayene: Kitle boyutu, hareketliliği ve yüz siniri ilişkisinin değerlendirilmesi.
2. Görüntüleme:
   • Ultrason: İlk basamak inceleme
   • MRG: Tümörün sinirlerle ilişkisini detaylandırır
   • BT: Kemik yapıların değerlendirilmesi
3. Biyopsi: İnce iğne aspirasyon biyopsisi (FNAB) ile hücresel tanı.

Tedavi Yaklaşımları

• Cerrahi (Parotidektomi):
  • Yüzeysel Parotidektomi: Tümör yüzeyel lobtaysa
  • Total Parotidektomi: Derin lob tutulumunda
  • Yüz Siniri Koruma Teknikleri: Sinir monitorizasyonu ile komplikasyon riski azaltılır
• Radyoterapi: Malign tümörlerde cerrahi sonrası ek tedavi
• Kemoterapi: Metastatik vakalarda palyatif amaçlı

Ameliyat Sonrası Komplikasyonlar

• Geçici/Kalıcı Yüz Felci (%1-5 vakada)
• Frey Sendromu: Yemek yerken yanakta terleme
• Kulak Uyuşukluğu
• Tükürük Fistülü

Risk Faktörleri

• Radyasyona maruziyet
• Sigara kullanımı (Warthin tümörü ile ilişkili)
• İleri yaş (40-60 yaş arası sık)
• Bağışıklık sistemi baskılanması

Takip ve Prognoz

• Benign tümörlerde 5 yıllık sağkalım %95'in üzerinde.
• Malign tümörlerde evreye göre değişir:
  • Erken evre: %80-90
  • İleri evre: %40-60
• Takip protokolü: İlk 2 yıl 3 ayda bir MR, sonra yıllık kontrol.

Önlemler ve Erken Tanının Önemi

• Yüzde ele gelen kitle varlığında zaman kaybetmeden KBB uzmanına başvurulmalı.
• Sigara bırakma programları riski azaltır.
• Radyoterapi öyküsü olanlar düzenli ultrason takibi yaptırmalı.