Gebelik döneminde bebeğin genetik sağlığını değerlendirmek için yapılan tarama testleri, ebeveynlerin en çok merak ettiği konular arasındadır. Halk arasında "zeka testi" olarak bilinen bu taramalar, devlet hastanelerinde yapılıp yapılmadığı sıkça sorgulanır. İşte tüm detaylar:
Gebelikte Zeka Testi Nedir?
Zeka testi olarak adlandırılan uygulamalar, aslında bebeğin kromozomal anomalilerini (Down sendromu, Trizomi 18 vb.) tespit etmeye yönelik prenatal tarama ve tanı testleridir. Bu testler, bebeğin fiziksel ve zihinsel gelişimini etkileyebilecek genetik riskleri belirlemek için kullanılır.
Hangi Testler Yapılır?
- İkili Tarama Testi (11-14. Hafta): Ultrason ile ense kalınlığı ölçümü ve anne kanında PAPP-A, β-hCG değerlerine bakılır.
- Üçlü/ Dörtlü Tarama Testi (16-20. Hafta): Anne kanındaki hormon seviyeleri ile nöral tüp defekti ve kromozom anomalisi riski hesaplanır.
- NIPT (10. Haftadan İtibaren): Anne kanındaki fetal DNA analizi ile yüksek doğruluk oranlı sonuçlar verir.
Devlet Hastanelerinde Bu Testler Yapılır Mı?
- İkili ve Üçlü Tarama Testleri: Türkiye’deki devlet hastanelerinin çoğunda ücretsiz olarak yapılır. SGK kapsamında karşılanır.
- NIPT (Non-Invaziv Prenatal Test): Genellikle özel hastanelerde veya üniversite hastanelerinde uygulanır. Devlet hastanelerinde rutin olarak sunulmaz.
SGK Testleri Karşılıyor Mu?
SGK, ikili ve üçlü tarama testlerinin ücretini tamamen karşılar. Ancak NIPT gibi ileri testler için özel kurumlara yönlendirme yapılabilir ve bu durumda SGK geri ödemesi söz konusu değildir.
Testlerin Doğruluk Oranları
- İkili Test: %85-90
- Dörtlü Test: %80-85
- NIPT: %99’a yakın
Devlet Hastanesinde Test İçin Nasıl Randevu Alınır?
- Aile hekiminizden sevk talep edin.
- Sevk sonrası devlet hastanesinin kadın doğum polikliniğine başvurun.
- Doktorunuz risk faktörlerinizi değerlendirerek uygun testleri planlayacaktır.
Önemli Uyarılar
- Tarama testleri tanı koymaz, sadece risk oranını belirler.
- Yüksek riskli çıkan durumlarda amniyosentez veya CVS gibi invaziv tanı yöntemleri önerilir.
- Devlet hastanelerinde invaziv testler de SGK kapsamında yapılabilir.
Sonuçları Nasıl Öğrenebilirim?
Test sonuçları genellikle 1-2 hafta içinde açıklanır. Doktorunuz sonuçları değerlendirerek sizi bilgilendirecektir.