evim.com

Borderline kişilik bozukluğu için dsm-5 kriterleri nelerdir?

İlk basamak kişilik bozukluklarına tanı koymak için gereken 2 ana kriterin varlığının araştırılmasıdır. Bu kriterler şu şekildedir:

Bireyin kendine bakışında ve sosyal ilişkilerinde fonksiyonel ciddi bir bozulma olması. 

Bu madde altında 4 kavram incelenir:

  • Benlik algısı: Zayıflamış, özgüveni düşük, az gelişmiş ya da dengesiz bir kişilik algısı, kendine yönelmiş aşırı eleştirel ve yargılayıcı tutum, kronik boşluk ve anlamsızlık hissi, stres durumlarında içe kapanma, toplumdan soyutlanma durumu
  • Başına buyrukluk: Dürtüsel davranışlar, arzularda, hayallerde, kariyerde, değerlerde ve ya yaşam hedeflerinde dengesizlik, instabilite
  • Empati: Başkalarının düşüncelerini benlik algısı olarak değerlendirmek, bunlara göre kendine değer biçmek ve kolay alınganlık göstermek 
  • Yakınlık kurma:  Aşırı yakın ve çok çatışmalı, dengesiz, muhtaçlık hisleriyle çevrili ilişkiler kurma, sürekli terk edilme korkusu yaşama, ilişki yaşanan kişilere çift değerlilik atfetmek (bir gün çok dünyanın en iyisi olarak gördüğü insanın değerinin öbür gün sıfıra düşmesi gibi)

Bu 4 faktörün en az 2’sinin hastada bulunması gerekir.

Tanımlanmış en az 1 tane patolojik kişilik özelliği bulunması

  • Emosyonel labilite (değişkenlik): Durumlarla ve olaylarla bağdaşmayacak kadar yüksek tepkiler verme, duygusal dengesizlik hali, sık sık ruh hali değişimleri, kolayca zıttına kayabilecek düşünceler ve duygular
  • Kaygılılık hali: Yoğun kaygı, gerginlik ve panik hisleri, geçmişteki negatif deneyimlere saplanmak, gelecekte oluşabilecek negatif deneyimler için fazla endişelenmek, belirsizlik hissine karşı yaşanan yoğun bir korku ve kaygı, kontrolü kaybetme, dağılma korkusu
  • Ayrılık anksiyetesi (kaygısı): romantik ilişkilerde yoğun reddedilme ve terk edilme korkusu ve bunun yanında tamamen bağımsızlığını yitirme ve bağımlılık geliştirme korkusu 
  • Depresiflik: Sıklıkla düşük, umutsuz ve çaresiz hissetme, bu hislerden çıkmakta zorlanma, geleceğe dair karamsarlık, düşük kendilik algısı ve özdeğer, intihar düşüncesi ve eylemi
  • Dürtüsellik: Plansızca o an içinden geldiği gibi gösterilen davranışlar, pervasızlık, getirisini götürüsünü düşünmeden aniden eyleme geçme, planlara sadık kalmakta ve tamamlamakta zorluk çekmek, acelecilik ve duygusal stres altında kendine zarar verme ihtimali
  • Risk alımı: Tehlikeli, riskli ve kendine zararı dokunabilecek gereksiz eylemlere kolayca sonuçlarını göz ardı ederek girişmek, diğer kişilerin sınırlarını ihlal etmek ve tehlikeye girme ihtimallerini görmezden gelmek
  • Düşmanca hisler besleme: Sürekli ve ya sık sık öfkeli hissetme, ufak anlaşmazlıklar ve problemlere gereğinden fazla duygulanma, alınma ve tepki verme

Bu patolojik (hastalıklı) kişilik özelliklerinden en az 4’ünün bulunması ve bunlardan son 3’ünden herhangi birinin mutlaka o 4 kriterden biri olması gerekir.

Bunlar temel tanı kriterleridir fakat değerlendirilmesi ve sınıflandırılması nihayetinde ruh sağlığı ve hastalıkları uzmanı hekimler tarafından yapılmaktadır. Kendinize ve ya yakınlarınıza teşhis koymak önemli problemlere ve ciddi sonuçlara sebebiyet verir. Eğer şüpheleriniz varsa yine yapmanız gereken bu durumda bir psikiyatriste danışmaktır.

Soru cevabını faydalı buldunuz mu?
0
0