Bactrim 400 MG/80 MG I.V. Enjeksiyonluk Çözelti içeren Ampul

Bactrim 400 mg/80 mg I.V. enjeksiyonluk çözelti içeren ampul, etkin madde olarak sülfametoksazol ve trimetoprim taşıyan, bakterileri öldürerek etki eden bir antibiyotiktir. 5 mL'lik ampullerde sunulan, renksiz ve partikül içermeyen berrak bir çözeltidir. Ruhsat sahibi Deva Holding A.Ş.'dir. Talimatta ampul formunun genellikle ağızdan ilaç alamayan hastalarda damar içi yolla kullanıldığı belirtilir.

Bactrim nedir, ne işe yarar?

Bactrim nedir sorusunun yanıtı iki etkin maddede: trimetoprim ve sülfametoksazol bir arada antibakteriyel etki gösterir. İkisinin birlikte kullanıldığı bu kombinasyon, bakterileri öldürerek çalışan bir ilaç grubuna aittir.

Bactrim ne işe yarar sorusunda ampul formunun kendine özgü bir yeri var: damar içi form, hastanın ilacı yutamadığı ya da ağızdan tedavinin uygun olmadığı durumlar için ayrılmıştır. Talimat çocuklar (6 haftalık ve üzeri) ve erişkinlerin tedavisinde endike olduğunu, antibakteriyel ajanların uygun kullanımıyla ilgili resmî kılavuzların göz önünde bulundurulmasını belirtir.

Bactrim endikasyonları: hangi durumlarda kullanılır?

Bactrim endikasyonları talimatta şu şekilde sıralanmıştır:

• Pneumocystis jiroveci (P. carinii) kaynaklı akciğer enfeksiyonlarının tedavisi veya önlenmesi
• Az pişmiş et ya da kedi dışkısıyla geçen toksoplazmozisin tedavisi veya önlenmesi
• Apselere yol açan bakteriyel bir enfeksiyon olan nokardiozisin tedavisi
• Sistit gibi akut, komplikasyonsuz idrar yolu enfeksiyonları
• Akut otitis media, yani orta kulak iltihabı
• Uzun süreli bronşitin kötüleşmesi

Bactrim nasıl kullanılır? Doz ve kullanım talimatı

Bactrim kullanım talimatında akut enfeksiyonlar için verilen standart doz, yetişkinler ve 12 yaş üstü çocuklarda her 12 saatte bir 2 ampul, yani 10 mL şeklindedir. Ciddi enfeksiyonlarda doz %50 oranında artırılabilir.

12 yaş ve altındaki çocuklarda hesap ağırlık üzerinden yapılır: günde kilogram başına yaklaşık 6 mg trimetoprim ve 30 mg sülfametoksazol, eşit olarak bölünmüş iki doz halinde verilir. Talimattaki yaşa göre şema şöyle:

• 6 hafta-5 ay: her 12 saatte bir 1,25 mL
• 6 ay-5 yaş: her 12 saatte bir 2,5 mL
• 6-12 yaş: her 12 saatte bir 5 mL

Pneumocystis jiroveci tedavisinde doz vücut ağırlığına göre ayarlanır; olağan doz günde kilogram başına 20 mg trimetoprim ve 100 mg sülfametoksazoldür ve birkaç küçük doza bölünerek verilir.

Uygulama damar yoluyla yapılır ve çözelti kullanılmadan önce seyreltilmelidir. Seyreltme için kullanılabilecek infüzyon solüsyonları talimatta tek tek sayılır: %5 ve %10 dekstroz, %10 ksilitol, Ringer solüsyonu, Macrodex, %0,9 sodyum klorür ile %0,45 sodyum klorür artı %2,5 dekstroz. İnfüzyon bunların dışındaki maddelerle karıştırılmamalıdır ve hazırlanan çözelti 6 saat içinde kullanılmalıdır.

Tedavi süresi için talimatta iki ifade birlikte geçiyor: belirtiler ortadan kalkana kadar iki gün boyunca devam edilmesi ve tedavinin en az 5 gün sürdürülmesi. İkisi birebir örtüşmediği için süre kararı hekiminize aittir. Net olan ölçüt şudur: 7 günlük tedavinin sonunda bir iyileşme olmazsa yeniden değerlendirilmeniz gerekir.

Böbrek fonksiyonu normal olan yaşlılarda yetişkin dozları uygulanır. Karaciğer ya da böbrek yetmezliğinde ilaç hekim gözetiminde dikkatli kullanılır.

Doz atlanırsa fark edildiği anda alınır ve sonraki doz her zamanki saatinde sürdürülür; ancak sonraki dozun saatine yaklaşılmışsa atlanan doz alınmaz. Atlanan dozu telafi etmek için çift doz uygulanmaz.

Gerekenden fazla ilaç alındığı düşünülüyorsa en yakın acil servise başvurulur. Aşırı dozun belirtileri baş dönmesi, bulantı, kusma, döküntü, baş ağrısı, düzensiz hareketler, uyuklama, idrar yaparken zorluk, yüzde şişlik, güçsüzlük ve kafa karışıklığıdır.

Kendinizi daha iyi hissettiğinizde tedaviyi kesmeyin. Hekiminizin söylediği süre boyunca devam etmezseniz hastalık şiddetlenebilir ya da tekrarlayabilir.

Bactrim kullanmadan önce dikkat edilmesi gerekenler

Kimler kullanmamalı?

• Trimetoprim, sülfametoksazol, sülfonamidler ya da yardımcı maddelerden birine alerjisi olanlar
• Sülfonamid türü ilaçlara alerjisi olanlar; gliklazid ve glibenklamid gibi sülfonilüreler ya da bendroflumetiazid gibi tiyazid idrar söktürücüler bu gruba girebilir
• Ciddi karaciğer veya böbrek bozukluğu olanlar
• Kanama ya da morarmaya yol açan bir kan bozukluğu, yani trombositopeni öyküsü bulunanlar
• Deri ve sinir sistemini etkileyebilen, porfiri denen nadir kan hastalığı olduğu söylenenler
• 6 haftadan küçük yenidoğan bebekler

Dikkatli kullanılması gereken durumlar

Ciddi alerjik reaksiyon ya da bronşiyal astım öykünüz varsa mutlaka bildirin. Talimatın en ayrıntılı uyarı bölümü ciddi deri reaksiyonları üzerinedir:

• Stevens-Johnson sendromu, toksik epidermal nekroliz ve DRESS gibi yaşamı tehdit etme potansiyeli taşıyan döküntüler bildirilmiştir. Başlangıçta gövdede kırmızı noktalar ya da ortası sıvı dolu kabarcıklı halkalar şeklinde görülebilir.
• Tedavinin başında ateşle birlikte püstüllü, yaygın cilt kızarıklığı çıkması akut generalize ekzantematöz püstülozis şüphesi doğurur. Ağızda, boğazda, burunda ve genital bölgede yaralar ile gözde kızarıklık ve şişme de izlenmelidir.
• Bu döküntülere genelde grip benzeri belirtiler eşlik eder ve tablo cildin genelinde kabarcıklanma ile soyulmaya kadar ilerleyebilir. Risk tedavinin ilk haftalarında en yüksektir.
• Döküntü ya da bu cilt belirtileri çıkarsa ilaç bırakılır, acil olarak hekime başvurulur ve bu ilacın kullanıldığı belirtilir. Böyle bir reaksiyon geliştiyse ilaç bir daha kullanılmamalıdır.

Aşırı bağışıklık reaksiyonuna bağlı hemofagositik lenfohistiyositoz çok nadir bildirilmiştir ve erken tanınmazsa hayati tehlike oluşturabilir. Ateş, şişmiş bezeler, halsizlik, nefes darlığı, morarma ya da döküntü gibi birden fazla belirtiyi birlikte yaşarsanız derhal hekiminize başvurun. Öksürükte beklenmedik kötüleşme de hemen bildirilmelidir.

Hekiminizin bilmesi gereken diğer durumlar: G6PD enzim eksikliği (sarılığa ya da kırmızı kan hücrelerinin yıkımına yol açabilir), diyetle kontrol edilmeyen fenilketonüri, kanda yüksek potasyum, folik asit eksikliği, porfiri, beslenme bozukluğu, ileri yaş, böbrek hastalığı ve ciddi kan hastalıkları. İlaca bağlı trombositopeni görülebilir; tedavi durdurulduktan sonra genellikle bir hafta içinde düzelir.

Potasyum konusu ayrı bir uyarı: ilacın potasyum takviyeleri ve potasyumdan zengin gıdalarla birlikte alınması şiddetli hiperkalemiye yol açabilir. Kas krampları, düzensiz kalp ritmi, ishal, bulantı, baş dönmesi ve baş ağrısı bu tablonun belirtileri arasındadır.

Yardımcı maddelerde öne çıkan madde propilen glikoldür. Her ampul 410 mg/mL'ye eşdeğer, toplam 2.050 mg propilen glikol içerir. Hamileyseniz ya da emziriyorsanız, karaciğer veya böbrek hastalığınız varsa hekiminiz önermedikçe bu ilacı kullanmamanız istenir; hekiminiz tedavi sırasında ek kontroller yapabilir. Propilen glikolün alkol almakla aynı etkilere sahip olduğu ve yan etki olasılığını artırdığı da belirtilmiştir.

Burada dikkatli okunması gereken bir çelişki var: yardımcı madde bölümünde ilacın 5 yaşından küçük çocuklarda kullanılmaması istenirken, doz bölümünde 6 haftalıktan itibaren bebekler için doz şeması verilmiştir. Talimat iki ifadeyi bir arada taşıdığı için bu yaş grubundaki kullanım kararı hekiminize aittir.

Yiyecek ve içecek konusu bu form için basit: ampul damar içine uygulandığından yiyeceklerle etkileşmez.

Bactrim yan etkileri nelerdir?

Bactrim yan etkileri sıklığa göre sınıflanır: çok yaygın 10 hastanın en az birinde, yaygın 10 hastanın birinden az ama 100 hastanın birinden fazla, yaygın olmayan 100 hastanın birinden az, seyrek 1.000 hastanın birinden az, çok seyrek 10.000 hastanın birinden az görülür.

Şu belirtilerde ilaç kesilir ve derhal hekime ya da en yakın hastanenin acil bölümüne başvurulur: nefes almada güçlük, bayılma, yüzde şişme, ağız, boğaz veya gırtlakta kırmızı, acılı ve yutkunmayı güçleştiren şişkinlik, göğüs ağrısı, vücutta kırmızı lekeler. Çok seyrek görülen bu alerjik reaksiyonlar ciddi bir alerjinin işaretidir; acil tıbbi müdahale ya da hastaneye yatış gerekebilir.

İlacın uygulanmasından sonra ateş, çok düşük kan basıncı ve kalp atış hızında artış gibi birden fazla belirti birlikte görülürse bu bir şok belirtisi olabileceği için derhal acil servis aranmalıdır.

Çok yaygın görülen yan etki, çarpıntıya yol açabilecek şekilde kandaki potasyum düzeyinin artmasıdır. Yaygın olanlar ağızda ya da vajina bölgesinde mantar kaynaklı pamukçuk, baş ağrısı, bulantı, ishal ve deride kaşıntıdır; kusma yaygın olmayan bir etkidir.

Çok seyrek görülenler geniş bir liste oluşturuyor: yüksek ateş veya tekrarlayan iltihaplar, ani baş dönmesi, yaşamı tehdit edebilen deri döküntüleri, sistemik lupus eritematozus, ağızda yara, deride kurdeşen, mukozalarda kabarcıklar, gözde yanma ve kızarıklık, bulutlu havada bile güneş yanığı görüntüsü, kanda sodyum azalması, kan testlerinde değişiklikler, kansızlık, kalple ilgili problemler, sarılık, kanlı ishalle seyreden psödomembranöz kolit, kas ve eklem ağrıları, idrar yapmada güçlük, böbrek problemleri, ani baş ağrısı veya boyunda sertlik, nöbetler, kulak çınlaması, karıncalanma, halüsinasyon, depresyon, iştah azalması, kan şekerinin düşmesi ve pankreas iltihabı.

Sıklığı bilinmeyenler arasında psikotik bozukluklar, ateşle birlikte uzuvlarda morumsu ve ağrılı yaralar (Sweet sendromu) ve ateş, döküntü ile kan ve karaciğer testlerinde anormallik gelişebilen DRESS reaksiyonu yer alır.

Talimatta geçmeyen bir yan etkiyle karşılaşırsanız hekiminizi ya da eczacınızı bilgilendirin. Bildirimlerinizi www.titck.gov.tr adresindeki "İlaç Yan Etki Bildirimi" bağlantısı üzerinden ya da 0 800 314 00 08 numaralı hattı arayarak Türkiye Farmakovijilans Merkezi'ne (TÜFAM) iletebilirsiniz.

Bactrim diğer ilaçlarla etkileşimi

Reçetesiz satılanlar dahil kullandığınız tüm ilaçları hekiminize bildirin. Talimatta özellikle şunlar sayılır:

• İdrar söktürücüler ve kandaki potasyumu artırabilecek ilaçlar (prednizolon gibi steroidler, digoksin) ile ACE inhibitörleri
• Parkinsonizmde kullanılan amantadin, kalp hastalıklarında kullanılan prokainamid ve digoksin
• Rifampisin gibi antibiyotikler ve varfarin gibi pıhtılaşmayı önleyen ilaçlar
• HIV tedavisinde kullanılan lamivudin ve zidovudin
• Organ naklinden sonra kullanılan siklosporin ve azatiyoprin, metotreksat gibi sitotoksik ilaçlar
• Epilepside kullanılan fenitoin ve sıtmada kullanılan primetamin
• Diyabette kullanılan sülfonilüreler (glibenklamid, glipizid, tolbutamid) ve repaglinid
• Folik asit eksikliğinde kullanılan folinik asit ve doğum kontrol hapları

Bactrim hamilelikte ve emzirirken kullanılır mı?

İlacı kullanmadan önce hekiminize veya eczacınıza danışın. Talimat hamilelik döneminde kullanılmamasını söyler. Tedaviniz sırasında hamile olduğunuzu fark ederseniz hemen hekiminize danışın. Ayrıca propilen glikol uyarısı nedeniyle hamilelik ve emzirme döneminde bu ilacın hekim önerisi olmadan kullanılmaması istenir.

Etkin maddeler anne sütüne geçer. İlaç, annede ya da bebekte kandaki bilirübin düzeyinin yükselmesi bulunduğu veya bu riskin olduğu durumlarda, gebeliğin geç döneminde ve emzirme döneminde kullanılmamalıdır.

Bactrim araç ve makine kullanımını etkiler mi?

İlacın araç ve makine kullanımı üzerindeki etkisi araştırılmamıştır. Kullanırken herhangi bir yan etki yaşarsanız araç ve makine kullanmamanız gerekir.

Bactrim nasıl saklanır?

Ampulleri çocukların göremeyeceği, erişemeyeceği yerlerde ve kendi ambalajında saklayın. Uygun koşul 30°C altında kuru bir yer olup ürün ışıktan korunmalıdır.

Ambalajdaki son kullanma tarihinden sonra kullanmayın. Üründe ya da ambalajında bozukluk fark ederseniz de kullanmayın. Süresi geçmiş ilaçları çöpe atmayın; Bakanlıkça belirlenen toplama sistemine verin.

Bactrim hakkında sık sorulan sorular

Bactrim ampul ne için kullanılır?

İdrar yolu enfeksiyonları, orta kulak iltihabı ve bronşitin kötüleşmesi gibi durumlarda, ayrıca Pneumocystis jiroveci enfeksiyonu, toksoplazmozis ve nokardiozisin tedavisi veya önlenmesinde kullanılır. Ampul formu genellikle ağızdan ilaç alamayan hastalar için tercih edilir.

Bactrim ampul günde kaç kez uygulanır?

Yetişkinler ve 12 yaş üstü çocuklarda standart uygulama her 12 saatte bir 2 ampuldür, yani günde iki kez. Ciddi enfeksiyonlarda doz %50 artırılabilir.

Bactrim ampul doğrudan enjekte edilebilir mi?

Edilemez. Çözelti kullanılmadan önce talimatta sayılan infüzyon solüsyonlarından biriyle seyreltilir ve bunların dışındaki maddelerle karıştırılmaz.

Hazırlanan Bactrim çözeltisi ne kadar süre kullanılabilir?

Hazırlandıktan sonraki 6 saat içinde kullanılması gerekir.

Bactrim ampul çocuklarda kullanılır mı?

Talimat 6 haftalık ve üzeri çocuklarda endikasyon tanımlar ve yaşa göre doz şeması verir. Buna karşılık yardımcı madde bölümünde 5 yaş altı için kullanılmaması uyarısı yer aldığından karar hekiminize aittir.

Bactrim kaç gün uygulanır?

Tedavinin en az 5 gün sürdürülmesi istenir. 7 günün sonunda iyileşme yoksa hekiminizin sizi yeniden değerlendirmesi gerekir.

Bu sayfadaki bilgiler T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu tarafından onaylanan Bactrim kullanma talimatından derlenmiştir ve yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi kararları için hekiminize, ilacın kullanımıyla ilgili sorularınız için eczacınıza başvurun.