5-FROTU 5000MG/100ML Enjeksiyonluk Çözelti içeren Flakon

Kanser tedavisinde yıllardır kullanılan bir etkin madde olan 5-fluorourasil, Türkiye'de 5-FROTU 5000 mg/100 ml enjeksiyonluk çözelti adıyla da bulunuyor. Antimetabolit sınıfındaki bu ilaç tümör hücrelerinin bölünmesini önler ve damar yoluyla uygulanır. Ruhsat sahibi Onko İlaç San. ve Tic. A.Ş.'dir, normal reçeteyle verilir. Büyük hacimli bu flakon, ilacın hastanede hazırlanıp uygulanması için tasarlanmıştır.

5-FROTU nedir, ne işe yarar?

Çözelti berraktır, neredeyse renksizdir ve içinde parçacık bulunmaz. Bir adet 100 ml'lik şeffaf cam flakonda sunulur. İlacı hazırlayan, gerekiyorsa seyrelten ve damara veren kişi sağlık personelidir.

Etkin maddesi 5-fluorourasil, antimetabolit olarak adlandırılan ilaç grubundandır. 5-FROTU ne işe yarar sorusunun kısa yanıtı bu grubun çalışma biçiminde: tümör hücrelerinin bölünmesi engellenir, böylece hastalığın ilerlemesi durdurulmaya çalışılır.

İlaç bazı hastalarda tek başına verilir, bazılarında diğer kanser ilaçlarıyla birleştirilir. Işın tedavisiyle (radyoterapi) aynı dönemde yürütülen tedavi planları da vardır. Bu kararların hepsi, kanser ilaçları konusunda deneyimli bir hekimin hastalığın türüne, yaygınlığına ve sizin genel durumunuza bakarak verdiği kararlardır.

5-FROTU endikasyonları: hangi durumlarda kullanılır?

Kullanma talimatına göre 5-FROTU endikasyonları arasında, ilacın tek başına ya da diğer kanser ilaçlarıyla birlikte kullanılabildiği iki kanser türü öne çıkar:

• Meme kanseri
• Bağırsak kanseri

Belgede bunların yanı sıra şu hastalıklarda da etkili olduğunun bildirildiği aktarılır:

• Mide kanseri
• Baş ve boyun kanserleri
• Pankreas kanseri

İki liste arasındaki fark ifadeden geliyor: ilk grup ilacın kullanım alanı olarak tanımlanırken, ikinci grup için etkinliğin bildirilmiş olmasından söz edilir. Hangi tedavi planının size uyduğuna hekiminiz karar verir.

5-FROTU nasıl kullanılır? Doz ve kullanım talimatı

Doz kişiye göre hesaplanır. Hekiminiz genel durumunuzu, kilonuzu, yakın zamanda ameliyat geçirip geçirmediğinizi, böbrek ve karaciğer işlevlerinizi ve kan testi sonuçlarınızı birlikte değerlendirir. 5-FROTU kullanım talimatındaki üst sınır şudur: günlük doz 1 gramı geçmemelidir.

Tedavinin ilk kürü günlük ya da haftalık aralıklarla verilebilir. Sonraki kürlerin düzeni, ilaca ne kadar iyi yanıt verdiğinize bağlı olarak değişir.

Uygulama damar içinedir. İlaç verilmeden önce glukoz çözeltisi veya sodyum klorür çözeltisiyle seyreltilebilir. Toplar damar ya da atar damar yolu kullanılabilir. Toplar damar seçildiğinde normal enjeksiyon veya serum yoluyla yavaş uygulama (infüzyon) mümkündür; atar damar seçildiğinde yalnız infüzyon uygulanır.

Tedavi boyunca ve tedavi sonrasında kan hücrelerinizin miktarı kan testleriyle izlenir. Akyuvar, yani beyaz kan hücresi sayınız çok düşük çıkarsa tedavi sonlandırılabilir. Bu testleri aksatmamanız önemli.

Çocuklarda kullanım için herhangi bir doz önerisi bulunmuyor. Yaşlı hastalarda doz erişkinlerde kullanılana benzer. Böbrek ya da karaciğer yetmezliği varsa dozu hekiminiz size göre ayarlar.

İlacı uzman sağlık personeli uyguladığı için eksik ya da fazla doz verilmesi olası görülmez; dozun atlanmaması için de gereken önlemler alınır. Yine de fazla doz verildiğini düşünüyorsanız hekiminize hemen haber verin. Doz aşımında yan etkiler artabilir ve bunlara yönelik tedaviyi hekiminiz düzenler. Atlanan bir dozu telafi etmek için çift doz uygulanmaz.

Tedavinin bitiş zamanına hekiminiz karar verir. Onayı olmadan tedaviyi durdurmak hastalığınızın kötüleşmesine yol açabilir. İlacın etkisini beklediğinizden güçlü veya zayıf bulduğunuzu düşünüyorsanız bunu hekiminizle ya da eczacınızla konuşun.

5-FROTU kullanmadan önce dikkat edilmesi gerekenler

Kimler kullanmamalı?

Aşağıdaki durumlarda ilaç kullanılmaz:

• Fluorourasile veya ilacın içindeki diğer maddelere karşı duyarlılık
• Uzun süreli bir hastalık nedeniyle çok zayıf düşmüş olmak ya da ağır bir enfeksiyon geçirmek
• Işın tedavisi dahil başka tedaviler yüzünden kemik iliğinin hasar görmüş olması
• Hamilelik veya hamile kalma planı
• Bebeğini emzirmek
• Kötü huylu olmayan, yani iyi huylu bir hastalığın bulunması
• Brivudin, sorivudin ve benzerleri olarak adlandırılan ilaçların kullanılıyor olması

Dikkatli kullanılması gereken durumlar

İlaç yalnızca kanser ilaçları kullanımında tecrübeli bir hekim tarafından ya da onun sıkı gözetiminde uygulanır. Şu başlıklar özel dikkat gerektirir:

• Kanınızdaki hücre sayılarında yüksek oranda azalma. Kan testiyle izlenir; böyle bir durumda hekiminiz tedaviyi durdurabilir veya hastaneye yatırabilir.
• Ağızda ve midede yara, şiddetli ishal, midede ya da başka bir yerde kanama gelişmesi. Tedavi sonlandırılabilir.
• Tedaviden önceki 30 gün içinde önemli bir ameliyat geçirilmiş olması
• Böbrek hastalığı
• Sarılık da dahil olmak üzere karaciğer hastalığı
• Angina pektoris, yani kalbi besleyen damarların daralması veya tıkanmasıyla ortaya çıkan göğüs ağrısı, ya da başka bir kalp hastalığı öyküsü. Tedavi sırasında göğüs ağrısı olursa hekiminize söylemeniz gerekir.
• Dihidropirimidin dehidrogenaz (DPD) enzim etkinliğinin yetersiz veya azalmış olması
• Kanser ilaçlarından önce yüksek doz ışın tedavisi alınmış olması

Bu uyarılardan biri geçmişte sizin için geçerli olduysa bile hekiminize danışın. Yiyecek ve içeceklerle ilgili bir kısıtlama getirilmemiştir; ilaç damar içine verildiği için besinlerle etkileşim beklenmez.

Bileşimle ilgili bir uyarı daha var: bu üründe her flakon 1,15 g sodyum içerir. Kontrollü sodyum diyetindeki hastalarda bu miktar göz önünde bulundurulmalıdır.

5-FROTU yan etkileri nelerdir?

İçeriğindeki maddelere duyarlı kişilerde yan etki görülebilir. 5-FROTU yan etkileri iki grupta ele alınır ve ikisi de hafif sayılmaz; biri derhal, diğeri hemen bildirim gerektirir.

Şu belirtilerden biri ortaya çıkarsa ilaç kullanımı durdurulmalı ve derhal hekiminize ya da en yakın hastanenin acil bölümüne başvurulmalıdır: göğüs ağrısı; kanlı ya da siyah dışkı; ağızda yara veya ülser gelişmesi; ani kaşıntılı kızarıklık ile el, ayak, bilek, yüz, dudak, ağız veya boğazda şişmenin eşlik ettiği şiddetli alerjik reaksiyonlar (şişlik yutma ve nefes alma güçlüğüne neden olabilir) ve bilinç kaybı; lökoensefalopati adı verilen beyin hastalığının belirtileri, yani bitkinlik, kol ve bacaklarda uyum sorunu, düşünme ve konuşma güçlüğü, görme ve hafıza sorunları, nöbet ve baş ağrısı.

Bu tabloların hepsi çok ciddidir; acil tıbbi müdahale veya hastaneye yatış gerekebilir. Kullanma talimatı bunların oldukça seyrek görüldüğünü belirtiyor.

Aşağıdakilerden birini fark ederseniz hemen hekiminize bildirmeniz ya da acile başvurmanız isteniyor:

• İshal
• Kendini hasta hissetmek
• Saç dökülmesi, özellikle kadınlarda
• Cilt sorunları
• Tırnaklarda değişiklikler
• Ayaklarda dengesizlik hali
• Ateş
• Kalp atımında hızlanma ve nefes darlığı
• Gözlerde acıma veya sulanma, görmede değişiklik, ışığa hassasiyet
• Zihin karışıklığı
• Avuç içleri ve ayak tabanlarında kızarıklık
• İlacın uygulandığı damarda acıma ya da renk değişikliği
• Burun kanaması
• Enfeksiyon ve kansızlık

Bunlar da ciddi yan etkiler arasında sayılır ve acil tıbbi müdahale gerektirebilir. Kullanma talimatında geçmeyen bir yan etkiyle karşılaşırsanız hekiminizi veya eczacınızı bilgilendirmeniz gerekir.

5-FROTU diğer ilaçlarla etkileşimi

Kullandığınız ilaçların tamamını hekiminize söyleyin. Aşağıdaki ilaçlarla birlikte kullanım, 5-FROTU'nun veya birlikte alınan ilacın etkisini değiştirebilir:

• Metotreksat (kanser tedavisinde kullanılır)
• Metronidazol (antibiyotik)
• Kalsiyum lökovorin, kalsiyum folinat olarak da bilinir; kanser ilaçlarının zararlı etkilerini azaltmak için kullanılır
• Allopurinol (gut tedavisinde kullanılır)
• Simetidin (mide ülserinde kullanılır)
• Varfarin (kan pıhtılaşmasını önlemek için kullanılır)
• Sorivudin ve brivudin (virüslere karşı etkili ilaçlar)
• Fenitoin (epilepsi tedavisinde kullanılır)
• Klozapin (ruhsal hastalıkların tedavisinde kullanılır)
• Siklofosfamid, vinkristin, sisplatin ve doksorubisin gibi hücre işlevini durduran ilaçlar; yan etkileri artırabilir
• Antrasiklinler; kalbin etkilenme riskini yükseltebilir
• Aminofenazon ve fenilbutazon gibi ağrı kesiciler ile sülfonamid grubu antibiyotikler; tedaviden önce ve tedavi süresince kullanılmamalıdır
• Klordiazepoksit (sakinleştirici), disülfiram (alkol bağımlılığında kullanılır), griseofulvin (mantar hastalıklarında kullanılır) ve izoniazid (tüberkülozda kullanılır); ilacın etkinliğini artırabilir
• Aşılar

5-FROTU hamilelikte ve emzirirken kullanılır mı?

İlacın hamilelik ve yeni doğan üzerinde zararlı etkileri olduğu biliniyor, bu yüzden hamilelikte kullanılmaz. Emzirme döneminde de kullanılmaması gerekir.

Doğum kontrolü konusunda talimat hem kadınları hem erkekleri kapsıyor: tedavi boyunca ve tedavi durdurulduktan sonraki üçüncü aya kadar uygun bir doğum kontrol yöntemi kullanılmalıdır. Tedavi sürerken hamile olduğunuzu fark ederseniz vakit kaybetmeden hekiminize veya eczacınıza danışın.

5-FROTU araç ve makine kullanımını etkiler mi?

İlaç bulantı ve kusmaya yol açarak araç ve makine kullanma yeteneğinizi dolaylı yoldan etkileyebilir. Uygulamadan sonra midenizin bulandığı bir gün geçiriyorsanız araç kullanmayı erteleyin.

5-FROTU nasıl saklanır?

Flakonu 25°C'nin altındaki oda sıcaklığında, ışıktan koruyarak ve kendi ambalajı içinde saklayın. Yer seçerken çocukların göremeyeceği ve erişemeyeceği bir nokta olmasına dikkat edin. İlaç dondurulmaz, buzdolabında soğutulmaz.

Flakon açıldıktan sonra ürün hemen kullanılmalıdır. %5 dekstroz veya %0,9 sodyum klorür çözeltisiyle seyreltildiğinde kimyasal ve fiziksel olarak 25°C'de 24 saat dayanıklı kalır. Mikrobiyolojik açıdan hemen kullanım gerekir; hemen kullanılmazsa saklama süresi ve koşulları kullanıcının sorumluluğundadır, seyreltme kontrollü ve aseptik olarak doğrulanmış koşullarda yapılmadıysa 2-8°C'de 24 saati aşmamalıdır.

Düşük ısıya maruz kalan üründe çökelti oluşabilir. Bu çökeltiler 60°C'de hafif ısıtma ve çalkalamayla çözülebilir.

5-FROTU hakkında sık sorulan sorular

5-FROTU ne için kullanılır?

Meme ve bağırsak kanseri tedavisinde tek başına ya da diğer kanser ilaçlarıyla birlikte kullanılır. Mide kanseri, baş ve boyun kanserleri ile pankreas kanserinde de etkili olduğu bildirilmiştir.

5-FROTU hangi yolla verilir?

Damar içine verilir. Uygulamadan önce glukoz veya sodyum klorür çözeltisiyle seyreltilebilir; toplar damardan enjeksiyon ya da yavaş infüzyon, atar damardan ise infüzyon biçiminde uygulanır.

5-FROTU günlük doz sınırı nedir?

Kullanma talimatına göre günlük doz 1 gramı aşmamalıdır. Bu sınır içinde kalan doz, kilonuz ve laboratuvar sonuçlarınız gibi ölçütlere göre hekiminiz tarafından belirlenir.

5-FROTU çocuklarda kullanılır mı?

Çocuklarda kullanımı için bir dozaj önerisi yok. Yaşlı hastalarda ise erişkinlerdekine benzer dozlar uygulanır.

5-FROTU reçeteli mi?

Evet, normal reçeteye tabi. Bunun ötesinde kanser ilaçları konusunda deneyimli bir hekimin gözetiminde, sağlık personeli eliyle uygulanır.

5-FROTU kullanırken hangi belirtilerde acile gitmeliyim?

Göğüs ağrısı, kanlı veya siyah dışkı, ağızda yara, şiddetli alerjik reaksiyon ve nöbet, görme ya da konuşma güçlüğü gibi beyin hastalığı belirtileri derhal başvuru gerektirir.

5-FROTU tuz kısıtlaması olanlar için uygun mu?

Her flakonda 1,15 g sodyum bulunur. Kontrollü sodyum diyetindeyseniz bu miktarı hekiminizin bilmesi gerekir.

5-FROTU tedavisini kendi isteğimle bırakabilir miyim?

Bırakmamanız isteniyor. Tedavinin ne zaman sonlandırılacağına hekiminiz karar verir; onay olmadan kesmek hastalığın kötüye gitmesine neden olabilir.

Bu sayfadaki bilgiler T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu tarafından onaylanan 5-FROTU kullanma talimatından derlenmiştir ve yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi kararları için hekiminize, ilacın kullanımıyla ilgili sorularınız için eczacınıza başvurun.