evim.com

Sezaryen Doğum Nedir?

Sezaryen doğum, anne adayının karın bölgesi üzerinde bir kesi açılması sonucunda ameliyatla bebeğin dünyaya getirilmesine denir.

Normal doğum şeklinin farklı sebepler yüzünden yapılamadığı bazı durumlarda doktorun istek ve onayıyla sezaryen doğum yapılır. Bununla beraber normal doğum yöntemine göre çok daha kısa bir zaman alması ve daha ağrısız olması sebebiyle annelerin kişisel tercihleri de sezaryen doğum yönteminden yana olabilmektedir.  

Sezaryen doğum, doktor tarafından karar verildiği zaman ameliyathane şartlarında ve anestezi uygulanarak karın bölgesine, ardından da rahim bölgesine uygulanan cerrahi bir kesi sonrası yapılan doğum şeklidir. Asında sezaryen doğumlar, hayat kurtarma ameliyatıdır. Son senelerde de normal doğum şekline bir alternatif görülmektedir.

Kişi, vajinal doğum (normal doğum) yapmayı planlıyor olsa da bebeğin ters pozisyonda gelmesi veya anne adayında iltihaplanma gibi sorunların oluştuğu durumlar yaşanabilir. Planlandığı gibi gitmediği durumlarda da bu yöntemle doğuma başvurulur. Bu noktada hem bebeğin hem de annenin sağlığı açısından sezaryen ameliyatı tercih edilmektedir.

Sezaryen Doğum Çeşitleri

Sezaryen doğum çeşitleri, farklı kesi şekillerine göre adlandırılabildiği gibi genel olarak uygulanan anestezi yöntemine göre sınıflandırılır. Bu durumda genel anestezi, spinal veya epidural anestezi çeşitleri uygulanmaktadır. Bu anestezi teknikleri altında gerçekleştirilen sezaryen doğum çeşitleri şu şekilde sıralanabilir:

Genel Anestezi ile Sezaryen: Anestezi uygulanır ve 10-20 saniye sonra anne adayı uyur, bilinç kapanır. Anne adayı uyku halindeyken nefes borusu üzerine bir tüp yerleştirilir. Bu tüp ise solunum cihazına bağlanır. Anestezi uzmanınca anestezi devam ettirilirken jinekolog uzman da bebeği anne rahminden alır. Bu yöntem çok daha hızlı şekilde etki etmektedir. Acil bir durum olmadığı sürece bu yöntemle sezaryen tercih edilir.

Epidural Anestezi ile Sezaryen: Omurganın yan kısmına anestezik ilaç enjekte edilir. Epidural anestezinin kişi üzerindeki etkisi, 15-20 dakika sonra başlar. Anne uyanık şekilde olur.  

Spinal Anestezi ile Sezaryen: Omurganın yan kısmına anestezik ilaç enjekte edilir. Epidural sezaryene ve anestezisine karşın bu yöntemde anne adaylarında bacaklar tamamen hareketsizdir. Ayrıca karın bölgesi tamamıyla gevşemiş olur.

Sezaryen Doğum Hangi Durumlarda Yapılır?

Sezaryen doğum yapılması gereken durumlar, genel olarak anne adayının ve bebeğin sağlıkları vajinal/normal doğum açısından uygun olmadığı durumlardır. Bu gibi durumlarda doktor kararıyla gerçekleşebilir. Sezaryen doğum kararı alınan bazı durumlar şu şekilde sıralanabilir:

  • Genital herpes (Uçuk/cinsel yolla bulaşabilen iltihaplanma) enfeksiyonu şeklindeki bazı sağlık problemleri yüzünden normal yolla doğum şekli mümkün olmadığı zaman,
  • Preeklampsi (Hamileliğe bağlı yüksek tansiyon) veya anne adayının sağlığını tehdit altına sokabilecek riskli bir durum oluştuğu zaman,
  • Normal doğum esnasında bebeğin makat pozisyonunda olması gibi bebek için riskli durumlarda,
  • Bebeğin, doğum kanalı içerisinde ilerleyemediği ve annede aşırı düzeyde vajinal kanama görüldüğü durumlarda,
  • Annede normal doğum korkusu olduğu durumlarda doktor ile annenin ortak kararı sonucunda sezaryen yapılabilir. 

Sezaryen Doğum Nasıl Yapılır?

Sezaryen doğum yapılışı, doktor onayıyla ve ameliyathane koşullarında gerçekleştirilir. Bu sezaryen operasyonu için takip edilecek adımlar şunlardır:

  • Planlı olan sezaryen doğumlarda hekim, gebeliğin 39.haftası içinde bir gün için randevu verir.
  • Randevu tarihinden öncesinde anestezi uzmanı tarafından anne adayı muayeneden geçirilir.
  • Anne adayı, doğumdan yaklaşık 6 ila 7 saat kadar önce bir şey yeme-içmeyi kesmelidir. Ameliyata giderken annenin bağırsak ve midesinin boş olması gerekmektedir.
  • Ameliyatın hemen öncesinde anne adayı son kez bir tuvalete gitmelidir.
  • Sezaryen doğum, lokal (epidural), spinal veya genel anestezi uygulanarak yapılır.
  • Epidural anestezi altında doğum olacaksa idrar sondası anneye takılır.
  • Genel anestezi altında ise anne, tamamen bayıltılmış olur. Ancak epidural ise yalnızca göbek deliğine varana kadar olan kısım uyuşturulmuş olur. 
  • Uyuşma sonrasında doğum işlemine başlanır.
  • Bebeğin anne rahminden alınması sonrasında göbek kordonu dikkatlice kesilir.
  • Böylece doğum süreci bitmiş olur. 

Sezaryen Doğum Zararları

Sezaryen doğum zararları arasında şunlar sıralanır:

  • Anne rahminde, karın bölgesindeki kesi yerinde ve mesane gibi leğen kemiği alanı organlarında enfeksiyon oluşabilir. 
  • Fazla derecede kan kaybı yaşanabilir.
  • %2 oranda olmak üzere bağırsak ve mesane gibi bazı organlarda organ yaralanmaları görülebilir.
  • Cerrahi ya da kişisel faktörlere bağlı olarak mesane, karın zarı, rahim, karın duvarı ve bağırsak arasında yapışıklıklar meydana gelebilir.
  • Lohusalık bitiminde annelerin ağrıları açısından sezaryen ile normal doğum arasında fark yoktur. 
  • Sezaryen doğum sonrası anneler, doğum deneyimlerini negatif algılayabilir ve bağlanma noktasında bebekleriyle sıkıntı yaşayabilir. 

Sezaryen doğum yan etkileri ve riskleri, göz önünde bulundurulmalıdır. Sezaryen ile doğum, anne adayının hayati riski olduğu durumlarda kurtarıcı bir yöntem olarak gerçekleştirilen acil bir operasyondur. Karnın açılmasıyla yapılan tüm ameliyatlarda görülebilecek yan etkiler ve riskler, sezaryende da geçerlidir.

Sezaryen Doğum Riskleri

Sezaryen doğum riskleri şu şekilde sıralanır:

  • Bu doğumlarda yenidoğanda geçici takipne (çok hızlı solunum), normal doğuma göre daha yüksek risk taşır ve daha yaygın görülür.
  • Hipoksi (oksijen tüketmekte olan organizmanın dokularına yeteri kadar oksijen verememesi ile oluşan rahatsızlık) ve fetal hemoraji (hamileliğin son dönemlerinde görülen kanama) riskleri vardır.
  • Bebek için potansiyel laserasyon (travmatik yaralanma, yırtılma) riski bulunur.
  • Birden fazla olacak şekilde gerekliliğe ve tercihe bağlı olarak sezaryen doğum yapılabilmektedir. Ancak her yapılan sezaryen doğumunda riskler de daha çok artar. 
  • Üç defadan fazla sezaryen olduğunda ise bebek ve anne için riskler daha yüksektir.

Sezaryen Doğum Sonrası

Sezaryen doğum sonrası yapılması gerekenler konusunda anne adayı bilgilendirilmelidir. Bu noktada annenin ve bebeğin sağlığı açısından sezaryen ameliyat sonrasında annenin dikkat etmesi gerekenler şu şekilde sıralanır:

  • Emzirmeye başlama konusunda yanlış algılar olmakla beraber annenin bebeğini beklemeden hemen emzirmeye başlaması gerekir.
  • Koruyucu bir aparat bulunmuyorsa doğumun ardından 3-4 gün sonrasında anne duş alabilir.
  • Bebeğin uyuduğu vakitlerde ve uygun anlarda annenin (düzenli) dinlenmesi tavsiye edilir. 
  • Dinlenme tavsiye edilse de aralıklı zamanlarda annenin yürüyüşe çıkması önerilmektedir.
  • Sezaryen doğum ardından vajinal kanamalar görülebilir; normal bir semptomdur.
  • Doktor tarafından reçete edilmiş olan ilaçların düzenli kullanılması gerekir.

Sezaryen Doğum Sonrası Adet Düzensizliği

Sezaryen doğum sonrası adet düzensizliği yaşanabilir. Yumurtlama gelişmiş olsa da adet döngüsünün düzene girmesi, birkaç tane adet döneminin geçmesi ile mümkün olabilir. Doğum sonrasında 6 ila 8 hafta geçmesi ardından meydana gelen yumurtlamadan ortalama 15 gün sonrasında kadında adet kanamaları başlayacaktır.

Sezaryen Doğum Sonrası Kanama

Sezaryen doğum sonrası kanama, (bilinenin aksine) az miktarda da olsa görülebilmektedir. Ortalama 1 ay kadar devam edebilen bu kanamalar, günden güne azalma gösterecektir. Kanamaları olan kadınlar ped kullanabilirler. Ancak kadınların bunun için tampon kullanmaması gerektiği, çünkü bu yöntemin hijyenik olmayacağı belirtilmektedir.

Sezaryen Doğum Sonrası Vajinal Kaşıntı

Sezaryen doğum sonrası vajinal kaşıntı, sezaryen ardından türlü nedenlere bağlı olarak gelişebilecek enfeksiyonlar yüzünden olabilmektedir. Hem normal doğum sonrası hem de sezaryen doğum ardından ortaya çıkabilecek olan enfeksiyon sorunu, kaşıntı sorununa neden olabilir. Ancak genel olarak kaşıntı sorunu, direkt olarak sezaryen ameliyatı ile ilgili değildir. Dolaylı yoldan bu doğumla ilgisi olduğu düşünülebilir.

Sezaryen Doğum Sonrası Zayıflama

Sezaryen doğum sonrası zayıflama durumu, doğumun hemen ardından yaklaşık 4 ila 6 kilo kadar verilmesi ile başlar. Doğru beslenme ile bir ay içinde 1-2 kilo verilmesi mümkündür. Doğum ardından kilo verebilmek amacıyla sıkı diyet ve az kalori alınması, anne ile bebeğin yeteri kadar beslenememesine sebep olur. Sezaryen doğum kiloları vermek isteyen kadınlar, doğumun ardından dördüncü aydan itibaren hafif diyetler uygulamaya başlayabilirler. Ayrıca emzirmek de annenin vücuduna form kazandırmaktadır.

Sezaryen Doğum Dikişleri

Sezaryen doğum dikişleri iyileşmesi için ortalama 4 ila 6 hafta süre gerekir. Normal doğum ardından bile rahmin yenilenmesi, dokuların iyileşmesi ve hormonların düzenlenmesi için belli bir zaman gerekir. Sezaryen doğumda da dikişler ve kesi yüzünden daha yoğun ve daha uzun sürecek bir iyileşme süreci gerekmektedir. Sezaryen doğum sonrası dikişlerde iltihaplanma oluşmaması için dikiş bulunan bölge üzerine doktorun tavsiye ettiği bakımın uygulanmasına dikkat edilmesi önemlidir.

Sezaryen Doğum Sonrası Bakım

Sezaryen doğum sonrası hemşirelik bakımı, hastanın genel durumunun takip ve kontrol altında tutulmasıyla gerçekleşir. Ayrıca hasta bakımı açısından dikişlerin bakımı önceliklidir. Hastaneden ayrılmadan doktorun verdiği reçetedeki ilaçlar ile hasta dikiş bölgesi üzerine pansumanlarını yapmalıdır. Yazılan ilaçlara göre hastanın birkaç kez pansuman yapması gereklidir.

Sezaryen Doğum Sonrası Beslenme

Sezaryen doğum sonrası beslenme, kısa zamanda annenin toparlanabilmesi için dikkat edilmesi gereken ilk konudur. Protein ile karbonhidrat alımı dengeli olmalı; mineral ve vitamin olarak meyve sebzeler bol bol yenmelidir. Doğum ardından dengeli ve doğru şekilde beslenilmesi, annenin iyileşme hızını da çok artırır. Ayrıca enerji seviyesini artırır. Bebeğin de sütünün çoğalmasını sağlar.

Sezaryen Doğum Sonrası Cinsellik

Sezaryen doğum sonrası rahmin kasılıp eski şekline dönmesi ve rahim ağzının (serviks) kapanması, genel olarak 6 haftayı bulur. Bu yüzden bu operasyon ardından cinsel ilişki yaşanması için ortalama 6 hafta kadar beklenmesi tavsiye edilir. Doktor, başka bir şey önermediği takdirde, 4 ila 6 hafta geçmesinin ardından çiftler, normal cinsel yaşamlarına dönebilirler.

Sezaryen Doğum Sonrası Egzersiz

Sezaryen doğum sonrası spor ve egzersizler, basit seviyelerde olmak üzere tavsiye edilir. Bu noktada birkaç gün geçmesinin ardından günde 15 ila 20 dakika kadar yürüyüş önerilir. Bu, vücudun toparlanmasını ve zinde hissetmesini sağlamaktadır. Ancak bu doğumlarda, normal doğuma göre iyileşme süresi daha uzun olduğu için ve dikişler tam iyileşmemiş olacağı için ağır sporlardan uzak durulmalıdır. Hafif tempoda yapılacak yürüyüşler, idealdir.  

Sezaryen Doğum Sonrası Ağrı

Sezaryen doğum sonrası ağrı şikayeti olabilmektedir. Doğum ardından ilk saatlerde ağrılar daha yoğun hissedilebilir. Ancak 6.saatin ardından ağrılarda azalma olması beklenir. Sezaryen doğum ağrıları ile beraber rahatsızlık ve yorgunluk hisleri yaşanabilir. Bu hisler, -nispeten daha uzun- birkaç hafta kadar sürebilmektedir.

 

Makaleyi faydalı buldun mu?
0
0
Makeleyi Paylaşın

Sezaryen Doğum ile İlgili Sıkça Sorulan Sorular

İsteğe veya gerekliliğe bağlı olarak önceden planlanmış sezeryan doğumlar, genelde gebelik döneminin tam 39.haftasında yapılır. Bazen doktor, 38.hafta içinde de uygun görebilmektedir. Ancak acil sezeryan gerektiren bazı durumlarda, hamileliğin 24.hafta içerisinde yine bu sezaryen yöntemiyle doğum gerçekleştirilmektedir.

Sezaryen doğum sonrası korse için hemen kullanılması tavsiye edilmez ve doğru bulunmaz. Normal doğum sonrası vücudun hızlı toparlanması amacıyla doktorun önerdiği günlerde ve 1-2 gün geçmesi ile korse takılması tavsiye edilmektedir. Sezaryen doğum ardından ise minimum 2-3 hafta geçmesi ve dikişlerin de alınmış olması gerekir.

Anne ve uzman hekimin diyalogu sonucunda sezaryen doğuma karar verildi ise belirlenen gün için hazırlıklar başlatılır. Anne adayının operasyondan önceki 6 saat boyunca bir şey yememeli ve içmemelidir. Bu durumun dışında anne adayının ön hazırlık yapmasını gerektirecek bir durum yoktur. Gerekli test ve tetkikler yapıldıktan sonra risk bulunmuyor ise operasyona başlanır.

Sezaryen doğum yapan normal doğum yapabilmektedir. Bir doğum sezaryen ile gerçekleştirilip diğer doğumda normal doğum tercih edilebilmektedir. Ancak bu yapılacak olan normal doğumun riskleri anne adayına anlatılmalıdır. Sezaryen sonrası normal doğumun artmış riskleri göz önüne alınarak tercih edilmelidir.

Sezaryen doğum erken yapılma nedeni, anne ve bebek sağlığını riske atan tehlikeli durumlar ile karşılaşılması halidir. Bebekte kalp seslerinin bozuk duruma gelmesi, ablatio durumu gelişmesi (plasentanın olması gerektiğinden erken ayrılması) veya fetal distres (bebeğin hayatının sıkıntıya düşme hâli) ortaya çıkması durumlarında planlanan süreden önce müdahale yapılır.