Menenjit, beyin ve omuriliği saran zarların enfeksiyonudur. Bakteriyel, viral veya fungal kaynaklı olabilen bu hastalık, özellikle bakteriyel menenjitlerde hayati risk taşır. Menenjit aşısı, bu tehlikeli enfeksiyona karşı en etkili korunma yöntemlerinden biridir. Peki menenjit aşısı nerede yapılır, kimler aşı olmalı ve aşının türleri nelerdir? İşte detaylar:
Menenjit Aşısı Türleri
Menenjit aşıları, hastalığa neden olan bakteri türlerine göre farklılık gösterir. En yaygın kullanılan türler şunlardır:
- Konjuge Menenjit Aşısı (MCV4): Meningokok A, C, W135 ve Y tiplerine karşı koruma sağlar.
- B Tipi Menenjit Aşısı (MenB): Meningokok B’ye özel geliştirilmiştir.
- Pnomokok Aşısı: Pnömokok bakterisinin neden olduğu menenjit ve zatürreye karşı etkilidir.
Kimler Menenjit Aşısı Olmalı?
- Bebekler ve Çocuklar: Rutin aşılama programında 1 yaş altı bebeklere konjuge menenjit aşısı yapılır.
- Ergenler ve Genç Yetişkinler: Yurt, askerlik gibi toplu yaşam alanlarında bulunanlar.
- Risk Grupları: Dalak fonksiyon bozukluğu olanlar, bağışıklık sistemi zayıf bireyler ve belirli kronik hastalığı olanlar.
- Hac ve Umre Ziyaretleri: Suudi Arabistan gibi menenjit riski yüksek bölgelere seyahat edecekler.
Menenjit Aşısı Nerede Yapılır?
Menenjit aşısı, Türkiye’de hem devlet hem de özel sağlık kuruluşlarında uygulanabilir:
- Aile Sağlığı Merkezleri (ASM): Çocukluk dönemi rutin aşıları ücretsiz olarak ASM’lerde yapılır. MCV4 aşısı, Sağlık Bakanlığı’nın programı kapsamında belirli yaş gruplarına ücretsiz uygulanır.
- Hastaneler: Özel hastaneler ve üniversite hastanelerinde aşıya ulaşılabilir. MenB gibi rutin programda olmayan aşılar genellikle ücretlidir.
- Seyahat Sağlığı Merkezleri: Hac ve umre için gerekli menenjit aşıları bu merkezlerde yaptırılabilir.
- Özel Aşı Merkezleri: Büyük şehirlerde faaliyet gösteren özel kliniklerde tüm menenjit aşı türleri mevcuttur.
Aşı Ücretleri ve Devlet Desteği
Rutin aşılama programındaki menenjit aşıları (MCV4) devlet tarafından karşılanır. Ancak MenB aşısı gibi ek koruma sağlayan türler özel kuruluşlarda ücretlidir. 2023 yılı itibarıyla MenB aşısının doz fiyatı 1500-2500 TL arasında değişmektedir.
Aşı Sonrası Yan Etkiler
Menenjit aşıları genellikle güvenli kabul edilir. Yaygın yan etkiler arasında enjeksiyon bölgesinde kızarıklık, hafif ateş ve halsizlik sayılabilir. Nadiren alerjik reaksiyonlar görülebilir.
Seyahat Öncesi Dikkat Edilmesi Gerekenler
Suudi Arabistan gibi ülkelere seyahat edeceklerin, seyahatten en az 10 gün önce quadrivalan menenjit aşısı (MCV4) olması zorunludur. Aşı belgesi olmayanların ülkeye girişi reddedilebilir.
Menenjit Aşısı Kaç Doz Yapılır?
- MCV4: 9-23 aylık bebeklere 3 ay arayla 2 doz, 2-55 yaş aralığında tek doz.
- MenB: 2-4 doz şeklinde uygulanır. Doz aralıkları aşı markasına göre değişir.
Menenjit aşısı, hastalığın ciddi komplikasyonlarını önlemede kritik rol oynar. Özellikle risk gruplarının ve seyahat edeceklerin aşı takvimini düzenli takip etmesi önerilir.