Klamidya, Chlamydia trachomatis bakterisinin neden olduğu yaygın bir cinsel yolla bulaşan enfeksiyondur (CYBE). Özellikle 15-24 yaş arası genç erişkinlerde sık görülür ve çoğu vakada belirti göstermeden ilerlediği için teşhis edilmeden yayılma riski taşır. Tedavi edilmediğinde ciddi üreme sağlığı sorunlarına yol açabilir.
Klamidya Nasıl Bulaşır?
Bakteri; vajinal, anal veya oral seks sırasında mukoz membranlardan geçiş yapar. Doğum sırasında enfekte anneden bebeğe bulaşma riski vardır. Tuvalet kullanımı veya havuz gibi ortak alanlardan geçiş kanıtlanmamıştır.
Belirtiler ve Semptomlar
Klamidya vakalarının %70-80’i asemptomatiktir. Belirti gösterenlerde:
- Kadınlarda: İdrar yaparken yanma, anormal vajinal akıntı, cinsel ilişki sırasında ağrı, adet dışı kanama
- Erkeklerde: Penisten beyazımsı akıntı, testis ağrısı, üretrada kaşıntı
- Her İki Cinsiyette: Rektal ağrı, anal akıntı (anal seks yoluyla bulaşmışsa), boğaz ağrısı (oral bulaşma durumunda)
Teşhis Yöntemleri
- İdrar Testi: İlk basamak tarama yöntemidir.
- Swab Örneği: Vajinal, servikal veya üretral sürüntü alınır.
- Nükleik Asit Amplifikasyon Testi (NAAT): En güvenilir tanı yöntemi.
- Anneden Bebeğe Geçiş Şüphesinde: Yenidoğanın konjonktival sürüntüsü.
Tedavi Protokolleri
- Antibiyotik Tedavisi:
- Azitromisin (tek doz 1g oral)
- Doksisiklin (günde 2 kez, 7 gün süreyle)
- Partner Tedavisi: Son 60 gün içindeki tüm cinsel partnerler tedavi edilmeli.
- Takip: Tedavi bitiminden 3 ay sonra test tekrarı önerilir.
Komplikasyonlar
- Kadınlarda: Pelvik inflamatuar hastalık (PID), tubal infertilite, dış gebelik
- Erkeklerde: Epididimit, prostatit
- Yenidoğanlarda: Konjonktivit, pnömoni
- Reaktif Artrit: Eklemlerde ağrı ve şişlik
Korunma Stratejileri
- Kondom Kullanımı: Tüm cinsel ilişkilerde lateks kondom.
- Düzenli Tarama: Yılda bir kez CYBE testi (özellikle çok eşli bireyler).
- Partner Bildirimi: Enfeksiyon tespitinde partnerlerin uyarılması.
- Doğum Öncesi Kontrol: Gebelerin ilk trimesterde test edilmesi.
Risk Grupları
- Birden fazla cinsel partneri olanlar
- Kondom kullanmayan bireyler
- CYBE öyküsü bulunanlar
- HIV pozitif hastalar
Gebelikte Klamidya
Tedavi edilmeyen enfeksiyonlar:
- Erken doğum
- Düşük doğum ağırlığı
- Postpartum endometrit riskini artırır.
Gebelikte güvenle kullanılabilecek antibiyotikler (Azitromisin) ile tedavi mümkündür.
Sık Sorulan Sorular
- "Klamidya kendiliğinden geçer mi?" Hayır, mutlaka antibiyotik tedavisi gerekir.
- "Evlilik öncesi test zorunlu mu?" Türkiye’de zorunlu değildir ancak önerilir.
- "Tekrarlar mı?" Bağışıklık bırakmaz, korunmasız ilişkide yeniden bulaşabilir.
Erken teşhis ve tedavi infertilite gibi kalıcı hasarları önlemede hayati önem taşır. Belirtisiz seyrettiği için düzenli kontroller ihmal edilmemelidir.