Kalp çarpıntısı, kalbin normalden hızlı, düzensiz veya güçlü attığının hissedilmesidir. Çoğunlukla stres, aşırı kafein tüketimi veya fiziksel aktivite gibi geçici nedenlerle ortaya çıksa da bazen altta yatan ciddi bir sağlık sorununun işareti olabilir. İşte kalp çarpıntısı durumunda yapılması gerekenler ve dikkat edilmesi gerekenler:
Kalp Çarpıntısının Yaygın Nedenleri
- Stres ve Anksiyete: Adrenalin artışı kalp atım hızını geçici olarak yükseltebilir.
- Kafein veya Nikotin: Kahve, enerji içecekleri veya sigara tüketimi çarpıntıyı tetikleyebilir.
- Elektrolit Dengesizliği: Potasyum, magnezyum eksikliği ritim bozukluklarına yol açabilir.
- Tiroid Hastalıkları: Hipertiroidi (zehirli guatr) metabolizmayı hızlandırarak taşikardiye neden olur.
- Kalp Rahatsızlıkları: Aritmi, kalp yetmezliği veya koroner arter hastalığı gibi durumlar çarpıntıyla ilişkilidir.
Acil Müdahale Gerektiren Belirtiler
- Göğüste şiddetli ağrı veya baskı hissi
- Nefes darlığı ve bayılma hissi
- Baş dönmesi veya bilinç kaybı
- Terleme ve soluk cilt rengi
Evde Yapılabilecekler
- Sakinleşmeye Çalışın: Derin nefes alıp vermek (4 saniye nefes al, 6 saniye tut, 8 saniye ver) vagus sinirini uyararak kalp hızını düşürebilir.
- Valsalva Manevrası: Ağız ve burun kapatılıp hafifçe nefes vermeye çalışmak ritmi düzenleyebilir.
- Soğuk Uygulama: Yüze soğuk su teması sinir sistemini dengelemeye yardımcı olur.
- Tetikleyicilerden Uzak Durun: Kafein, alkol ve sigara tüketimini kesin.
Tıbbi Tedavi Yöntemleri
- Elektrokardiyogram (EKG): Kalp ritmini kaydederek aritmi tespit edilir.
- Holter Monitor: 24-48 saatlik kalp ritmi takibi yapılır.
- Kan Testleri: Tiroid fonksiyonları ve elektrolit seviyeleri kontrol edilir.
- İlaç Tedavisi: Beta blokerler veya antiaritmik ilaçlar reçete edilebilir.
- Kardiyoversiyon: Acil durumlarda elektrik şoku ile ritim düzeltilebilir.
Önleyici Tedbirler
- Düzenli Egzersiz: Haftada 150 dakika orta tempolu yürüyüş kalp sağlığını destekler.
- Dengeli Beslenme: Omega-3, magnezyum ve potasyum açısından zengin besinler (ceviz, ıspanak, muz) tüketin.
- Stres Yönetimi: Yoga, meditasyon veya hobi edinmek kaygıyı azaltır.
Ne Zaman Doktora Başvurulmalı?
- Çarpıntı 15 dakikadan uzun sürerse,
- Gece uykudan uyandıran ataklar olursa,
- Ailede ani kalp ölümü öyküsü varsa,
- Çarpıntıya nefes darlığı eşlik ediyorsa.
Kalp çarpıntısı şikayetiniz varsa kardiyoloji veya iç hastalıkları uzmanına başvurun. Altta yatan nedenin erken teşhisi, ciddi komplikasyonları önlemede kritik rol oynar.