Concerta 18 MG Kontrollü Salım Tableti
Dikkat Eksikliği İlacı • Tabletİlaç Künyesi
Concerta 18 mg kontrollü salım tableti, metilfenidat hidroklorür içeren ve Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) tedavisinde kullanılan bir santral sinir sistemi uyarıcısıdır. 18 mg'lık güç, kullanma talimatında tedaviye başlangıç dozu olarak gösterilen tablettir: metilfenidat kullanmayan ya da başka bir uyarıcıdan geçiş yapan hastalarda her sabah bir tane. Kutuda 30 tablet bulunur, ilaç kırmızı reçeteye tabidir ve ruhsat sahibi Johnson and Johnson Sıhhi Mal. San. ve Tic. Ltd. Şti.'dir.
Concerta nedir, ne işe yarar?
Concerta nedir sorusunu iki katmanda yanıtlamak gerekiyor. Birinci katman etki alanı: ilaç DEHB olan çocuklarda dikkati artırır, isteğini bastıramama halini ve aşırı aktiviteyi azaltır. İkincisi tabletin kendisi; kontrollü salım tableti olduğu için etkin madde yavaş yavaş serbest kalır ve sabah alınan bir tablet o günün akşamına kadar etki eder.
Concerta ne işe yarar diye sorduğunuzda mekanizma tarafındaki yanıt şu: ilaç beynin aktif olmayan bölümlerinin aktivitesini artırır, böylece dikkat süresi ve odaklanma gelişir, dürtüsel davranışlar azalır.
DEHB olan çocuklar ve ergenler hareketsiz oturmakta ve konsantre olmakta zorlanır; bunu yapamamak onların hatası değil. Ödev yapmak, öğrenmek, evde ya da okulda beklenen davranışları sergilemek zorlaşır. Yetişkinlerde tablo farklı görünür: konsantrasyon güçlüğü, huzursuzluk, sabırsızlık, özel hayatı ve işi organize etmede zorlanma. Talimat iki noktanın altını çiziyor: DEHB olan tüm hastaların ilaçla tedavi edilmesi gerekmez ve DEHB zekâyı etkilemez.
İlaç genellikle psikolojik, eğitsel ve sosyal terapileri içeren bir tedavi programının parçası olarak verilir ve yalnızca bu alanda tecrübeli hekimler reçete edebilir. Daha önce tedavi görmemiş bir yetişkinseniz doktorunuz çocukluktan beri DEHB'niz olduğunu doğrulamak için test yapacaktır.
Concerta endikasyonları: hangi durumlarda kullanılır?
- 6-17 yaş arasındaki çocuk ve adolesanlarda DEHB tedavisinde
- 18-65 yaş arasındaki yetişkinlerde DEHB tedavisinde
Concerta endikasyonları bu iki yaş aralığıyla tanımlanır. İlaç 6 yaşın altında kullanılmamalıdır; 65 yaş üzerinde kullanımı araştırılmamıştır. DEHB'nin kesin bir tedavisi yok, ancak durum tedavi programlarıyla yönetilebiliyor.
Concerta nasıl kullanılır? Doz ve kullanım talimatı
Tedaviye hem çocuklarda hem yetişkinlerde uzman doktor gözetiminde başlanır; hangi dozda kaç tablet alınacağını ve tedavinin süresini doktorunuz anlatacaktır.
18 mg, talimattaki başlangıç gücüdür. Halen metilfenidat almayan ya da başka bir uyarıcıdan geçen 6-17 yaş arasındaki çocuk ve adolesanlarda önerilen başlangıç dozu her sabah bir tane 18 mg tablettir; daha önce bu ilacı kullanmamış yetişkinlerde de aynıdır.
Doz artışı aceleye getirilmez. Doktorunuz genellikle düşük dozla başlar ve gerekirse günlük dozu, haftada bir kezden erken olmayacak şekilde 18 mg artırır. Amaç, etkili olan en düşük dozu bulmak. Maksimum günlük doz 6-17 yaş grubunda 54 mg, yetişkinlerde 72 mg'dır. İlacı ergenlik döneminde kullandıysanız yetişkinlikte aynı günlük doz sürdürülebilir.
Tablet ağız yoluyla, her gün bir kez sabah alınır. Yemeklerden önce ya da sonra alabilirsiniz. Bir bardak suyla bütün olarak yutun; çiğnemeyin, kırmayın, ezmeyin. Kabuğunun dışkıda görülmesi normaldir.
Bir dozu atlarsanız diğer doz zamanına kadar bekleyin, çift doz almayın. Böbrek yetmezliğinde doz ayarlaması gerekebilir; karaciğer yetmezliğinde kullanıma ilişkin deneyim mevcut değil.
Bir aylık tedaviden sonra iyileşme hissetmiyorsanız doktorunuzla konuşun. İlaç düzgün kullanılmazsa anormal davranışlara yol açabilir; bu, bağımlılığın başladığı anlamına da gelebilir. Alkol, reçeteli ilaç ya da uyuşturucu bağımlılığı öykünüz varsa doktorunuza söyleyin.
Gerekenden fazla alındıysa bir doktorla konuşun ya da hemen ambulans çağırıp ne kadar alındığını söyleyin. Doz aşımı belirtileri bulantı, huzursuzluk, titreme, kas seğirmesi, ardından koma gelebilen nöbetler, kafa karışıklığı, halüsinasyonlar, terleme, baş ağrısı, yüksek ateş, kalp atışında değişiklikler, yüksek kan basıncı, gözbebeğinin büyümesi ve ağız kuruluğudur.
Tedaviyi erken kesmeyin; aniden bırakıldığında DEHB belirtileri geri gelebilir ya da ruhsal çöküntü gibi etkiler ortaya çıkabilir. Doktorunuz tamamen bıraktırmadan önce miktarı kademeli azaltmak isteyebilir. Tedavi boyunca en azından altı ayda bir, mümkünse daha sık ve her doz değişiminde iştah takibi, boy ve kilo, kan basıncı ve kalp atışı ölçümü ile ruh hali değerlendirmesi yapılır. Bir yıldan fazla kullanılıyorsa doktorunuz tedaviyi kısa bir süre, örneğin okul tatiline denk getirerek durdurmalıdır; bu ara ilacın hâlâ gerekip gerekmediğini gösterir.
Concerta kullanmadan önce dikkat edilmesi gerekenler
Kimler kullanmamalı?
- 6 yaşın altındaki çocuklarda DEHB tedavisi için kullanılmaz.
- Son 14 gün içinde seçici olmayan, geri dönüşümsüz monoamin oksidaz inhibitörü (MAOİ) bir ilaçla tedavi edildiyseniz ya da tedaviniz sürüyorsa: bu ilaçla birlikte MAOİ alınması kan basıncında ani bir artışa yol açabilir.
Dikkatli kullanılması gereken durumlar
- Kalp hastalığı ya da yüksek kan basıncı
- Bağırsak veya yemek borusunda daralma, tablet yutmayı zorlaştıran sorunlar
- İlaç veya alkol bağımlılığı ya da suistimali
- Çocuğunuzun kız olması ve adet görmeye başlamış olması
- Nöbet geçirilmiş olması ya da EEG çizelgesinde anormallikler
- Vücutta tekrarlayan, kontrolü zor seğirmeler ya da kelime ve seslerin tekrarlanması
- Karaciğer veya böbrek sorunları
- Ruh sağlığı problemleri: bipolar bozukluk denen duygu durum değişiklikleri, saldırgan hissetme, halüsinasyonlar, gerçek olmayan şeylere inanmak, olağandışı kuşkuculuk, ajite ya da depresif hissetme
Bunlardan biri sizde varsa tedaviye başlamadan önce doktorunuza söyleyin; ilaç bu problemleri kötüleştirebilir. Doktorunuzun ayrıca bilmesi gerekenler: kullandığınız diğer ilaçlar, ailede ani ve açıklanamayan ölüm öyküsü, ailede tik öyküsü, aile bireylerinde intihar veya depresyon geçmişi.
Bulanık görme ya da başka görme bozuklukları gelişirse doktorunuza başvurun; tedavinin kesilmesi gündeme gelebilir. Erkekler ve ergenler beklenmedik biçimde uzun süren, kimi zaman ağrılı ereksiyon yaşayabilir. İki saatten uzun süren ereksiyonda, özellikle ağrılıysa acilen doktorunuza ulaşın.
İki pratik uyarı daha. Etkin madde doping testlerinde pozitif sonuç verir. Ameliyat olacaksanız ilacı kullandığınızı söyleyin: belirli anestezi türleri kullanılacaksa ameliyat günü metilfenidat alınmamalıdır, çünkü kan basıncında ani yükselme ihtimali vardır.
Concerta yan etkileri nelerdir?
Alerjik reaksiyon belirtileri görürseniz ilacı bırakın ve derhal doktorunuza başvurun. Belirtiler deride döküntü, yutma ve nefes almada zorlanma, dudaklarda, yüzde, boğazda veya dilde şişme şeklinde olabilir. Acil tıbbi müdahale ya da hastaneye yatış gerekebilir.
Şu durumlarda da hemen doktorunuza bildirin veya acil bölümüne gidin. Yaygın olarak: kalp atışında düzensizlik, duygu durum ya da kişilik değişiklikleri. Yaygın olmayan sıklıkta: kendini öldürmeyi düşünme veya hissetme, psikoz belirtisi olan halüsinasyonlar, Tourette sendromu şeklinde kontrolsüz konuşma ve vücut hareketleri, alerji belirtileri. Seyrek olarak mani, yani alışılmadık düzeyde heyecanlı, aşırı aktif ve kısıtlamadan davranma hali.
Çok seyrek görülen ciddi etkiler kalp krizi, ani ölüm, intihar girişimi, nöbetler, deride soyulma, beyin damarlarının iltihaplanması veya tıkanması, geçici felç, kontrol edilemez kas spazmları, kan hücreleri sayısında azalma ve nöroleptik malign sendromdur. Kalp problemine işaret edebilecek bayılma, göğüs ağrısı ve nefes darlığı da bu grupta.
Daha hafif seyredenlere gelelim. Çok yaygın olanlar baş ağrısı, sinirlilik ve uykuya dalamamadır.
Yaygın yan etkiler geniş bir yelpaze oluşturur: eklem ağrısı, bulanık görme, ağız kuruluğu, yüksek ateş, cinsel dürtüde azalma, saç dökülmesi, kas krampları, iştah kaybı, kaşıntı ve kurdeşen, aşırı uykulu ya da yorgun hissetme, diş gıcırdatma, panik hissi, karıncalanma, karaciğer enzimi alanin aminotransferaz düzeyinde artış, öksürük, boğaz ağrısı, üst solunum yolu ve sinüs enfeksiyonu, yüksek kan basıncı, hızlı kalp atışı, baş dönmesi, agresif ya da depresif hissetme, hazımsızlık, mide ağrısı, ishal, bulantı, terleme ve kilo düşüşü.
Yaygın olmayanlar arasında göz kuruluğu, kabızlık, göğüs ağrısı, idrarda kan, kayıtsızlık, titreme, idrara çıkma ihtiyacında artma, kas ağrısı, nefes darlığı, sıcak basması, karaciğer test sonuçlarının yükselmesi, öfke ve uyku problemleri yer alır. Seyrek görülenler zihinde karışıklık, çift görme, erkeklerde meme şişmesi, kabarık deri döküntüsü ve obsesif kompulsif bozukluktur.
Çok seyrek olanlar ciltte küçük kırmızı lekeler, ani karaciğer yetmezliği ve Raynaud fenomenidir. Sıklığı bilinmeyenler listesinde migren, gözbebeklerinde büyüme, göz içi basıncının artması, glokom, grand mal nöbetleri, inme gibi beyin damarı sorunları, idrarını tutamama, kekeleme ve burun kanaması bulunur.
Büyüme üzerindeki etki ayrı bir başlık hak ediyor. Bir yıldan fazla kullanıldığında ilaç bazı çocuklarda büyümede gerilemeye yol açar; bu etki 10 çocukta 1'den az oranda görülür. Boy uzamasında ya da kilo alımında yetersizlik olabilir. Beklendiği gibi büyüme olmuyorsa tedavi kısa süreliğine durdurulabilir.
Talimatta yer almayan bir yan etkiyle karşılaşırsanız doktorunuza bildirin. Yan etkileri www.titck.gov.tr üzerinden Türkiye Farmakovijilans Merkezi'ne (TÜFAM) de bildirebilirsiniz.
Concerta diğer ilaçlarla etkileşimi
Depresyon veya endişe için trisiklik antidepresan, seçici serotonin geri alım inhibitörü (SSGİ) ya da serotonin ve norepinefrin geri alım inhibitörü (SNGİ) kullanıyorsanız bunu mutlaka söyleyin. Bu ilaçlarla birlikte alındığında beyinde yaşamı tehdit edecek düzeyde serotonin artışı, yani serotonin sendromu ortaya çıkabilir; belirtileri zihin bulanıklığı, huzursuzluk, terleme, titreme, kas seğirmesi ve hızlı kalp atışıdır.
İlacı almadan önce konuşmanız gereken diğer gruplar: ciddi ruh sağlığı problemleri için kullanılan ilaçlar, epilepsi ilaçları, levodopa gibi Parkinson ilaçları, kan basıncını azaltan veya artıran ilaçlar, kan basıncını etkileyebilen öksürük ve soğuk algınlığı ilaçları, kan sulandırıcılar.
Concerta hamilelikte ve emzirirken kullanılır mı?
Hamileyseniz ya da hamile kalmayı planlıyorsanız ilacı almadan önce doktorunuza danışın. Mevcut veriler genel doğum kusurları riskinde artış ortaya koymuyor; ancak hamileliğin ilk üç ayında kullanıldığında kalp bozuklukları riskinde küçük bir artış olabileceği göz ardı edilemiyor. Cinsel ilişki yaşıyorsanız doğum kontrol yöntemlerini doktorunuzla görüşün. İlaç gerekli olmadıkça gebelikte kullanılmamalıdır.
Emzirme konusunda talimat açık: etkin madde anne sütüne geçmektedir. Bu nedenle ilacı alırken emzirip emzirmeyeceğinize doktorunuz karar verir.
Concerta araç ve makine kullanımını etkiler mi?
Etkileyebilir. İlacı kullanırken başınız dönebilir, konsantrasyon sorunları ya da görme bulanıklığı yaşayabilirsiniz. Böyle bir durumda araç ve makine kullanmak, bisiklete ya da ata binmek, ağaca tırmanmak tehlikeli olabilir.
Concerta kullanırken nelere dikkat edilmeli?
Tableti besinlerle birlikte ya da aç karnına alabilirsiniz. Alkol ayrı bir hikâye: ilacın yan etkilerini şiddetlendirebileceği için alkolle kullanılmamalıdır. Bazı gıdaların da alkol içerdiğini hatırlayın.
18 mg'lık tablet yardımcı madde olarak 6,84 mg laktoz monohidrat içerir. Bazı şekerlere karşı intoleransınız olduğu söylendiyse ilacı almadan önce doktorunuza başvurun. Sodyum miktarı 23 mg'ın altında olduğu için ürün pratikte sodyum içermez.
Concerta nasıl saklanır?
Tabletleri çocukların göremeyeceği, erişemeyeceği yerlerde ve kendi ambalajında saklayın. 30 derecenin altındaki oda sıcaklığı uygundur ve şişenin kapağını sıkıca kapatmanız gerekir. Ambalajın içindeki nem çekici madde tabletleri kuru tutmak içindir; kesinlikle yutmayın. Son kullanma tarihi geçtiyse ya da üründe bozukluk varsa kullanmayın. Kullanılmayan ilaçları Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca belirlenen toplama sistemine verin.
Concerta hakkında sık sorulan sorular
Concerta ne için kullanılır?
6-17 yaş arasındaki çocuklarda ve 18-65 yaş arasındaki yetişkinlerde DEHB tedavisinde kullanılır.
Concerta 18 mg neden başlangıç dozu sayılıyor?
Talimat, hem 6-17 yaş grubunda hem de daha önce bu ilacı kullanmamış yetişkinlerde önerilen başlangıç dozunu her sabah bir tane 18 mg tablet olarak veriyor.
Concerta günde kaç kez alınır?
Günde bir kez, sabah alınır. Sabah alındığında etkisi o günün akşamına kadar sürer.
Concerta tableti bölünebilir mi?
Bölünemez. Tablet bir bardak suyla bütün olarak yutulur; çiğnenmez, kırılmaz, ezilmez.
Concerta aç karnına mı alınır?
Fark etmez, yemeklerden önce de sonra da alınabilir.
Concerta ile alkol alınır mı?
Alınmamalıdır. Alkol ilacın yan etkilerinin kötüleşmesine neden olabilir.
Concerta reçeteli mi?
Kırmızı reçeteye tabidir ve yalnızca bu alanda tecrübeli hekimler tarafından reçete edilebilir.
Bu sayfadaki bilgiler T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu tarafından onaylanan Concerta kullanma talimatından derlenmiştir ve yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi kararları için hekiminize, ilacın kullanımıyla ilgili sorularınız için eczacınıza başvurun.