Concerta 54 MG Kontrollü Salım Tableti
Dikkat Eksikliği İlacı • Tabletİlaç Künyesi
Concerta 54 mg kontrollü salım tableti, metilfenidat hidroklorür içeren ve Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) tedavisinde kullanılan bir santral sinir sistemi uyarıcısıdır. Bu güç markanın en yükseği ve aynı zamanda 6-17 yaş grubunda izin verilen günlük en yüksek dozun tam karşılığı: kullanma talimatı çocuk ve adolesanlarda maksimum günlük dozu 54 mg olarak veriyor. Kutuda 30 tablet var, ilaç kırmızı reçeteyle verilir, ruhsat sahibi Johnson and Johnson Sıhhi Mal. San. ve Tic. Ltd. Şti.'dir.
Concerta nedir, ne işe yarar?
Concerta nedir sorusuna talimat şu tanımla başlıyor: DEHB olan çocuklarda dikkati artıran, isteğini bastıramama halini ve aşırı aktiviteyi azaltan bir uyarıcı. Tabletin kontrollü salım yapması da bu tanımın ayrılmaz parçası. Etkin madde bir anda değil yavaş yavaş serbest kaldığı için sabah alınan tek doz o günün akşamına kadar yeterli oluyor.
Concerta ne işe yarar diye sorduğunuzda mekanizma tarafında verilen yanıt, beynin aktif olmayan bölümlerinin aktivitesinin artması. Bu da dikkat süresinin uzaması, odaklanmanın gelişmesi ve dürtüsel davranışların azalması anlamına geliyor.
DEHB olan çocuklar ve ergenler hareketsiz oturmakta ve konsantre olmakta zorlanır; bunu yapamamak onların hatası değil. Ödev yapmak, öğrenmek, evde ya da okulda beklenen davranışları göstermek güçleşir. Yetişkinlerde şikayet konsantrasyon güçlüğü, huzursuzluk, sabırsızlık ve hayatı organize edememe biçiminde görünür. Talimat iki şeyi ayrıca not ediyor: DEHB olan her hasta ilaçla tedavi edilmez ve bozukluk zekâyı etkilemez. Reçeteyi yalnızca DEHB alanında tecrübeli hekimler yazabilir ve ilaç tek başına değil, psikolojik, eğitsel ve sosyal terapilerin bir arada yürüdüğü tedavi programının içinde kullanılır.
Concerta endikasyonları: hangi durumlarda kullanılır?
- 6-17 yaş arasındaki çocuk ve adolesanlarda DEHB tedavisinde
- 18-65 yaş arasındaki yetişkinlerde DEHB tedavisinde
Concerta endikasyonları bu iki grupla sınırlı. 6 yaşından küçüklerde kullanılmaz, 65 yaş üzerindeki hastalarda kullanımı araştırılmamıştır. Daha önce tedavi görmemiş bir yetişkinseniz doktorunuz DEHB'nin çocukluktan beri var olduğunu doğrulamak için testler yapacaktır.
Concerta nasıl kullanılır? Doz ve kullanım talimatı
Tedaviye uzman doktor gözetiminde başlanır. Talimattaki doz mantığı kademeli: düşük dozla başlanır, gerekirse günlük doz haftada bir kezden erken olmayacak şekilde 18 mg artırılır ve hedef etkili olan en düşük dozda kalmaktır.
Metilfenidat kullanmayan ya da başka bir uyarıcıdan geçen 6-17 yaş grubunda ve bu ilacı ilk kez alacak yetişkinlerde başlangıç dozu her sabah bir tane 18 mg tablettir. 54 mg'lık tablet bu yolun sonundaki basamağa denk gelir: çocuk ve adolesanlarda günlük maksimum doz 54 mg, yetişkinlerde 72 mg'dır. Bu güce geçilip geçilmeyeceğine, ilacı tolere etme durumunuza bakarak doktorunuz karar verir. Markanın diğer dozaj formlarını kullananlarda en uygun başlangıç dozunu da doktor belirler; çocuklukta veya ergenlikte kullandıysanız yetişkinlikte aynı günlük dozla devam edilebilir.
Alma düzeni basit: günde bir kez, sabah, ağız yoluyla. Yemek saatiyle bağlantısı yok. Tableti bir bardak suyla bütün halde yutmanız, çiğnememeniz, kırmamanız ve ezmemeniz gerekiyor. Kabuğu dışkıda görürseniz endişelenmeyin, bu beklenen bir durum.
Bir dozu atlarsanız sonraki alım zamanına kadar bekleyin ve çift doz almayın. Böbrek yetmezliğinde doz ayarlaması gerekebilir, karaciğer yetmezliğinde kullanıma ilişkin deneyim bulunmuyor. İlacın etkisini beklediğinizden güçlü ya da zayıf bulursanız doktorunuz veya eczacınızla konuşun; medikal tedavi gerekebilir.
Gerekenden fazla alınmışsa vakit kaybetmeden bir doktora ulaşın veya ambulans çağırıp alınan miktarı söyleyin. Doz aşımında beklenen belirtiler arasında yüksek kan basıncı, kalp atışında değişiklikler, yüksek ateş, gözbebeğinin büyümesi, terleme, derinin kızarması, ağız kuruluğu, baş ağrısı, bulantı, huzursuzluk, titreme, kas seğirmesi, kontrolsüz hareketlerde artış, kafa karışıklığı, halüsinasyonlar ve ardından koma gelebilen nöbetler var.
Tedaviyi kendi başınıza kesmeyin. Aniden bırakıldığında DEHB belirtileri geri gelebilir ya da ruhsal çöküntü gibi etkiler görülebilir; doktorunuz tamamen bıraktırmadan önce dozu kademeli azaltmayı tercih edebilir. Düzenli kontroller tedavinin ayrılmaz parçası: iştahınız, boyunuz, kilonuz, kan basıncınız ve kalp atışınız ölçülür, ruh haliniz gözden geçirilir. Bu değerlendirme en azından altı ayda bir, mümkünse daha sık ve dozun her değişiminde yapılır. Bir yıldan uzun kullanımda tedaviye kısa bir ara verilmesi gerekir; okul tatiline denk getirilen bu ara ilacın hâlâ gerekli olup olmadığını gösterir. İlacın düzgün kullanılmaması anormal davranışlara yol açabilir ve bağımlılığın başladığına işaret edebilir.
Concerta kullanmadan önce dikkat edilmesi gerekenler
Kimler kullanmamalı?
- 6 yaşın altındaki çocuklar
- Son 14 gün içinde seçici olmayan, geri dönüşümsüz monoamin oksidaz inhibitörü (MAOİ) tedavisi almış ya da tedavisi süren hastalar: birlikte kullanım kan basıncında ani artışa yol açabilir
Dikkatli kullanılması gereken durumlar
- Kalp hastalığı ya da yüksek kan basıncı
- Bağırsak veya yemek borusunda daralma, tablet yutmayı zorlaştıran sorunlar
- İlaç veya alkol bağımlılığı ya da suistimali
- Adet görmeye başlamış kız çocukları
- Geçirilmiş nöbet ya da EEG çizelgesinde anormallik
- Vücutta tekrarlayan, kontrolü zor seğirmeler, kelime ve seslerin tekrarlanması
- Karaciğer veya böbrek sorunları
- Ruh sağlığı problemleri: bipolar bozukluk, saldırganlık, halüsinasyonlar, gerçek olmayan şeylere inanmak, paranoya, ajitasyon ya da çökkünlük
Bunlardan biri sizde varsa tedaviye başlamadan önce doktorunuza söyleyin; ilaç bu sorunları kötüleştirebilir. Kullandığınız öteki ilaçları, ailenizde ani ve açıklanamayan ölüm ya da tik öyküsü olup olmadığını, yakınlarınızda intihar veya depresyon geçmişi bulunup bulunmadığını da paylaşmanız isteniyor.
Bulanık görme veya başka bir görme sorunu ortaya çıkarsa doktorunuzla görüşün, çünkü tedaviyi kesmeyi düşünebilir. Erkekler ve ergenler beklenmedik biçimde uzun süren, bazen ağrılı ereksiyon yaşayabilir; bu genellikle doz artırıldıktan sonra ya da ilaca ara verildiğinde ortaya çıkar. Ereksiyon iki saati aşarsa, özellikle ağrı da varsa doktorunuza acilen ulaşmanız gerekiyor.
İki uyarı daha: etkin madde doping testlerinde pozitif sonuç verir ve belirli anestezi türleri kullanılacaksa ameliyat günü metilfenidat alınmamalıdır, çünkü kan basıncında ani yükselme ihtimali vardır.
Concerta yan etkileri nelerdir?
Alerjik bir reaksiyon belirtisinde ilacı kesin ve hemen doktora gidin. Deride döküntü, yutma ve nefes almada zorlanma, dudak, yüz, boğaz ya da dilde şişme bu belirtiler arasında; acil müdahale gerekebilir.
Hemen bildirilmesi gereken durumlar yaygın olarak kalp atışında düzensizlik ve duygu durum ya da kişilik değişiklikleri; yaygın olmayan sıklıkta kendini öldürmeyi düşünme, psikoz belirtisi olan halüsinasyonlar, Tourette sendromu ve alerji belirtileri; seyrek olarak mani tablosudur.
Çok seyrek görülen ağır etkilerin listesi kısa ama önemli: kalp krizi, ani ölüm, intihar girişimi, nöbetler, deride soyulma, beyin damarlarında iltihaplanma veya tıkanma, geçici felç, kontrol edilemeyen kas spazmları, kan hücrelerinin azalması ve nöroleptik malign sendrom. Sebebi anlaşılmayan bayılma, göğüs ağrısı ve nefes darlığı da kalple ilgili bir sorunun habercisi olabilir.
Concerta yan etkileri arasında çok yaygın olanlar baş ağrısı, sinirlilik ve uykuya dalamamadır.
Yaygın görülenler: eklem ağrısı, bulanık görme, ağız kuruluğu, yüksek ateş, cinsel dürtüde azalma, saç dökülmesi, kas krampları, iştah kaybı, kaşıntı ve kurdeşen, uykulu ya da yorgun hissetme, diş gıcırdatma, panik hissi, karıncalanma, karaciğer enzimi alanin aminotransferaz düzeyinde artış, öksürük, boğaz ağrısı, üst solunum yolu ve sinüs enfeksiyonu, yüksek kan basıncı, hızlı kalp atışı, baş dönmesi, agresif ya da depresif hissetme, hazımsızlık, mide ağrısı, ishal, bulantı, terleme ve kilo düşüşü.
Sıklığı daha düşük olanlara geçelim. Yaygın olmayan grupta kabızlık, göz kuruluğu, göğüs ağrısı, idrarda kan, kayıtsızlık, titreme, sık idrara çıkma, kas ağrısı, nefes darlığı, sıcak basması, karaciğer testlerinde yükselme, öfke ve uyku problemleri var. Seyrek görülenler arasında çift görme, zihinde karışıklık, erkeklerde meme şişmesi, kabarık deri döküntüsü ve obsesif kompulsif bozukluk; çok seyrek görülenler arasında ciltte küçük kırmızı lekeler, ani karaciğer yetmezliği ve Raynaud fenomeni bulunuyor. Sıklığı bilinmeyen etkiler ise migren, gözbebeklerinde büyüme, göz içi basıncının yükselmesi, glokom, grand mal nöbetleri, inme gibi beyin damarı sorunları, idrar kaçırma, kekeleme ve burun kanaması.
Büyüme üzerindeki etkiler ayrıca ele alınmış. Bir yıldan fazla kullanıldığında ilaç bazı çocuklarda büyümede gerilemeye yol açar; bu etki 10 çocukta 1'den az oranda görülür. Boy uzamasında veya kilo alımında yetersizlik olabileceği için doktorunuz boyu, kiloyu ve beslenmeyi dikkatle izler; beklenen büyüme olmazsa tedavi kısa süreliğine durdurulabilir.
Bu listede yer almayan bir etki fark ederseniz doktorunuzu ya da eczacınızı bilgilendirin. Aynı bildirimi www.titck.gov.tr adresinden Türkiye Farmakovijilans Merkezi'ne (TÜFAM) de yapabilirsiniz.
Concerta diğer ilaçlarla etkileşimi
Depresyon veya endişe için trisiklik antidepresan, seçici serotonin geri alım inhibitörü (SSGİ) ya da serotonin ve norepinefrin geri alım inhibitörü (SNGİ) kullanıyorsanız bunu söylemeniz gerekiyor. Birlikte alındığında beyinde yaşamı tehdit edecek düzeyde serotonin artışı, yani serotonin sendromu ortaya çıkabilir; belirtileri zihin bulanıklığı, huzursuzluk, terleme, titreme, kas seğirmesi ve hızlı kalp atışıdır.
Ciddi ruh sağlığı problemleri için kullanılan ilaçlar, epilepsi ilaçları, levodopa gibi Parkinson ilaçları, kan basıncını azaltan veya artıran ilaçlar, kan basıncını etkileyebilen öksürük ve soğuk algınlığı ilaçları ve kan sulandırıcılar da bu ilaçla birlikte değerlendirilmelidir.
Concerta hamilelikte ve emzirirken kullanılır mı?
Gebelik söz konusuysa karar doktorunuzun. Eldeki veriler genel doğum kusurları riskinde bir artış göstermiyor, ancak hamileliğin ilk üç ayında kullanıldığında kalp bozuklukları riskinde küçük bir artış olabileceği ihtimali tümüyle dışlanamıyor. Cinsel ilişki yaşıyorsanız doğum kontrol yöntemlerini konuşmanız, hamile kalmayı düşünüyorsanız ilacı almadan önce danışmanız isteniyor. İlaç, gerekli olmadıkça gebelik döneminde kullanılmamalı.
Emzirme tarafında bilinen bir gerçek var: etkin madde anne sütüne geçiyor. Bu yüzden ilacı kullanırken emzirmeye devam edip etmeyeceğinizi doktorunuz belirler.
Concerta araç ve makine kullanımını etkiler mi?
Etkileyebilir. İlacı kullanırken baş dönmesi, odaklanma güçlüğü ya da bulanık görme ortaya çıkarsa direksiyon başına geçmek, makine çalıştırmak, bisiklete ya da ata binmek, ağaca tırmanmak tehlikeli hale gelir.
Concerta kullanırken nelere dikkat edilmeli?
Yemekle ilgili bir kısıtlama yok; tablet aç karnına da tok karnına da alınabilir. Alkol tarafında ise net bir sınır var: ilacın yan etkilerini şiddetlendirebileceği için alkolle birlikte kullanılmamalı. Bazı gıdaların ve ilaçların da alkol içerdiğini hatırlamak gerekiyor.
54 mg'lık tablet yardımcı madde olarak 8 mg laktoz monohidrat içerir; bazı şekerlere karşı intoleransınız olduğu söylendiyse ilacı almadan önce doktorunuza başvurun. Her tablette 36 mg sodyum bulunur; bu, erişkinler için önerilen günlük maksimum diyetle sodyum alımının yüzde 0,018'ine denk gelir.
Concerta nasıl saklanır?
Saklama koşulu 30 derecenin altındaki oda sıcaklığı. Tabletler kendi ambalajında, çocukların görüp erişemeyeceği bir yerde durmalı ve şişenin kapağı sıkıca kapatılmalı. Ambalajın içindeki nem çekici madde tabletleri kuru tutmak için konmuştur; kesinlikle yutulmamalıdır. Tarihi geçmiş ya da ambalajında bozukluk olan ürünü kullanmayın. Artan ilaçlar çöpe atılmaz, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca belirlenen toplama sistemine verilir.
Concerta hakkında sık sorulan sorular
Concerta ne için kullanılır?
DEHB tedavisinde kullanılır; onaylı yaş aralığı çocuk ve adolesanlarda 6-17, yetişkinlerde 18-65.
Concerta 54 mg en yüksek doz mu?
6-17 yaş grubu için evet: talimat bu grupta günlük maksimum dozu 54 mg olarak veriyor. Yetişkinlerde günlük üst sınır 72 mg.
Concerta günde kaç kez alınır?
Günde bir kez, sabah. Etkisi o günün akşamına kadar sürer.
Concerta tableti bölünebilir mi?
Bölünemez. Kontrollü salım yapan tablet bütün olarak yutulur, çiğnenmez ve ezilmez.
Concerta ile alkol alınır mı?
Hayır. Alkol bu ilacın yan etkilerini ağırlaştırabilir.
Concerta reçeteli mi?
Kırmızı reçeteyle verilir; reçeteyi yazacak hekimin DEHB konusunda tecrübeli olması gerekir.
Bu sayfadaki bilgiler T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu tarafından onaylanan Concerta kullanma talimatından derlenmiştir ve yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi kararları için hekiminize, ilacın kullanımıyla ilgili sorularınız için eczacınıza başvurun.