Concerta 27 MG Kontrollü Salım Tableti

Concerta 27 mg kontrollü salım tableti, metilfenidat hidroklorür içeren bir santral sinir sistemi uyarıcısıdır ve Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) tedavisinde kullanılır. 27 mg, markanın dört gücünden biri; tedaviye hangi güçle başlanacağına ve hangi basamakta hangi tabletin kullanılacağına doktorunuz karar verir. Kutuda 30 tablet var, ilaç kırmızı reçeteyle verilir ve ruhsat sahibi Johnson and Johnson Sıhhi Mal. San. ve Tic. Ltd. Şti.'dir.

Concerta nedir, ne işe yarar?

Concerta nedir diye sorduğunuzda iki şeyden söz ediyorsunuz: bir etkin madde ve onu taşıyan özel bir tablet. Etkin madde metilfenidat, DEHB olan çocuklarda dikkati artıran, isteğini bastıramama halini ve aşırı aktiviteyi azaltan bir uyarıcı. Tablet ise kontrollü salım yapıyor, yani maddeyi bir kerede değil yavaş yavaş serbest bırakıyor. Pratikteki karşılığı şu: sabah alınan tek bir tablet o günün akşamına kadar etkisini sürdürüyor.

Concerta ne işe yarar sorusunun mekanizma tarafındaki cevabı ise beynin aktif olmayan bölümlerinin aktivitesinin artması. Bunun sonucunda dikkat süresi uzar, odaklanma gelişir ve dürtüsel davranışlar azalır.

Talimatın DEHB'yi anlatan bölümü ilacı kullanacak aileler için önemli. DEHB olan çocuklar ve ergenler hareketsiz oturmakta ve konsantre olmakta zorlanır; bu onların hatası değildir. Ödev yapmak, öğrenmek, evde ya da okulda beklenen davranışları sergilemek güçleşir. Yetişkinlerde şikayet daha çok konsantrasyon güçlüğü, huzursuzluk, sabırsızlık ve işi organize edememe biçiminde ortaya çıkar. DEHB olan her hastanın ilaçla tedavi edilmesi gerekmez ve bozukluk zekâyı etkilemez.

İlaç genellikle psikolojik, eğitsel ve sosyal terapileri içeren bir programın parçası olarak verilir; yalnızca bu alanda tecrübeli hekimler reçete edebilir.

Concerta endikasyonları: hangi durumlarda kullanılır?

• 6-17 yaş arasındaki çocuk ve adolesanlarda DEHB tedavisinde
• 18-65 yaş arasındaki yetişkinlerde DEHB tedavisinde

Concerta endikasyonları bu iki yaş grubuyla sınırlı. 6 yaşın altındaki çocuklarda kullanılmaz, 65 yaş üzerindeki hastalarda ise kullanımı araştırılmamıştır. Daha önce tedavi görmemiş bir yetişkinseniz doktorunuz, DEHB'nin çocukluktan beri var olduğunu doğrulamak için testler yapacaktır.

Concerta nasıl kullanılır? Doz ve kullanım talimatı

Tedavi uzman doktor gözetiminde başlar ve doz kişiye göre ayarlanır. Kullanma talimatındaki mantık basamaklı: doktorunuz genellikle düşük dozla başlar, gerekirse günlük dozu haftada bir kezden erken olmayacak şekilde 18 mg artırır ve etkili olan en düşük dozda kalmayı hedefler. 27 mg'lık tabletin bu basamaklar içindeki yerini de doktorunuz belirler.

Başlangıç dozu olarak talimat, metilfenidat kullanmayan ya da başka bir uyarıcıdan geçen 6-17 yaş grubunda ve bu ilacı daha önce hiç kullanmamış yetişkinlerde her sabah bir tane 18 mg tablet gösteriyor. Üst sınır yaşa göre değişiyor: 6-17 yaş grubunda günlük en fazla 54 mg, yetişkinlerde 72 mg. Markanın diğer dozaj formlarını kullananlar için en uygun başlangıç dozuna yine doktor karar verir. Çocukluk veya ergenlik döneminde kullandıysanız yetişkinlikte aynı günlük dozla devam edilebilir.

Tablet ağızdan, günde bir kez sabah alınır. Yemeklerden önce de sonra da alabilirsiniz. Bir bardak suyla bütün olarak yutulur; çiğnenmez, kırılmaz, ezilmez. Tablet kabuğunun dışkıda görünmesi beklenen bir durumdur.

Dozu atlarsanız bir sonraki alım zamanına kadar bekleyin ve çift doz almayın. Böbrek yetmezliğinde doz ayarlaması gerekebilir; karaciğer yetmezliği olan hastalarda kullanıma ilişkin deneyim bulunmuyor.

Fazla alındığında bir doktorla konuşun ya da hemen ambulans çağırıp alınan miktarı bildirin. Doz aşımı belirtileri bulantı, huzursuzluk, titreme, kontrolsüz hareketlerde artış, kas seğirmesi, ardından koma gelebilen nöbetler, kafa karışıklığı, halüsinasyonlar, terleme, derinin kızarması, baş ağrısı, yüksek ateş, kalp atışında değişiklikler, yüksek kan basıncı, gözbebeğinin büyümesi ve ağız kuruluğudur.

Bir aylık tedaviden sonra beklenen iyileşme yoksa doktorunuza söyleyin. İlacı erken kesmek de doğru değil: aniden bırakıldığında DEHB belirtileri geri gelebilir, ruhsal çöküntü gibi etkiler görülebilir. Doktorunuz tamamen bıraktırmadan önce dozu kademeli azaltmak isteyebilir.

Tedavi boyunca en azından altı ayda bir, mümkünse daha sık ve her doz değişiminde iştah, boy, kilo, kan basıncı ve kalp atışı ölçülür, ruh haliniz değerlendirilir. Bir yıldan uzun süre kullanılıyorsa tedavi kısa bir süre durdurulmalı; okul tatiline denk getirilen bu ara ilacın hâlâ gerekli olup olmadığını gösterir. İlacın düzgün kullanılmaması anormal davranışlara yol açabilir ve bağımlılığın başladığına işaret edebilir; bağımlılık ya da kötüye kullanım öykünüz varsa doktorunuza söyleyin.

Concerta kullanmadan önce dikkat edilmesi gerekenler

Kimler kullanmamalı?

• 6 yaşın altındaki çocuklar
• Son 14 gün içinde seçici olmayan, geri dönüşümsüz monoamin oksidaz inhibitörü (MAOİ) ile tedavi edilmiş ya da tedavisi süren hastalar: bu ilaçlarla birlikte alınması kan basıncında ani artışa yol açabilir

Dikkatli kullanılması gereken durumlar

• Kalp hastalığı veya yüksek kan basıncı
• Bağırsak ya da yemek borusunda daralma, tablet yutmayı zorlaştıran sorunlar
• İlaç veya alkol bağımlılığı ya da suistimali
• Adet görmeye başlamış kız çocukları
• Geçirilmiş nöbet ya da EEG çizelgesinde anormallik
• Vücutta tekrarlayan, kontrolü zor seğirmeler, kelime ve seslerin tekrarlanması
• Karaciğer veya böbrek sorunları
• Ruh sağlığı sorunları: bipolar bozukluk, saldırganlık, halüsinasyon, gerçek olmayan şeylere inanmak, olağandışı kuşkuculuk, ajitasyon ya da çökkünlük

İlaç bu problemleri kötüleştirebileceği için tedaviye başlamadan önce durumu doktorunuzla paylaşın. Doktorunuzun ayrıca bilmesi gerekenler: kullandığınız tüm ilaçlar, ailede ani ve açıklanamayan ölüm öyküsü, ailede tik öyküsü, aile bireylerinde intihar veya depresyon geçmişi. Yeni başlayan yetişkin hastalar kalp uzmanına yönlendirilebilir.

Görmede bulanıklık ya da başka bozukluk gelişirse doktorunuza başvurun; tedavinin kesilmesi düşünülebilir. Erkekler ve ergenler beklenmedik biçimde uzun süren, bazen ağrılı ereksiyon yaşayabilir. İki saatten uzun süren ereksiyonda, özellikle ağrılıysa vakit kaybetmeden doktorunuza ulaşın.

Spor yapanlar bilsin: etkin madde doping testlerinde pozitif sonuç verir. Ameliyat olacaksanız ilacı kullandığınızı söyleyin, çünkü belirli anestezi türleriyle ameliyat günü metilfenidat alınmamalıdır; kan basıncında ani yükselme riski vardır.

Concerta yan etkileri nelerdir?

Alerjik reaksiyon belirtilerinde ilacı bırakın ve derhal doktora başvurun. Deride döküntü, yutma ve nefes almada zorlanma, dudak, yüz, boğaz veya dilde şişme bu belirtiler arasında. Acil müdahale ya da hastaneye yatış gerekebilir.

Hemen doktora bildirilmesi gereken durumlar yaygın olarak kalp atışında düzensizlik ve duygu durum ya da kişilik değişiklikleri; yaygın olmayan sıklıkta kendini öldürmeyi düşünme, psikoz belirtisi olan halüsinasyonlar, Tourette sendromu ve alerji belirtileri; seyrek olarak mani, yani alışılmadık düzeyde heyecanlı ve aşırı aktif davranma halidir.

Çok seyrek ama ciddi olanlar kalp krizi, ani ölüm, intihar girişimi, nöbetler, deride soyulma, beyin damarlarının iltihaplanması veya tıkanması, geçici felç, kontrol edilemez kas spazmları, kan hücrelerinde azalma ve nöroleptik malign sendromdur. Kalp sorununa işaret edebilecek bayılma, göğüs ağrısı ve nefes darlığı da bu grupta değerlendirilir.

Concerta yan etkileri arasında çok yaygın olanlar üç tane: baş ağrısı, sinirlilik ve uykuya dalamama.

Yaygın görülenler uzun bir liste oluşturuyor: eklem ağrısı, bulanık görme, ağız kuruluğu, yüksek ateş, cinsel dürtüde azalma, saç dökülmesi, kas krampları, iştah kaybı, kaşıntı ve kurdeşen, uykulu ya da yorgun hissetme, diş gıcırdatma, panik hissi, karıncalanma, karaciğer enzimi alanin aminotransferaz düzeyinde artış, öksürük, boğaz ağrısı, üst solunum yolu ve sinüs enfeksiyonu, yüksek kan basıncı, hızlı kalp atışı, baş dönmesi, agresif ya da depresif hissetme, hazımsızlık, mide ağrısı, ishal, bulantı, terleme ve kilo düşüşü.

Yaygın olmayanlar göz kuruluğu, kabızlık, göğüs ağrısı, idrarda kan, kayıtsızlık, titreme, sık idrara çıkma, kas ağrısı, nefes darlığı, sıcak basması, karaciğer testlerinde yükselme, öfke ve uyku problemleri. Seyrek olanlar zihinde karışıklık, çift görme, erkeklerde meme şişmesi, kabarık deri döküntüsü ve obsesif kompulsif bozukluk. Çok seyrek olanlar ciltte küçük kırmızı lekeler, ani karaciğer yetmezliği ve Raynaud fenomeni. Sıklığı bilinmeyenler arasında migren, gözbebeklerinde büyüme, göz içi basıncının artması, glokom, grand mal nöbetleri, inme gibi beyin damarı sorunları, idrar kaçırma, kekeleme ve burun kanaması sayılıyor.

Büyüme üzerindeki etki aileleri en çok ilgilendiren başlık. Bir yıldan uzun süre kullanıldığında ilaç bazı çocuklarda büyümede gerilemeye yol açar; bu 10 çocukta 1'den az oranda görülür. Boy uzamasında veya kilo alımında yetersizlik olabilir, bu yüzden doktorunuz boyu, kiloyu ve beslenmeyi yakından izler. Beklenen büyüme gerçekleşmezse tedavi kısa süreliğine durdurulabilir.

Talimatta geçmeyen bir yan etki görürseniz doktorunuza bildirin. Bildirimlerinizi www.titck.gov.tr üzerinden Türkiye Farmakovijilans Merkezi'ne (TÜFAM) de iletebilirsiniz.

Concerta diğer ilaçlarla etkileşimi

Depresyon ya da endişe için trisiklik antidepresan, seçici serotonin geri alım inhibitörü (SSGİ) veya serotonin ve norepinefrin geri alım inhibitörü (SNGİ) kullanıyorsanız mutlaka söyleyin. Bu birleşim beyinde yaşamı tehdit edecek düzeyde serotonin artışına, yani serotonin sendromuna yol açabilir; belirtileri zihin bulanıklığı, huzursuzluk, terleme, titreme, kas seğirmesi ve hızlı kalp atışıdır.

Doktorunuzla konuşmanız gereken diğer ilaçlar: ciddi ruh sağlığı problemlerinde kullanılanlar, epilepsi ilaçları, levodopa gibi Parkinson ilaçları, kan basıncını düşüren veya yükselten ilaçlar, kan basıncını etkileyebilen öksürük ve soğuk algınlığı ilaçları, kan sulandırıcılar.

Concerta hamilelikte ve emzirirken kullanılır mı?

Hamileyseniz ya da hamile kalmayı planlıyorsanız ilacı almadan önce doktorunuza danışın. Eldeki veriler genel doğum kusurları riskinde artış göstermiyor, ancak ilk üç ayda kullanıldığında kalp bozuklukları riskinde küçük bir artış olabileceği göz ardı edilemiyor. Cinsel ilişki yaşıyorsanız doğum kontrol yöntemlerini doktorunuzla görüşün; ilaç gerekli olmadıkça gebelikte kullanılmamalıdır.

Etkin madde anne sütüne geçer. Bu nedenle ilacı alırken emzirip emzirmeyeceğinize doktorunuz karar verir.

Concerta araç ve makine kullanımını etkiler mi?

Etkileyebilir. Baş dönmesi, konsantrasyon sorunu veya görme bulanıklığı yaşarsanız araç ve makine kullanmak, bisiklete ya da ata binmek, ağaca tırmanmak tehlikeli olabilir.

Concerta kullanırken nelere dikkat edilmeli?

Tableti besinlerle birlikte ya da aç karnına alabilirsiniz. Alkol ise yan etkileri şiddetlendirebileceği için bu ilaçla birlikte kullanılmamalı; bazı gıdaların ve ilaçların da alkol içerdiğini unutmayın.

27 mg'lık tablet yardımcı madde olarak 5,2 mg laktoz monohidrat içerir. Bazı şekerlere karşı intoleransınız olduğu söylendiyse ilacı almadan önce doktorunuza başvurun. Sodyum miktarı 23 mg'ın altında, yani ürün pratikte sodyum içermez.

Concerta nasıl saklanır?

Tabletleri çocukların göremeyeceği, erişemeyeceği yerlerde ve kendi ambalajında, 30 derecenin altındaki oda sıcaklığında saklayın. Şişenin kapağını sıkıca kapatın. Ambalajdaki nem çekici madde tabletleri kuru tutmak için konmuştur; kesinlikle yutulmamalıdır. Son kullanma tarihi geçtiyse veya üründe bozukluk varsa kullanmayın. Kullanılmayan ilaçları Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca belirlenen toplama sistemine verin.

Concerta hakkında sık sorulan sorular

Concerta ne için kullanılır?

6-17 yaş arasındaki çocuklarda ve 18-65 yaş arasındaki yetişkinlerde DEHB tedavisinde kullanılır.

Concerta 27 mg hangi durumda tercih edilir?

Talimat başlangıç dozunu 18 mg olarak veriyor ve dozun haftada bir kezden erken olmayacak şekilde artırılabileceğini söylüyor. 27 mg'lık gücün tedavinizin hangi aşamasında kullanılacağına doktorunuz karar verir.

Concerta günde kaç kez alınır?

Günde bir kez, sabah. Etkisi o günün akşamına kadar sürer.

Concerta tableti kırılabilir mi?

Kırılamaz. Kontrollü salım yapan tablet bütün olarak yutulur; çiğnenmez ve ezilmez.

Concerta ile alkol alınır mı?

Alınmamalıdır, çünkü alkol ilacın yan etkilerini kötüleştirebilir.

Concerta reçeteli mi?

Kırmızı reçeteye tabidir ve yalnızca bu alanda tecrübeli hekimler reçete edebilir.

Bu sayfadaki bilgiler T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu tarafından onaylanan Concerta kullanma talimatından derlenmiştir ve yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi kararları için hekiminize, ilacın kullanımıyla ilgili sorularınız için eczacınıza başvurun.