Concerta 36 MG Kontrollü Salım Tableti

Concerta 36 mg kontrollü salım tableti, etkin madde olarak metilfenidat hidroklorür taşıyan ve Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) tedavisinde kullanılan bir santral sinir sistemi uyarıcısıdır. 36 mg'lık güç, tedaviye başlangıç için değil, doz basamak basamak yükseltildikçe ulaşılan aşamalar için üretilmiştir; 6-17 yaş grubundaki günlük 54 mg'lık üst sınıra bu güçle epey yaklaşılır. Kutuda 30 tablet bulunur, ilaç kırmızı reçeteyle verilir ve ruhsat sahibi Johnson and Johnson Sıhhi Mal. San. ve Tic. Ltd. Şti.'dir.

Concerta nedir, ne işe yarar?

Metilfenidat, DEHB olan çocuklarda dikkati artıran, isteğini bastıramama halini ve aşırı aktiviteyi azaltan bir uyarıcıdır. Concerta nedir sorusunun cevabında bu etkin maddenin yanına tabletin tasarımı da ekleniyor: kontrollü salım yapan bir tablet, maddeyi yavaş yavaş serbest bırakıyor. Bu yüzden sabah alınan tek doz akşama kadar yeterli oluyor.

Etki nasıl ortaya çıkıyor? Concerta ne işe yarar diye baktığımızda talimat beynin aktif olmayan bölümlerinin aktivitesinin arttığını söylüyor. Bunun günlük yaşamdaki karşılığı dikkat süresinin uzaması, odaklanmanın gelişmesi ve dürtüsel davranışların azalması.

Bozukluğun kendisi hakkında talimatın verdiği tablo da öğretici. DEHB olan çocuklar ve ergenler hareketsiz oturmakta, konsantre olmakta zorlanır ve bunu yapamamak onların hatası değildir; ödev yapmak, öğrenmek, evde veya okulda beklenen davranışları sergilemek güçleşir. Yetişkinlerde daha çok konsantrasyon güçlüğü, huzursuzluk ve işini organize etmede zorlanma öne çıkar. DEHB olan her hastanın ilaç kullanması gerekmez; bozukluk zekâyı da etkilemez.

İlaç tek başına bir çözüm olarak sunulmuyor. Genellikle psikolojik, eğitsel ve sosyal terapileri içeren bir tedavi programının parçası olarak veriliyor ve yalnızca bu alanda tecrübeli hekimler reçete edebiliyor.

Concerta endikasyonları: hangi durumlarda kullanılır?

• 6-17 yaş arasındaki çocuk ve adolesanlarda DEHB tedavisinde
• 18-65 yaş arasındaki yetişkinlerde DEHB tedavisinde

Concerta endikasyonları bunlarla sınırlı. 6 yaşından küçük çocuklarda kullanılmaz; 65 yaş üzerindeki hastalarda kullanımı araştırılmamıştır. Daha önce tedavi görmemiş yetişkinlerde doktor, DEHB'nin çocukluktan beri var olduğunu doğrulamak için testler yapar.

Concerta nasıl kullanılır? Doz ve kullanım talimatı

Tedaviye uzman doktor gözetiminde başlanır ve doz kişiye göre belirlenir. Talimattaki yol haritası şöyle işliyor: düşük dozla başlanır, gerekirse günlük doz haftada bir kezden erken olmayacak şekilde 18 mg artırılır ve hedef, etkili olan en düşük dozda kalmaktır.

Metilfenidat kullanmayan ya da başka bir uyarıcıdan geçen 6-17 yaş arasındaki hastalarda ve bu ilacı ilk kez kullanacak yetişkinlerde önerilen başlangıç dozu her sabah bir tane 18 mg tablettir. Günlük üst sınır 6-17 yaş grubunda 54 mg, yetişkinlerde 72 mg'dır. Yani 36 mg'lık tablet bu sınırların altında kalır, ama başlangıç dozunun iki katıdır; bu güce hangi aşamada geçileceğine doktorunuz karar verir. Çocuklukta veya ergenlikte kullandıysanız yetişkinlikte aynı günlük dozla devam edilebilir.

Tablet ağız yoluyla, günde bir kez sabah alınır. Yemek zamanı serbesttir. Bir bardak suyla bütün olarak yutulur; çiğnenmez, kırılmaz, ezilmez. Kabuğun dışkıda görülmesi normaldir.

Unutulan dozu telafi etmeye çalışmayın: bir sonraki alım zamanına kadar bekleyin ve çift doz almayın. Böbrek yetmezliğinde doz ayarlaması gerekebilir. Karaciğer yetmezliği olan hastalarda kullanıma ilişkin deneyim yok.

Gerekenden fazla alındığında bir doktorla konuşun veya hemen ambulans çağırıp alınan miktarı söyleyin. Doz aşımı belirtileri bulantı, huzursuzluk, titreme, kas seğirmesi, ardından koma gelebilen nöbetler, kafa karışıklığı, halüsinasyonlar, terleme, baş ağrısı, yüksek ateş, kalp atışında değişiklikler, yüksek kan basıncı, gözbebeğinin büyümesi ve ağız kuruluğudur.

Bir aylık tedavi sonunda beklenen düzelme olmazsa doktorunuza bildirin; farklı bir tedaviye geçilebilir. Tedaviyi kendi başınıza kesmeyin. Aniden bırakıldığında DEHB belirtileri geri gelebilir ya da ruhsal çöküntü gibi istenmeyen etkiler ortaya çıkabilir; bu yüzden doktorunuz dozu kademeli azaltmayı tercih edebilir.

Takip de tedavinin parçası. En azından altı ayda bir, mümkünse daha sık ve her doz değişiminde iştah, boy, kilo, kan basıncı ve kalp atışı ölçülür, ruh haliniz gözden geçirilir. Bir yıldan uzun süren kullanımda tedaviye kısa bir ara verilmesi gerekir; okul tatiline denk getirilen bu ara ilacın hâlâ gerekli olup olmadığını ortaya koyar. İlacın düzgün kullanılmaması anormal davranışlara yol açabilir ve bağımlılığın başlangıcı anlamına gelebilir.

Concerta kullanmadan önce dikkat edilmesi gerekenler

Kimler kullanmamalı?

• 6 yaşın altındaki çocuklarda DEHB tedavisi için kullanılmaz.
• Son 14 gün içinde seçici olmayan, geri dönüşümsüz monoamin oksidaz inhibitörü (MAOİ) tedavisi almış ya da tedavisi süren hastalarda: birlikte kullanım kan basıncında ani artışa neden olabilir.

Dikkatli kullanılması gereken durumlar

• Kalp hastalığı ya da yüksek kan basıncı
• Bağırsak veya yemek borusunda daralma ve tıkanıklık, tablet yutmayı zorlaştıran sorunlar
• İlaç veya alkol bağımlılığı ya da suistimali
• Adet görmeye başlamış kız çocukları
• Geçirilmiş nöbet ya da EEG çizelgesinde anormallik
• Vücutta tekrarlayan, kontrolü zor seğirmeler, kelime ve seslerin tekrarlanması
• Karaciğer veya böbrek sorunları
• Ruh sağlığı problemleri: bipolar bozukluk, saldırgan veya düşmanca hissetme, halüsinasyonlar, gerçek olmayan şeylere inanmak, paranoya, ajitasyon, endişe ya da çökkünlük

Bu başlıklardan biri sizde varsa tedaviden önce doktorunuza söyleyin, çünkü ilaç mevcut sorunları kötüleştirebilir. Doktorunuz ayrıca kullandığınız diğer ilaçları, ailede ani ve açıklanamayan ölüm öyküsünü, tik öyküsünü ve aile bireylerinde intihar veya depresyon geçmişini bilmek ister.

Görmede bulanıklık ya da başka bir bozukluk gelişirse doktorunuza başvurun; tedavinin kesilmesi gündeme gelebilir. Erkeklerde ve ergenlerde beklenmedik biçimde uzun süren, bazen ağrılı ereksiyon görülebilir; bu genellikle doz artırıldıktan sonra ya da ilaca ara verildiğinde ortaya çıkar. İki saatten uzun süren ereksiyonda, özellikle ağrılıysa acilen doktorunuza ulaşın.

İki uyarı daha: etkin madde doping testlerinde pozitif sonuç verir ve belirli anestezi türleri kullanılacaksa ameliyat günü metilfenidat alınmamalıdır, çünkü ameliyat sırasında kan basıncı ani biçimde yükselebilir.

Concerta yan etkileri nelerdir?

Alerjik reaksiyon belirtisi görürseniz ilacı bırakıp derhal doktora başvurun. Deride döküntü, yutma ve nefes almada zorlanma, dudak, yüz, boğaz ya da dilde şişme bu belirtilerden. Acil tıbbi müdahale veya hastaneye yatış gerekebilir.

Hemen bildirilmesi gereken diğer durumlar yaygın olarak kalp atışında düzensizlik ile duygu durum ve kişilik değişiklikleri; yaygın olmayan sıklıkta kendini öldürmeyi düşünme veya hissetme, psikoz belirtisi olan halüsinasyonlar, Tourette sendromu ve alerji belirtileri; seyrek olarak da mani tablosudur.

Çok seyrek ama ciddi yan etkiler arasında kalp krizi, ani ölüm, intihar girişimi, nöbetler, deride soyulma ve morumsu kırmızı lekeler, beyin damarlarının iltihaplanması veya tıkanması, geçici felç, kontrol edilemez kas spazmları, kan hücreleri sayısında azalma ve nöroleptik malign sendrom bulunur. Kalp problemine işaret edebilecek açıklanamayan bayılma, göğüs ağrısı ve nefes darlığı da ciddi kabul edilir.

Concerta yan etkileri listesinde çok yaygın olanlar baş ağrısı, sinirlilik ve uykuya dalamamadır.

Yaygın yan etkiler geniş: eklem ağrısı, bulanık görme, ağız kuruluğu ve susama, yüksek ateş, cinsel dürtüde azalma, saç dökülmesi, kaslarda gerginlik ve kramplar, iştah azalması, kaşıntı, döküntü ve kurdeşen, uykulu veya yorgun hissetme, diş gıcırdatma, panik hissi, karıncalanma, karaciğer enzimi alanin aminotransferaz düzeyinde artış, öksürük, boğaz ağrısı, üst solunum yolu ve sinüs enfeksiyonu, yüksek kan basıncı, hızlı kalp atışı, baş dönmesi, agresif, ajite veya depresif hissetme, hazımsızlık, mide ağrısı, ishal, bulantı, aşırı terleme ve kilo düşüşü.

Yaygın olmayanlar göz kuruluğu, kabızlık, göğüs ağrısı, idrarda kan, kayıtsızlık, titreme, sık idrara çıkma, kas ağrısı, nefes darlığı, sıcak basması, karaciğer testlerinde yükselme, öfke ve uyku problemleridir. Seyrek olanlar zihinde karışıklık, çift görme, erkeklerde meme şişmesi, kabarık deri döküntüsü ve obsesif kompulsif bozukluk; çok seyrek olanlar ciltte küçük kırmızı lekeler, ani karaciğer yetmezliği ve Raynaud fenomenidir. Sıklığı bilinmeyenler arasında migren, gözbebeklerinde büyüme, göz içi basıncının artması, glokom, grand mal nöbetleri, inme gibi beyin damarı sorunları, idrar kaçırma, kekeleme ve burun kanaması yer alıyor.

Büyüme üzerindeki etkiler ayrı bir başlıkta ele alınmış. Bir yıldan fazla kullanıldığında ilaç bazı çocuklarda büyümede gerilemeye yol açar ve bu 10 çocukta 1'den az oranda görülür. Boy uzamasında ya da kilo alımında yetersizlik olabilir; doktorunuz boyu, kiloyu ve beslenmeyi dikkatle izler. Beklenen büyüme sağlanmazsa tedavi kısa süreliğine durdurulabilir.

Talimatta geçmeyen bir yan etkiyle karşılaşırsanız doktorunuza bildirin. Bildirimlerinizi www.titck.gov.tr üzerinden Türkiye Farmakovijilans Merkezi'ne (TÜFAM) de iletebilirsiniz.

Concerta diğer ilaçlarla etkileşimi

En dikkat çeken etkileşim ruh sağlığı ilaçlarıyla. Depresyon veya endişe için trisiklik antidepresan, seçici serotonin geri alım inhibitörü (SSGİ) ya da serotonin ve norepinefrin geri alım inhibitörü (SNGİ) kullanıyorsanız bunu söylemeniz gerekiyor; birlikte alındığında beyinde yaşamı tehdit edecek düzeyde serotonin artışı, yani serotonin sendromu ortaya çıkabilir. Belirtileri zihin bulanıklığı veya huzursuzluk, terleme, titreme, kas seğirmesi ve hızlı kalp atışı.

Ayrıca ciddi ruh sağlığı problemleri için kullanılan ilaçlar, epilepsi ilaçları, levodopa gibi Parkinson ilaçları, kan basıncını azaltan veya artıran ilaçlar, kan basıncını etkileyebilen öksürük ve soğuk algınlığı ilaçları ile kan sulandırıcılar kullanıyorsanız eczacınıza danışın.

Concerta hamilelikte ve emzirirken kullanılır mı?

Hamileyseniz, hamile olduğunuzu düşünüyorsanız ya da hamile kalmayı planlıyorsanız ilacı almadan önce doktorunuza danışın. Mevcut veriler genel doğum kusurları riskinde artış göstermiyor; ancak hamileliğin ilk üç ayında kullanıldığında kalp bozuklukları riskinde küçük bir artış olabileceği göz ardı edilemiyor. Cinsel ilişki yaşıyorsanız doğum kontrolünü doktorunuzla görüşün. İlaç gerekli olmadıkça gebelikte kullanılmamalıdır.

Etkin madde anne sütüne geçmektedir; bu nedenle ilacı alırken emzirip emzirmeyeceğinize doktorunuz karar verir.

Concerta araç ve makine kullanımını etkiler mi?

Etkileyebilir. Baş dönmesi, konsantrasyon sorunu ya da görme bulanıklığı yaşarsanız araç ve makine kullanmak, bisiklete veya ata binmek, ağaca tırmanmak tehlikeli olabilir.

Concerta kullanırken nelere dikkat edilmeli?

Tableti besinlerle birlikte ya da aç karnına almakta sakınca yok. Alkolle birlikte kullanmak ise doğru değil: alkol ilacın yan etkilerini şiddetlendirebilir ve bazı gıdalar ile ilaçlar da alkol içerir.

36 mg'lık tablet yardımcı madde olarak 17,6 mg laktoz monohidrat içerir; bazı şekerlere karşı intoleransınız olduğu söylendiyse ilacı almadan önce doktorunuza başvurun. Bu güçte her tablette 36 mg sodyum bulunur ve bu miktar, erişkinler için önerilen günlük maksimum diyetle sodyum alımının yüzde 0,018'ine denk gelir.

Concerta nasıl saklanır?

Tabletleri çocukların göremeyeceği, erişemeyeceği yerlerde ve kendi ambalajında, 30 derecenin altındaki oda sıcaklığında saklayın. Şişenin kapağını sıkıca kapatın. Ambalajdaki bir veya iki adet nem çekici madde tabletleri kuru tutmak içindir; kesinlikle yutmayın. Son kullanma tarihi geçtiyse ya da üründe bozukluk varsa kullanmayın. Kullanılmayan ilaçları Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca belirlenen toplama sistemine verin.

Concerta hakkında sık sorulan sorular

Concerta ne için kullanılır?

6-17 yaş arasındaki çocuk ve adolesanlarda, 18-65 yaş arasındaki yetişkinlerde DEHB tedavisinde kullanılır.

Concerta 36 mg günlük sınırın neresinde?

6-17 yaş grubunda günlük en yüksek doz 54 mg, yetişkinlerde 72 mg. 36 mg'lık tablet bu sınırların altında kalır; doz artışına gerek olup olmadığına doktorunuz karar verir.

Concerta günde kaç kez alınır?

Günde bir kez, sabah alınır ve etkisi akşama kadar sürer.

Concerta aç karnına mı alınır?

Şart değil. Yemeklerden önce ya da sonra alabilirsiniz.

Concerta ile alkol alınır mı?

Alınmamalı; alkol yan etkilerin kötüleşmesine neden olabilir.

Concerta çocuklarda kullanılır mı?

6 yaşından büyük çocuklarda uzman doktor gözetiminde kullanılabilir, 6 yaşın altındakilere verilmez.

Concerta reçeteli mi?

Kırmızı reçeteye tabidir ve yalnızca bu alanda tecrübeli hekimler tarafından reçete edilir.

Bu sayfadaki bilgiler T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu tarafından onaylanan Concerta kullanma talimatından derlenmiştir ve yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi kararları için hekiminize, ilacın kullanımıyla ilgili sorularınız için eczacınıza başvurun.