Bactrim 200 MG + 40 MG/5 ML Süspansiyon

Bactrim 200 mg + 40 mg/5 mL süspansiyon, etkin madde olarak sülfametoksazol ve trimetoprim içeren, bakterileri öldürerek etki eden antibakteriyel bir ilaçtır. 100 mL süspansiyon içeren cam şişede sunulur; sarımsı beyaz ile portakal rengi arasında homojen bir sıvıdır. Ruhsat sahibi Deva Holding A.Ş.'dir. Bu form küçük yaş grubu için hazırlanmıştır: talimatta 12 yaş ve altındaki çocukların, yani 6 haftadan 2 yaşa kadar olan bebeklerin ve 2 ile 12 yaş arasındaki çocukların tedavisinde endike olduğu belirtilir.

Bactrim nedir, ne işe yarar?

Bactrim nedir sorusuna en kısa yanıt, iki etkin maddeyi bir arada taşıyan bir antibiyotik olduğudur: trimetoprim ve sülfametoksazol birlikte bakterileri öldürerek etki eder.

Bactrim ne işe yarar konusunda dikkat çeken nokta, kullanım alanının yalnızca sık görülen enfeksiyonlarla sınırlı olmaması. İdrar yolu enfeksiyonu ve orta kulak iltihabı gibi çocuklukta çok karşılaşılan tabloların yanında, bağışıklığı baskılanmış hastalarda görülen özel enfeksiyonların tedavisinde ve önlenmesinde de yeri var.

Talimat genel bir ilkeyi de hatırlatıyor: antibakteriyel ilaçların uygun kullanımıyla ilgili resmî kılavuzlar göz önünde bulundurulmalıdır.

Bactrim endikasyonları: hangi durumlarda kullanılır?

Bactrim endikasyonları kullanma talimatında şöyle sıralanır:

• Pneumocystis jiroveci (P. carinii) adlı etkenin yol açtığı akciğer enfeksiyonlarını tedavi etmek ya da önlemek için
• Az pişmiş et veya kedi dışkısıyla bulaşan toksoplazmozisi tedavi etmek ya da önlemek için
• Apselere neden olan bakteriyel bir enfeksiyon olan nokardiozisin tedavisinde
• Sistit gibi akut, komplikasyonsuz üriner sistem enfeksiyonlarında
• Akut otitis media, yani orta kulak iltihabında
• Uzun süreli bronşitin, yani bronş iltihabının kötüleşmesinde

Bactrim nasıl kullanılır? Doz ve kullanım talimatı

Bactrim kullanım talimatında çocuk dozu ağırlık üzerinden tanımlanır: standart doz, günde vücut ağırlığının her kilogramı için yaklaşık 6 mg trimetoprim ve 30 mg sülfametoksazol karşılığıdır. Uygulamayı kolaylaştırmak için talimatta yaşa ve kiloya göre ölçek tabloları verilmiştir.

Yaşa göre önerilen standart doz:

• 6-12 yaş: sabah ve akşam 2 ölçek
• 6 ay-5 yaş: sabah ve akşam 1 ölçek
• 6 hafta-5 ay: sabah ve akşam yarım ölçek

Vücut ağırlığına göre önerilen doz:

• 27 kg üzeri: sabah ve akşam 2 ölçek
• 20 kg üzeri: sabah ve akşam bir buçuk ölçek
• 13 kg üzeri: sabah ve akşam 1 ölçek
• 7 kg üzeri: sabah ve akşam yarım ölçek

Tedavi süresi için talimatta iki ifade birlikte yer alıyor: belirtiler ortadan kalkana kadar iki gün boyunca devam edilmesi ve tedavinin en az 5 gün sürdürülmesi. İkisi birbirini tam karşılamadığı için süreyi hekiminiz belirler. Net olan bir sınır ise şu: 7 günlük tedaviden sonra hiçbir iyileşme olmazsa yeniden değerlendirilmeniz gerekir.

Pneumocystis jiroveci tedavisinde doz daha yüksektir: günde kilogram başına 20 mg trimetoprim ve 100 mg sülfametoksazol, birkaç küçük doza bölünerek verilir.

Mide ve bağırsak yakınmalarını azaltmak için ilacı bir miktar yiyecek ya da içecekle almak tercih edilebilir. Tedavinin hekiminizin söylediği şekilde uygulandığından ve tamamlandığından emin olun.

Böbrek fonksiyonu normal olan yaşlı hastalarda yetişkin dozları uygulanır. Karaciğer ya da böbrek yetmezliğinde ilacın hekim kontrolünde dikkatli kullanılması önerilir.

Dozu atlarsanız fark ettiğiniz anda alın, sonraki dozu her zamanki saatinde sürdürün. Bir sonraki dozun saatine yaklaştıysanız atlanan dozu almayın ve telafi için çift doz kullanmayın.

Fazla doz alındığında en yakın hastanenin acil servisine başvurun veya hemen hekiminizi arayın. Aşırı dozun belirtileri baş dönmesi, bulantı, kusma, döküntü, baş ağrısı, düzensiz hareketler, uyuklama, idrar yaparken zorluk, yüzde şişlik, güçsüzlük ve kafa karışıklığıdır.

İyi hissettiğiniz için ilacı kesmeyin; hekiminizin söylediği süre boyunca sürdürün, aksi halde şikâyet geri döner. İlacın etkisini çok güçlü ya da çok zayıf bulduysanız hekiminize söyleyin.

Bactrim kullanmadan önce dikkat edilmesi gerekenler

Kimler kullanmamalı?

• Trimetoprim, sülfametoksazol, sülfonamidler ya da yardımcı maddelerden herhangi birine alerjisi olanlar
• Sülfonamid türü ilaçlara alerjisi olanlar. Bu gruba gliklazid, glibenklamid gibi sülfonilüreler ya da bendroflumetiazid gibi tiyazid idrar söktürücüler girebilir.
• Ciddi karaciğer veya böbrek bozukluğu olanlar
• Kanama ya da morarmaya neden olan bir kan bozukluğu, yani trombositopeni öyküsü bulunanlar
• Deri ve sinir sistemini etkileyebilen, porfiri adı verilen nadir kan hastalığı olduğu söylenenler
• 6 haftadan küçük yenidoğan bebekler

Dikkatli kullanılması gereken durumlar

Ciddi alerjik reaksiyon ya da bronşiyal astım öykünüz varsa bunu hekiminize bildirin. Talimatın en geniş uyarı bölümü ciddi deri reaksiyonlarına ayrılmış ve bu uyarıyı bilerek kullanmak önemli.

• Stevens-Johnson sendromu, toksik epidermal nekroliz ve DRESS gibi yaşamı tehdit etme potansiyeli taşıyan döküntüler bildirilmiştir. Bunlar başlangıçta gövdede kırmızı noktalar ya da ortası sıvı dolu kabarcıklı halkalar şeklinde görülebilir.
• Tedavinin başında ateşin eşlik ettiği püstüllerle yaygın cilt kızarıklığı çıkması, akut generalize ekzantematöz püstülozis şüphesi doğurur. Ağızda, boğazda, burunda ve genital bölgede yaralar ile gözde kızarıklık ve şişme de takip edilmelidir.
• Bu döküntülere genellikle grip benzeri belirtiler eşlik eder ve cildin genelinde kabarcıklanma ile soyulmaya kadar ilerleyebilir. Risk tedavinin ilk haftalarında en yüksektir.
• Sizde ya da çocuğunuzda döküntü çıkarsa ilacı bırakın, acil olarak hekime başvurun ve bu ilacı kullandığınızı belirtin. Böyle bir reaksiyon geliştiyse ilaç hiçbir zaman tekrar kullanılmamalıdır.

Nadir ama ciddi bir başka uyarı hemofagositik lenfohistiyositozla ilgili: erken tanınmazsa hayati tehlike oluşturabilen bu aşırı bağışıklık reaksiyonu çok nadir bildirilmiştir. Ateş, şişmiş bezeler, halsizlik, sersemlik, nefes darlığı, morarma ya da döküntü gibi birden fazla belirtiyi birlikte yaşarsanız derhal hekiminize başvurun. Öksürüğünüzde beklenmedik kötüleşme ve nefes darlığı da hemen bildirilmelidir.

Şu başlıklarda da hekiminizi bilgilendirin: G6PD enzim eksikliği (sarılığa ya da kırmızı kan hücrelerinin kendiliğinden yıkımına yol açabilir), özel bir diyetle kontrol edilmeyen fenilketonüri, kanda yüksek potasyum, folik asit eksikliği, porfiri, beslenme bozukluğu, böbrek hastalığı, kansızlık ya da trombositopeni gibi ciddi kan hastalıkları. İlaca bağlı trombositopeni görülebilir; tedavi durdurulduktan sonra genellikle bir hafta içinde düzelir.

Potasyum uyarısı ayrı bir vurgu hak ediyor: ilacın potasyum takviyeleri ve potasyumdan zengin gıdalarla birlikte alınması şiddetli hiperkalemiye yol açabilir. Kas krampları, düzensiz kalp ritmi, ishal, bulantı ve baş ağrısı bu tablonun belirtilerindendir.

Yiyecek tarafında iki bilgi var: süspansiyonun tercihen yiyecek ya da içecekle alınması bulantı ve ishali önler, yine de aç karnına da alınabilir. İkincisi kolay atlanır: ilacı kullanırken su gibi bol miktarda sıvı aldığınızdan emin olun.

Yardımcı maddeler tarafında iki not var: içerikteki metil paraben ve propil paraben, muhtemelen gecikmiş tipte alerjik reaksiyonlara neden olabilir. Süspansiyon her ölçekte 4.500 mg sorbitol içerir, sorbitol ise bir fruktoz kaynağıdır; bazı şekerlere dayanıksızlık söz konusuysa hekiminize bildirin.

Bactrim yan etkileri nelerdir?

Bactrim yan etkileri sıklığa göre sınıflanır: çok yaygın 10 hastanın en az birinde, yaygın 10 hastanın birinden az ama 100 hastanın birinden fazla, yaygın olmayan 100 hastanın birinden az, seyrek 1.000 hastanın birinden az, çok seyrek 10.000 hastanın birinden az görülür.

Şu belirtilerde ilacı kullanmayı durdurup derhal hekiminize bildirin ya da en yakın hastanenin acil bölümüne başvurun: nefes almada güçlük, bayılma, yüzde şişme, ağız, boğaz veya gırtlak bölgesinde kırmızı ve acılı, yutkunmayı güçleştiren şişkinlik, göğüs ağrısı, vücutta kırmızı lekeler. Bunlar çok seyrek görülen alerjik reaksiyonların belirtileridir ve ciddi bir alerjiye işaret eder; acil tıbbi müdahale ya da hastaneye yatış gerekebilir.

İlacı aldıktan sonra ateş, çok düşük kan basıncı veya kalp atış hızında artış gibi birden fazla belirti birlikte ortaya çıkarsa bu şok belirtisi olabileceğinden derhal acil servisi arayın.

Çok yaygın yan etki, çarpıntıya yol açabilecek şekilde kandaki potasyumun yükselmesidir. Yaygın olanlar mantar kaynaklı pamukçuk, baş ağrısı, bulantı, ishal ve kaşıntı; kusma ise yaygın olmayan bir etkidir.

Çok seyrek görülenlerin listesi uzun: yüksek ateş veya tekrarlayan iltihaplar, ani baş dönmesi, yaşamı tehdit edebilen deri döküntüleri, tüm vücuda yayılan kızarıklık, ciltte pullanmayla seyreden sistemik lupus eritematozus, ağızda yara ve uçuk, deride yumru ve kurdeşen, mukozalarda kabarcıklar, gözde yanma ve kızarıklık yapan iltihap, bulutlu havada bile güneş yanığı görüntüsü oluşması. Aynı grupta kanda sodyum azalması, kan testlerinde değişiklikler, kansızlığa bağlı güçsüzlük ve solgunluk, kalple ilgili problemler, sarılık, kanlı ishalle seyreden psödomembranöz kolit, kas ve eklem ağrıları, eklem iltihabı, idrar yapmada güçlük, böbrek problemleri, yüksek ateşle birlikte ani baş ağrısı, nöbetler, kulakta çınlama, ellerde ve ayaklarda karıncalanma, halüsinasyon, depresyon, iştah azalması, kan şekerinin düşmesi ve pankreas iltihabı yer alır.

Sıklığı bilinmeyenler arasında psikotik bozukluklar, ateşle birlikte uzuvlarda morumsu ve ağrılı yaralar (Sweet sendromu) ve ateş, döküntü ile kan ve karaciğer testlerinde anormallik gelişebilen DRESS reaksiyonu sayılır.

Talimatta geçmeyen bir yan etkiyle karşılaşırsanız hekiminizi ya da eczacınızı bilgilendirin. Bildirimlerinizi www.titck.gov.tr adresindeki "İlaç Yan Etki Bildirimi" bağlantısı üzerinden ya da 0 800 314 00 08 numaralı hattı arayarak Türkiye Farmakovijilans Merkezi'ne (TÜFAM) iletebilirsiniz.

Bactrim diğer ilaçlarla etkileşimi

Reçetesiz satılanlar dahil kullandığınız tüm ilaçları hekiminize bildirin. Talimatta özellikle şunlar sayılıyor:

• İdrar söktürücüler
• Kandaki potasyumu artırabilecek ilaçlar (idrar söktürücüler, prednizolon gibi steroidler, digoksin) ve ACE inhibitörleri
• Parkinsonizmde kullanılan amantadin, kalp hastalıklarında kullanılan prokainamid ve digoksin
• Rifampisin gibi antibiyotikler ve varfarin gibi kan pıhtılaşmasını önleyen ilaçlar
• HIV tedavisinde kullanılan lamivudin ve zidovudin
• Nakil sonrası reddi önlemek için kullanılan siklosporin ve azatiyoprin, metotreksat gibi sitotoksik ilaçlar
• Epilepside kullanılan fenitoin, sıtmada kullanılan primetamin
• Diyabette kullanılan sülfonilüreler (glibenklamid, glipizid, tolbutamid) ve repaglinid
• Folik asit eksikliğinde kullanılan folinik asit ve doğum kontrol hapları

Bactrim hamilelikte ve emzirirken kullanılır mı?

İlacı kullanmadan önce hekiminize veya eczacınıza danışın. Talimat bu konuda kesin: hamilelik döneminde kullanılmamalıdır. Tedaviniz sırasında hamile olduğunuzu fark ederseniz hemen hekiminize danışın.

Etkin maddeler anne sütüne geçer. İlaç, annede ya da bebekte kandaki bilirübin düzeyinin yükselmesi (hiperbilirübinemi) bulunduğu veya bu riskin olduğu durumlarda, gebeliğin geç döneminde ve emzirme döneminde kullanılmamalıdır.

Bactrim araç ve makine kullanımını etkiler mi?

İlacın araç ve makine kullanımı üzerindeki etkisi araştırılmamıştır. Kullanırken herhangi bir yan etki yaşarsanız araç ve makine kullanmamanız gerekir.

Bactrim nasıl saklanır?

Şişeyi çocukların göremeyeceği, erişemeyeceği yerlerde ve kendi ambalajında, 25°C altındaki oda sıcaklığında saklayın. Ambalajda yazan son kullanma tarihinden sonra ya da üründe veya ambalajında bozukluk fark ederseniz kullanmayın. Süresi geçmiş ilaçları çöpe atmayın; Bakanlıkça belirlenen toplama sistemine verin.

Bactrim hakkında sık sorulan sorular

Bactrim süspansiyon ne için kullanılır?

İdrar yolu enfeksiyonları, orta kulak iltihabı ve bronşitin kötüleşmesi gibi durumlarda, ayrıca Pneumocystis jiroveci enfeksiyonu, toksoplazmozis ve nokardiozisin tedavisinde veya önlenmesinde kullanılır.

Bactrim günde kaç kez verilir?

Standart uygulama sabah ve akşam, yani günde iki kezdir. Ölçek miktarı çocuğun yaşına ve kilosuna göre değişir.

Bactrim süspansiyon kaç yaşından itibaren kullanılır?

6 haftalık bebeklerden itibaren kullanılabilir; 6 haftadan küçük yenidoğanlara verilmemelidir. Bu form 12 yaş ve altındaki çocuklar için tanımlanmıştır.

Bactrim aç karnına mı alınır?

Tercihen yiyecek ya da içecekle alınması önerilir, bu bulantı ve ishal riskini azaltır. Yine de aç karnına alınabileceği belirtilmiştir.

Bactrim kaç gün kullanılır?

Tedavinin en az 5 gün sürdürülmesi istenir. 7 günün sonunda iyileşme yoksa hekiminizin sizi yeniden değerlendirmesi gerekir.

Bactrim hamilelikte kullanılır mı?

Hamilelik döneminde kullanılmamalıdır. Tedavi sırasında hamilelik fark edilirse hemen hekime danışılması gerekir.

Bu sayfadaki bilgiler T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu tarafından onaylanan Bactrim kullanma talimatından derlenmiştir ve yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi kararları için hekiminize, ilacın kullanımıyla ilgili sorularınız için eczacınıza başvurun.