Aknetrent 20 MG Yumuşak Jelatin Kapsül
Sivilce İlacı • Kapsülİlaç Künyesi
Aknetrent 20 mg yumuşak jelatin kapsül, izotretinoin etkin maddesini taşıyan ve şiddetli akne tablolarında kullanılan bir ilaçtır. İzotretinoin A vitamini ile ilişkili retinoidler grubuna girer. Oval ve kırmızı-portakal renkli kapsüller, 10'ar kapsüllük blisterler hâlinde 30 adet olarak sunulur. 20 mg'lık güç, kilograma göre hesaplanan günlük dozun daha az kapsülle karşılanmasını sağlar. Ruhsat sahibi Recordati İlaç San. ve Tic. A.Ş.'dir; ilaç normal reçeteyle verilir.
Aknetrent nedir, ne işe yarar?
İzotretinoin, A vitamininin akrabası sayılan bir maddedir ve retinoid grubunda yer alır. Belgede vücudunda A vitamini değerleri çok yüksek olanlarda (A hipervitaminozisi) kullanılmaması ve tedavi sırasında A vitamini takviyesi alınmaması bu yakınlık nedeniyle ayrıca belirtilmiş.
Aknetrent ne işe yarar sorusu aslında "hangi akne için" sorusudur. İlaç şiddetli akne tipleri için ruhsatlandırılmış ve bu tablolarda bile doğrudan başlanmıyor; belgede antibiyotikler ve cilt tedavileri dahil akne karşıtı tedavilerin iyileşme sağlamamış olması şart koşuluyor.
Bir üçüncü koşul da var: tedavinin dermatolog, yani cilt problemlerinin tedavisinde uzmanlaşmış bir hekim tarafından denetlenmesi zorunludur. Aknetrent kan testleriyle izlenen bir program içinde kullanılır.
Aknetrent endikasyonları: hangi durumlarda kullanılır?
Aknetrent endikasyonları belgede şöyle sıralanıyor:
- Aknenin şiddetli tipleri
- Yumrulu (nodüler) akne
- Yuvarlak (konglobat) akne
- Kalıcı yara izi bırakma riski bulunan akne
Bu tabloların ortak noktası ciltte iz bırakma potansiyeli taşımaları ve alışılmış tedavilere dirençli olmalarıdır.
Aknetrent nasıl kullanılır? Doz ve kullanım talimatı
Doz kapsül sayısıyla değil kilogramla anlatılır. Aknetrent kullanım talimatına göre normal başlangıç dozu vücut ağırlığının her kilogramı için günde 0,5 mg'dır; belgedeki örnekte 70 kilogramlık bir kişi günde 35 mg ile başlıyor. Birkaç hafta sonunda hekiminiz, ilaca gösterdiğiniz uyuma bakarak dozu ayarlayabilir; çoğu hastada günlük doz 0,5 ile 1,0 mg/kg arasında kalır. 20 mg'lık kapsülün pratik avantajı, bu günlük toplamın daha az kapsülle tamamlanabilmesidir.
Kapsüller tok karnına alınır, günde 1 veya 2 kere; bütün olarak, bir içecekle ya da yemekle birlikte yutulur. Belge bu koşulu iki ayrı yerde tekrarlıyor.
Tedavi süresi genel olarak 16 ila 24 hafta arasındadır ve çoğu hastaya tek bir dönem yeterli olur. Akne, tedavi bittikten sonraki 8 haftaya kadar iyileşmeye devam edebilir; bu süre içinde yeni bir tedaviye başlanmamalıdır. Yani ilacı bıraktığınız gün, sonucu değerlendirmek için doğru an değildir.
Tedavinin ilk haftalarında aknenin kötüleşmesi bazı hastalarda görülür ve belgeye göre tedavi devam ettikçe düzelir. Tedaviyi erken kesmek istenen sonucu alamamanıza yol açar.
Özel durumlar: şiddetli böbrek problemleri varsa tedaviye düşük dozla başlanır ve doz vücudun dayanabileceği en yüksek seviyeye çıkarılır. Önerilen doz tolere edilemiyorsa daha düşük bir doz reçete edilebilir; bu, tedavinin uzaması anlamına gelir. Karaciğer yetmezliğinde ilaç kullanılmamalıdır.
Yaş grupları: 12 yaşından küçük çocuklarda kullanılmaz. 12 yaş üstünde yalnızca ergenlik dönemine gelmiş olanlarda kullanılır ve bu grup için ayrı bir doz ayarlaması tanımlanmamıştır. Yaşlı hastalarda doz ayarlaması gerekmez.
Dozu kaçırırsanız en kısa sürede alın; sıradaki doza yakınsa atlayıp normal düzene dönün. İki dozu birbirine yakın almayın. Fazla kullandıysanız hekiminize ya da eczacınıza başvurun.
Aknetrent kullanmadan önce dikkat edilmesi gerekenler
Kimler kullanmamalı?
- Hamileler, hamile olabileceğini düşünenler, hamile kalmayı planlayanlar ve emzirenler.
- Hamile kalma ihtimali olan kadınlar; bu kişiler için Hamilelik Önleme Programı önlemlerine uyum zorunludur.
- Soyaya veya yardımcı maddelerden birine alerjisi olanlar. Kapsül soya yağı içerir.
- Karaciğer hastalığı bulunanlar.
- Kan yağ değerleri çok yüksek olanlar, örneğin kolesterol veya trigliseridleri yüksek olanlar.
- A vitamini değerleri çok yüksek olanlar (A hipervitaminozisi).
- 12 yaşından küçük çocuklar.
- Tetrasiklin grubu antibiyotiklerle birlikte tedavi görenler.
Dikkatli kullanılması gereken durumlar
Belgenin uyarı listesi uzun ve büyük bölümü düzenli takibe dayanıyor:
- Kan testleri: karaciğer enzimleri yükselebilir ve kan yağları yaygın olarak artar; her ikisi de tedavi öncesinde, sırasında ve sonrasında izlenir. Değerler yüksek kalırsa doz azaltılabilir veya tedavi kesilebilir.
- Ruh sağlığı geçmişi: depresyon, agresif eğilimler ya da kendinize zarar vermekle ilgili düşünceler yaşadıysanız veya bu hastalıklar için ilaç kullanıyorsanız hekiminize bildirin. Değişimi kendiniz fark etmeyebileceğiniz için ilacın ruh halinizi etkileyebileceğini yakınlarınıza söylemeniz isteniyor.
- Fiziksel aktivite: ağır egzersizin kesilmesi gerekiyor. İlaç özellikle güçlü fiziksel aktivitede bulunan çocuk ve ergenlerde kas ve eklem ağrılarına yol açabilir.
- Göz sağlığı: göz kuruluğu, kontakt lens intoleransı ve gece görüşünde azalma bildirilmiştir. Hekiminiz suni gözyaşı önerebilir ya da lens yerine gözlüğe geçmenizi isteyebilir; görme zorluğu sürerse tedavinin kesilmesi gündeme gelebilir.
- Bağırsak: ilaç enflamatuvar bağırsak hastalığı ile ilişkilendirilmiştir. Mide bağırsak hastalığı geçmişiniz olmadığı hâlde şiddetli kanlı ishal gelişirse hekiminiz tedaviyi kesecektir.
- Kan şekeri: ilaç kan şekerini yükseltebilir; seyrek durumlarda hastalar diyabetik olabilir. Diyabetiniz varsa, aşırı kiloluysanız ya da alkol kullanıyorsanız kan şekeriniz takip edilebilir.
- Kafa içi basınç: tetrasiklinlerle birlikte kullanıldığında selim kafa içi tansiyon artışı bildirilmiştir. Baş ağrısı, bulantı, kusma ve görme bozukluğu gelişirse ilacı kesip hekiminizden acil tavsiye istemeniz gerekiyor.
- Cilt bakımı: tedavi süresince nemlendirici merhem veya krem ile dudak nemlendiricisi kullanılması isteniyor.
- Alkol: tedavi süresince alkol kullanılmaması veya alışılmış miktarın azaltılması tavsiye ediliyor.
Aknetrent yan etkileri nelerdir?
Aknetrent yan etkileri belgede vücut sistemlerine göre gruplanmış. Bazıları hastaneye yatışa kadar gidebilir, bu nedenle listeyi bir kez okumaya değer.
Acil müdahale gerektiren alerjik tablo: boğazda, yüzde, dudaklarda ve ağızda ani şişme ile nefes alma ve yutkunma zorluğu; ellerin, ayakların ve bileklerin aniden şişmesi. Bu belirtilerde ilacı bırakıp derhal acile başvurun. Çok seyrek olarak, özellikle astımı olanlarda ani göğüs gerginliği ve hırıltı bildirilmiştir.
Cilt: sıklığı bilinmeyen ama hayatı tehdit edebilen ciddi döküntüler (eritema multiform, Stevens-Johnson sendromu, toksik epidermal nekroliz) kollarda, bacaklarda veya ayaklarda merkezinde su kabarcığı olan dairesel lekeler hâlinde başlar; göğüs ve sırtta kabarcıklar, konjonktivit ya da ağız, boğaz ve burun ülserleri eklenebilir. Öncesinde genellikle baş ağrısı, ateş ve grip benzeri vücut ağrıları görülür. Çok yaygın cilt etkileri ise dudak ve yüzde kuruluk, ciltte iltihap, dudaklarda çatlak, döküntü, hafif kaşıntı ve soyulmadır.
Zihinsel problemler: seyrek olarak depresyon ve depresyonla ilgili bozukluklar, mevcut depresyonun kötüleşmesi, şiddete meyilli ya da agresif davranış; çok seyrek olarak intihar düşünceleri, intihar girişimi, olağandışı davranışlar ve psikoz belirtileri bildirilmiştir. Belgedeki uyarı dikkat çekici: bu kişiler depresif görünmeyebilir. Böyle bir durumda hemen hekime başvurulması isteniyor.
Kemik ve kaslar: hayatı tehdit edebilen kas zayıflığı, kol ve bacakları hareket ettirmede güçlük, vücutta şişme ve morluk, koyu renkli idrar, idrarda azalma, konfüzyon ya da su kaybı rabdomiyoliz belirtileri olabilir. Bu kas yıkımı böbrek yetmezliğiyle sonuçlanabilir ve ağır fiziksel aktivitede bulunulması hâlinde ortaya çıkabilir. Çok yaygın olarak sırt ve kas ağrısı, özellikle çocuklarda eklem ağrısı görülür.
Karaciğer ve böbrek: çok seyrek olarak ciltte veya gözlerde sarılıkla yorgunluk (hepatit belirtisi olabilir) ve idrara çıkmada zorluk, şişmiş göz kapakları ile aşırı yorgunluk (böbrek iltihabı belirtisi olabilir) bildirilmiştir. Her iki durumda da ilacı kesip hekime başvurmak gerekir.
Sinir sistemi, mide bağırsak ve göz: bulantı ve kusmaya eşlik eden sürekli baş ağrısı ile görüş bozuklukları, iyi huylu beyin içi basınç artışının belirtisi olabilir. Kanlı ya da kansız ishal, dışkıda kanama ve şiddetli karın ağrısı ciddi bağırsak hastalıklarına işaret edebilir. Bulanık görme çok seyrek bildirilmiştir; bu durumda ilaç kesilip hekime başvurulmalıdır.
Kan ve laboratuvar bulguları: çok yaygın olarak karaciğer enzimlerinde yükselme, kan yağı değişiklikleri, kolay çürüme ve kansızlığa bağlı yorgunluk görülür. Yaygın grupta ise baş ağrısı; kolesterol yüksekliği; idrar tahlilinde protein ya da kan saptanması; beyaz kan hücrelerinin azalmasına (nötropeni) bağlı olarak enfeksiyonlara daha yatkın hâle gelme; burun içinin kuruyup kabuklanması ve buna eşlik eden hafif burun kanamaları ile boğaz ve burunda yara ve iltihap bulunuyor. Göz ve göz kapağı iltihabı ile gözlerde kuruluk da çok yaygın grubundadır. Seyrek olarak saç kaybı bildirilmiştir.
Talimatta yer alan veya almayan bir yan etkiyle karşılaşırsanız hekiminiz, eczacınız ya da hemşirenizle konuşun.
Aknetrent diğer ilaçlarla etkileşimi
Belge burada üç yasak ve bir izin sıralıyor. A vitamini takviyesi almayın, tetrasiklin grubu antibiyotik kullanmayın, akne için başka bir cilt tedavisi görmeyin. Tetrasiklinlerle birliktelik, selim kafa içi tansiyon artışı riski nedeniyle kullanılmaması gereken durumlar listesinde de yer alıyor.
İzin verilen taraf nemlendirici ve yumuşatıcılardır; tedavi cildi kuruttuğu için bunlar zaten öneriliyor. Kullandığınız tüm ilaçları hekiminize bildirin.
Aknetrent hamilelikte ve emzirirken kullanılır mı?
Kullanılmaz. İzotretinoin teratojenik bir maddedir; doğmamış bebeğin beyin, yüz, kulak, göz, kalp ve timüs ile paratiroid bezlerinde ciddi anormalliklere neden olabilir ve düşük riskini artırır. Belgenin altını çizdiği nokta şu: bu zarar ilaç kısa bir süre alınsa bile ortaya çıkabilir.
Bu yüzden ilaç hamile kalabilecek kadınlara ancak Hamilelik Önleme Programı kapsamında, katı kurallar altında reçete edilir: hekiminiz riski açıklamış olmalı, siz hamileliği nasıl önleyeceğinizi anlamış olmalı ve doğum kontrolünü hekiminizle konuşmuş olmalısınız. Tedaviyi bıraktıktan sonra bir ay boyunca hamile kalmamanız isteniyor.
Emzirme döneminde ilaç kullanılmamalıdır. Süte geçme olasılığı bulunduğu ve bebeğe zarar verebileceği belirtiliyor.
Aknetrent araç ve makine kullanımını etkiler mi?
Etkileyebilir. Belgedeki en dikkat çekici uyarı gece görüşüyle ilgilidir: tedavi süresince geceleri iyi görememe durumu gelişebilir ve bu ani olabilir. Seyrek durumlarda ilaç kesildikten sonra bile sürdüğü bildirilmiş. Bitkinlik ve sersemlik ise çok seyrek görülüyor. Bu üç durumdan biri sizde ortaya çıkarsa direksiyona geçmeyin ve makine başına oturmayın.
Aknetrent nasıl saklanır?
Kapsülleri çocukların erişemeyeceği yerlerde ve kendi ambalajında, 25°C altındaki oda sıcaklığında, ışıktan ve nemden koruyarak saklayın. Artan kapsülleri eczacınıza teslim etmeniz isteniyor. Kullanılmayan ilaçları çöpe atmayın; Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca belirlenen toplama sistemine verin.
Aknetrent hakkında sık sorulan sorular
Aknetrent 20 mg ne için kullanılır?
Şiddetli akne tiplerinde, yani yumrulu ve yuvarlak aknede ve kalıcı yara izi bırakma riski olan aknede kullanılır. Önceki akne tedavileri sonuç vermemiş olmalıdır.
Aknetrent dozu nasıl belirlenir?
Kilograma göre. Başlangıç dozu 0,5 mg/kg/gündür; belgedeki örnekte 70 kilogramlık bir kişi günde 35 mg ile başlar. Çoğu hastada doz 0,5 ile 1,0 mg/kg/gün arasındadır.
Aknetrent yemekten önce mi sonra mı alınır?
Tok karnına alınır. Kapsül bütün olarak, bir içecekle ya da yemekle birlikte yutulur.
Aknetrent tedavisi ne kadar sürer?
Genel olarak 16 ila 24 hafta. Çoğu hastaya bir dönem yeterli olur ve akne tedaviden sonraki 8 haftaya kadar düzelmeye devam edebilir.
Aknetrent kullanırken kan testi yapılır mı?
Evet. Karaciğer enzimleri ve kan yağları tedavi öncesinde, süresince ve sonrasında kontrol edilir. Kan şekeri de bazı hastalarda takip edilebilir.
Aknetrent çocuklarda kullanılır mı?
12 yaşından küçüklerde kullanılmaz. 12 yaş üstünde yalnızca ergenlik dönemine gelmiş çocuklarda kullanılır.
Aknetrent ile antibiyotik alınır mı?
Tetrasiklin grubu antibiyotikler alınmamalıdır. Bu birliktelik hem kullanılmaması gereken durumlar arasında sayılıyor hem de selim kafa içi tansiyon artışı ile ilişkilendiriliyor.
Aknetrent gece görüşünü etkiler mi?
Evet, tedavi süresince geceleri iyi görememe durumu gelişebilir ve aniden ortaya çıkabilir. Seyrek durumlarda tedavi kesildikten sonra da sürebilir; böyle bir durumda araç kullanılmamalıdır.
Bu sayfadaki bilgiler T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu tarafından onaylanan Aknetrent kullanma talimatından derlenmiştir ve yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi kararları için hekiminize, ilacın kullanımıyla ilgili sorularınız için eczacınıza başvurun.