Aklovir 800 MG Tablet

Aklovir, etkin madde olarak asiklovir içeren ve suçiçeği (varisella) ile zona (herpes zoster) virüslerine karşı etkili bir antiviral ilaçtır. 800 mg'lık tablet, bu iki hastalığın ağızdan tedavisinde kullanılan güçtür; gün içinde kısa aralıklarla tekrarlanacak biçimde planlanmıştır. Türkiye'de Sandoz İlaç San. ve Tic. A.Ş. ruhsatıyla, 20 tabletlik blisterler halinde satılır ve normal reçeteyle verilir.

Aklovir nedir, ne işe yarar?

Aklovir bir virüs ilacıdır; bakterilere değil, suçiçeği ve zonaya yol açan virüslere karşı iş görür. Bu nedenle soğuk algınlığı, boğaz enfeksiyonu gibi başka tablolarda yeri yoktur. İçindeki asiklovir, virüsün çoğalmasını engelleyerek hastalığın seyrini kısaltmayı ve şikâyetleri hafifletmeyi amaçlar.

Kullanma talimatında altı çizilen bir ayrıntı var: 800 mg'lık tablet, bağışıklık sistemi ciddi biçimde zayıflamış hastaların tedavisinde de kullanılıyor. İlerlemiş AIDS hastalığı olanlar ve kemik iliği nakli geçirmiş kişiler bu grupta sayılıyor. Yani aynı tablet, bağışıklığı yerinde bir kişide 7 günlük kısa bir tedaviye de, nakil sonrası aylar süren bir programa da girebiliyor. Hangisinin uygun olduğuna hekim karar verir.

Aklovir ne işe yarar sorusunun kısa cevabı şudur: virüsü öldürmez, ama çoğalmasını baskılayarak vücudun enfeksiyonu daha kolay atlatmasını sağlar. Bu yüzden zamanlama çok önemlidir; talimat, döküntü ortaya çıkar çıkmaz başlanan tedavinin belirgin biçimde daha iyi sonuç verdiğini söylüyor.

Aklovir endikasyonları: hangi durumlarda kullanılır?

Belgeye göre Aklovir endikasyonları şunlardır:

• Suçiçeği (varisella) hastalığının tedavisi
• Zona (herpes zoster) hastalığının tedavisi
• İlerlemiş AIDS hastalığı nedeniyle ciddi bağışıklık yetersizliği olan hastaların tedavisi
• Kemik iliği nakli sonrası ciddi bağışıklık yetersizliği bulunan hastaların tedavisi

Bağırsaktan emilimi bozulmuş hastalarda ya da bağışıklık yetersizliği ağır seyreden olgularda ağızdan tablet yerine damar içi uygulamanın gündeme gelebileceği de belirtiliyor. Bu tercih tamamen hekimin değerlendirmesine bağlıdır.

Aklovir nasıl kullanılır? Doz ve kullanım talimatı

Tabletler ağız yoluyla, bir miktar suyla alınır. Aklovir kullanım talimatındaki dozlar hastalığa, yaşa ve bağışıklık durumuna göre değişir.

Erişkinlerde suçiçeği ve zona tedavisi: 800 mg, günde 5 kez, yaklaşık 4 saat arayla alınır ve gece dozu atlanır. Tedavi 7 gün sürer. Enfeksiyon belirtileri başladığında tedaviye mümkün olan en erken anda girmek gerekir.

Ağır bağışıklık yetersizliği olan hastalarda: 800 mg, günde 4 kez, yaklaşık 6 saatlik aralıklarla verilir. Kemik iliği alıcılarında bu tedavi damar yoluyla asiklovirle bir aya kadar sürdürülebilir. Kemik iliği nakli hastalarında toplam tedavi süresi 6 aydır ve nakilden sonraki 1. aydan 7. aya kadar uygulanır. İlerlemiş AIDS hastalığında süre 12 aydır; bu hastaların daha uzun tedaviden fayda görebileceği de belirtiliyor.

Çocuklarda: suçiçeği tedavisinde 6 yaş üzeri çocuklara günde 4 kez 800 mg, 2-6 yaş arasına günde 4 kez 400 mg verilir. 2 yaş altındaki çocuklarda ve bebeklerde günde 4 kez 200 mg uygulanabilir; bu yaşta doz 20 mg/kg şeklinde de hesaplanabilir, ancak günlük toplam 800 mg'ı geçmemelidir. Çocuklarda tedavi 5 gün sürer. Bağışıklığı normal çocuklarda uçuk veya zonanın baskılanmasına yönelik özel bir veri bulunmuyor. Ağır bağışıklık yetersizliği olan 2 yaş üzeri çocuklar için eldeki sınırlı veri, erişkin dozunun kullanılabileceğine işaret ediyor.

Böbrek yetmezliğinde: doz azaltılması gerekir. Böbrek işlevi ciddi ölçüde bozulmuş hastalarda 800 mg günde 2 defa, 12 saat arayla; böbrek işlevi az bozulmuş hastalarda 800 mg günde 3 defa, 8 saat arayla önerilir. Her iki durumda da yeterli su alımı sağlanmalıdır.

Yaşlılarda: yüksek doz kullanılacaksa su alımına dikkat edilmeli. Böbrek işlevleri yaşla birlikte azaldığı için doz azaltılmasına özellikle özen gösterilir.

Bir dozu kaçırdıysanız telafi etmek için çift doz almayın. Kendinizi iyi hissetseniz bile hekiminize danışmadan ilacı bırakmayın. Tabletin etkisini fazla güçlü ya da fazla zayıf bulduğunuzu düşünüyorsanız bunu hekiminize veya eczacınıza söyleyin.

Günlerce tekrarlanan yüksek dozlarda bulantı, kusma gibi sindirim sistemi bozuklukları ile baş ağrısı ve zihin karışıklığı gibi nörolojik belirtiler görülebilir. Böyle bir durumda hekime başvurulmalıdır; hemodiyaliz, asiklovirin kandan atılmasını önemli ölçüde hızlandırır.

Aklovir kullanmadan önce dikkat edilmesi gerekenler

Kimler kullanmamalı?

• Asiklovire ya da valasiklovire (bir başka antiviral ilaç) alerjisi olanlar bu ilacı kullanmamalıdır.
• İlacı kullanırken döküntü, bölgesel ağrı veya şişme gibi alerjik bir reaksiyon gelişirse kullanım kesilmeli ve hekime haber verilmelidir.

Dikkatli kullanılması gereken durumlar

• Böbrek bozukluğu: alacağınız dozun azaltılması gerekir. Asiklovir uygulanan böbrek hastalarında genel olarak dikkatli olunması ve yeterli sıvı alınması öneriliyor.
• İleri yaş: böbrek işlevlerinin azalmış olması muhtemel olduğundan doz azaltılmasına ihtiyaç duyulabilir.
• Yüksek doz kullanımı: gün içinde yeterli su içmeye özen gösterilmesi isteniyor.
• Aktif lezyonlar: deride kabartı veya kabarcık varsa virüsü başkalarına bulaştırmamak için gerekli önlemler alınmalıdır.

Bu uyarılardan biri geçmişte sizin için geçerli olduysa, şu an sorun yaşamıyor olsanız da hekiminize söylemeniz isteniyor. Daha önce bazı şekerlere karşı intoleransınız olduğu söylendiyse bunu da ilacı almadan önce bildirin. Tabletin her dozu 1 mmol (23 mg) sınırının altında sodyum içerdiği için "sodyum içermez" kabul ediliyor; bu yönden ek bir uyarı gerekmiyor. Yiyecek ve içeceklerle birlikte kullanımına dair belgede veri bulunmuyor.

Aklovir yan etkileri nelerdir?

Aklovir yan etkilerinin büyük bölümü hafif ve geçicidir, ancak listenin ucunda ciddi tablolar da var. Sıklık basamakları belgede şöyle tanımlanıyor: çok yaygın 10 hastanın en az birinde, yaygın 100'de birden fazla, yaygın olmayan 1.000'de birden fazla, seyrek 1.000'de birden az, çok seyrek 10.000'de birden az.

Şu belirtilerde ilacı bırakıp derhal hekiminize ya da en yakın acile başvurun: döküntü, deride kaşıntı veya kurdeşen gibi alerjik reaksiyonlar; yüz, dudaklar, dil ya da vücudun başka bölgelerinde şişlik; nefes almada zorluk, nefes darlığı, hırıltılı solunum; açıklanamayan ateş. Bu aşırı duyarlılık reaksiyonları çok seyrek görülür, ama hızlı davranmak gerekir.

Yaygın görülenler arasında baş ağrısı ve sersemlik; bulantı, kusma, ishal, karın ağrısı; kaşıntı; yorgunluk ve ateş; deride ışığa karşı hassasiyet (fotosensitivite) ile yüksek ateş yer alıyor. Yaygın olmayan yan etkiler kurdeşen ve saç dökülmesinde hızlanmadır.

Seyrek görülenler nefes darlığı; yüz, dudak, ağız, dil ya da boğazda şişlik (anjiyoödem); bilirubin ve karaciğer enzimlerinde geri dönüşümlü yükselmeler ile kan ve üre testlerinde değişikliktir.

Çok seyrek ama ciddi: alyuvar, akyuvar ve trombosit sayısında azalma; halüsinasyonlar; psikotik sendromlar; huzursuzluk; zihin karışıklığı; titreme; hareket kontrolündeki zorluğa bağlı yürüme bozukluğu (ataksi); konuşma veya dil bozukluğu; nöbetler; uyku hali; ensefalopati (bir tür beyin iltihabı); düşünme, konsantrasyon ve karar vermede bozulma; hepatit; sarılık; böbrek ağrısı; koma ve karaciğer yetmezliği. Bu grupta sinir sistemine ait belirtiler öne çıkıyor: bilinç bulanıklığı, dengesiz yürüyüş ya da nöbet gibi tablolarda vakit kaybetmeden hekime ulaşmak gerekir.

Talimatta yer alan veya almayan bir yan etkiyle karşılaşırsanız hekiminiz, eczacınız ya da hemşirenizle konuşun. Bildirimi ayrıca www.titck.gov.tr adresindeki "İlaç Yan Etki Bildirimi" bağlantısından veya 0 800 314 00 08 numaralı hattan Türkiye Farmakovijilans Merkezi'ne (TÜFAM) yapabilirsiniz.

Aklovir diğer ilaçlarla etkileşimi

Belge bu konuda iki şey söylüyor ve ikisini birlikte okumak gerekiyor: önce "önemli bir etkileşimi yoktur" deniyor, ardından bazı ilaçların asiklovirin etkisini artırdığı belirtiliyor. Gut hastalığında kullanılan probenesid ve ülser tedavisinde kullanılan simetidin bu ilaçlar arasındadır. Organ nakli geçirmiş ve bağışıklık sistemi baskılanmış hastalarda kullanılan yüksek doz mikofenolat mofetil ile birlikte alındığında da etki artar. Belgeye göre bu durumlarda doz ayarlaması gerekli değildir; yine de kararın hekime ait olduğunu unutmayın.

Şu anda kullandığınız ya da yakın zamanda kullandığınız tüm reçeteli ve reçetesiz ilaçları hekiminize veya eczacınıza bildirin.

Aklovir hamilelikte ve emzirirken kullanılır mı?

Hamilelikte kullanım kararı yarar-risk dengesine bakılarak verilir: ilaç, size sağlayacağı yarar oluşturabileceği riskten fazlaysa kullanılmalıdır. Hamileyseniz veya hamile olabileceğinizi düşünüyorsanız bunu hekiminize söyleyin. Tedavi sırasında hamile kaldığınızı fark ederseniz hemen hekiminize ya da eczacınıza danışın.

Emzirme döneminde ilacı kullanacaksanız dikkatli olmanız gerektiği belirtiliyor. Bu dönemde de ilacı almadan önce hekiminize veya eczacınıza danışmanız isteniyor.

Aklovir araç ve makine kullanımını etkiler mi?

Uyku hali ile konsantrasyon ve tepki vermede aksama gibi yan etkiler araç ve makine kullanımını etkileyebilir. Direksiyona geçmeden ya da makine başına oturmadan önce bu belirtilerin sizde bulunmadığından emin olun. İlk günlerde kendinizi nasıl hissettiğinizi gözlemek en iyi yaklaşımdır.

Aklovir nasıl saklanır?

İlacı çocukların göremeyeceği ve erişemeyeceği bir yerde, kendi ambalajında tutun. 25°C'nin altındaki oda sıcaklığında ve kuru bir yerde saklayın; banyo gibi nemli ortamlar uygun değildir. Ambalajın üzerindeki son kullanma tarihi geçtikten sonra ilacı kullanmayın.

Aklovir hakkında sık sorulan sorular

Aklovir ne için kullanılır?

Suçiçeği ve zona tedavisinde kullanılır. Ayrıca ilerlemiş AIDS hastalığı veya kemik iliği nakli nedeniyle bağışıklık sistemi ciddi biçimde zayıflamış hastaların tedavisinde yer alır.

Aklovir 800 mg günde kaç kez alınır?

Erişkinlerde suçiçeği ve zona tedavisinde günde 5 kez, yaklaşık 4 saat arayla alınır ve gece dozu atlanır. Ağır bağışıklık yetersizliğinde ise günde 4 kez, 6 saat arayla uygulanır.

Aklovir kaç gün kullanılır?

Erişkinlerde suçiçeği ve zona için 7 gün, çocuklarda suçiçeği için 5 gündür. Bağışıklık yetersizliği olan hastalarda süre çok daha uzundur; kemik iliği naklinde 6 ay, ilerlemiş AIDS hastalığında 12 aya kadar çıkabilir.

Aklovir ne zaman başlanmalı?

Enfeksiyon başladığında mümkün olan en erken anda. Talimat, döküntü ortaya çıkar çıkmaz başlanan tedavinin çok daha iyi sonuç verdiğini belirtiyor.

Aklovir aç karnına mı alınır?

Belgede aç ya da tok karna dair bir koşul yok; tablet ağız yoluyla bir miktar suyla alınır. Yiyecek ve içeceklerle etkileşimi konusunda ise veri bulunmuyor.

Aklovir çocuklarda kullanılır mı?

Evet, suçiçeği tedavisinde kullanılır ve doz yaşa göre belirlenir. 6 yaş üstünde, 2-6 yaş arasında ve 2 yaş altında farklı dozlar tanımlanmıştır; uygulamayı hekim planlar.

Böbrek hastalarında Aklovir dozu değişir mi?

Evet. Böbrek işlevi ciddi ölçüde bozulmuşsa günde 2 defa, az bozulmuşsa günde 3 defa uygulama önerilir. Bu hastalarda yeterli su alımı da ayrıca vurgulanıyor.

Aklovir reçeteli mi?

Evet, normal reçeteye tabidir ve eczaneden reçeteyle temin edilir.

Bu sayfadaki bilgiler T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu tarafından onaylanan Aklovir kullanma talimatından derlenmiştir ve yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi kararları için hekiminize, ilacın kullanımıyla ilgili sorularınız için eczacınıza başvurun.