Pirofen 120 MG/5 ML Pediatrik Oral Süspansiyon

Pirofen, her 5 mL'sinde 120 mg parasetamol bulunan, ağrı kesici ve ateş düşürücü etkili bir pediatrik oral süspansiyondur. Çocuklarda hafif ve orta şiddetli ağrıyı ve ateşi hafifletmek için kullanılır. Bu yazıda Pirofen 120 mg/5 mL süspansiyonun ne işe yaradığını, nasıl kullanıldığını, hangi durumlarda dikkat istediğini ve olası yan etkilerini resmî kullanma talimatındaki bilgilere dayanarak bulabilirsiniz.

Pirofen nedir, ne işe yarar?

Pirofen, süspansiyon (çözelti, katı-sıvı karışımı) şeklinde sunulan bir ilaçtır. Her bir ölçeğinde, yani her 5 mL'sinde 120 mg parasetamol içerir ve ağrı kesici ile ateş düşürücü olarak etki gösterir. Pirofen ne işe yarar diye soruyorsanız cevap şu: çocuklarda hafif ve orta şiddetli ağrıların ve ateşin belirtilerini giderir. Hastalığın kendisini tedavi etmez; talimat bunu "semptomatik tedavi" diye tanımlar.

İlaç, 150 mL süspansiyon içeren bal renkli bir şişede sunulur. Koyu kıvamı ilacın kaşıktan dökülmesini önler ve verilmesini kolaylaştırır.

Pirofen endikasyonları: hangi durumlarda kullanılır?

Kullanma talimatında Pirofen endikasyonları çocuklara yönelik olarak şöyle verilir:

• Hafif ve orta şiddetli ağrıların semptomatik (hastalığı tedavi edici değil, belirtilerini giderici) tedavisi
• Ateşin semptomatik tedavisi
• Aşı sonrası ateş (talimatta bu durum için ayrı bir doz açıklaması bulunur)

Belirtiler sürüyorsa ilacı kendi başınıza uzatmayın. 3-5 gün içinde yeni belirtiler ortaya çıkarsa ya da ağrı ve ateş azalmazsa çocuğunuzda parasetamolü bırakıp doktora danışmanız gerekir.

Pirofen nasıl kullanılır? Doz ve kullanım talimatı

Pirofen kullanım talimatının ilk kuralı, doktorunuzun önerdiği dozdan fazlasını vermemektir. Belirtileri düzeltmeye yetecek en düşük dozu ve en kısa süreyi seçmeniz beklenir. Talimattaki temel doz bilgileri şöyle:

• Her 5 mL'lik ölçek 120 mg parasetamol içerir.
• Doz 6 saatte bir verilir; her dozda vücut ağırlığının her kilosu için 10-15 mg olacak şekilde ayarlanır.
• Çocuk 30 kg'ın üzerindeyse her dozda en çok 500 mg verilir.
• Bir gün içinde kilo başına toplam 60 mg'dan fazlası verilmez. 30 kg'ın üzerindeki çocuklarda günlük toplam 2 gramı geçmemek gerekir.
• Pirofen 4 saatte birden daha sık aralıklarla kullanılmaz.
• Doktora danışmadan 3 günden uzun süre kullanılmaz.

Çocuğunuz 3 aydan küçükse ve ateşi 24 saatten uzun sürerse (4 doz kullanım) doktorunuza danışın. Ateşin ciddi bir enfeksiyondan kaynaklanıp kaynaklanmadığını doktorun değerlendirmesi gerekir.

Aşı sonrası ateşte doğru dozu doktorunuz çocuğun ağırlığına göre belirler. Normal kullanım dozu burada da her kilo için 10-15 mg'dır; ikinci bir doz gerekirse iki doz arasında en az 4 saat bırakılır. İkinci ayında aşı sonrası ateş görülen bebekler için 2,5 mL'lik (yarım ölçek) bir doz uygundur. İki aydan küçük bebeklerde ilaç kullanılmamalıdır.

Yaşa ilişkin ifadeler talimatta birbirini tam karşılamıyor. Bir yanda 30 kg'ın üzerindeki çocuklar için üst sınırlar veriliyor, öte yanda 6 yaş ve üzeri için kullanımın önerilmediği yazıyor. Çocuğunuz için hangisinin geçerli olduğuna hekiminiz karar verir.

İlaç ağızdan alınır. Her kullanımdan önce şişeyi kuvvetlice çalkalayın. Pirofen sulandırılmadan kullanılır. Hafif ve orta şiddette karaciğer veya böbrek yetmezliği olanlarda dikkatli olunmalıdır. İlacın etkisini çok güçlü ya da zayıf bulursanız doktorunuzla veya eczacınızla konuşun.

Fazla doz verildiyse hemen doktorunuza bildirin ya da bir hastaneye başvurun. Doz aşımının başlıca belirtileri solgunluk, iştahsızlık, bulantı ve kusmadır. Yine de bazı durumlarda saatlerce hiçbir belirti görülmeyebilir; bu yüzden belirti çıkmasını beklemeyin.

Pirofen kullanmadan önce dikkat edilmesi gerekenler

Talimat iki ayrı liste verir: ilacı hiç kullanmamanız gereken durumlar ve kullanacaksanız doktorunuzla konuşmanız gereken durumlar.

Kimler kullanmamalı?

• Parasetamole ya da ilacın içeriğindeki diğer maddelere karşı aşırı duyarlı (alerjik) olanlar
• Şiddetli karaciğer veya böbrek yetmezliği olanlar
• İki aydan küçük bebekler

Dikkatli kullanılması gereken durumlar

Sizde ya da çocuğunuzda aşağıdakilerden biri varsa Pirofen'i doktorunuza danışarak kullanın:

• Anemi (kansızlık) veya akciğer hastalığı
• Karaciğer ya da böbrek işlevlerinde bozukluk
• Parasetamol içeren başka bir ilacın kullanımı
• Vücut ağırlığının 4 kg'dan az olması ya da erken (37 haftadan önce) doğmuş olma
• Bazı şekerlere karşı intolerans (dayanıksızlık) bulunduğunun söylenmiş olması
• Gilbert sendromu: karaciğer enzimlerinde yükselme ve gelip geçici sarılıkla giden kalıtsal bir hastalık
• Glukoz 6 fosfat dehidrogenaz enzimi eksikliği: bu hastalarda seyrek olarak hemoliz (kırmızı kan hücrelerinin yıkımı) görülebilir
• Deride kızarıklık, döküntü ya da başka bir deri reaksiyonunun ortaya çıkması

Kullandığınız bazı ilaçlar da dikkat gerektirir; bunları etkileşim bölümünde bulabilirsiniz. Pirofen, kısa sürede yüksek dozda alındığında ciddi karaciğer toksisitesine (zehirlenmesine) neden olur. Doktorunuzun önerdiği dozu aşmamanızın nedeni budur.

Pirofen yan etkileri nelerdir?

Tüm ilaçlar gibi Pirofen de içeriğindeki maddelere duyarlı kişilerde istenmeyen etkilere yol açabilir. Talimat yan etkileri sıklığına göre ayırır: çok yaygın olanlar 10 hastanın en az birinde, yaygın olanlar 10 hastanın birinden az ama 100 hastanın birinden fazlasında, yaygın olmayanlar ise 100 hastanın birinden az ama 1.000 hastanın birinden fazlasında görülebilir.

Aşağıdakilerden biri olursa Pirofen'i kullanmayı durdurun ve derhal doktorunuza bildirin ya da size en yakın hastanenin acil bölümüne başvurun:

• Şiddetli alerjik reaksiyon: deri döküntüsü, kaşıntı, egzama, alerjik ödem; yüzde, dilde ya da özellikle boğazda nefes darlığına yol açacak şekilde şişme (anafilaktik şok)
• Şiddetli cilt reaksiyonu: kabarcıklı (irin içerebilen) yaygın kırmızı veya pullu döküntü, cilt altında şişlikler ya da cildin soyulması. Kabarcıklar küçük hedeflere benzeyebilir, kırmızı veya mor yuvarlak ya da oval lekeler ve ülserler olarak da görünebilir. Bazı durumlarda ilaç her alındığında aynı bölgede kızarıklık, şişme ve kabarcık oluşur.
• Aspirine veya steroidal olmayan antienflamatuvarlara duyarlılığı olanlarda benzer bir reaksiyon: göğüste sıkışma ve solunum sorunları
• Karaciğer hastalığı, açıklanamayan morarma veya kanama, kan trombosit sayısında azalma (kanın pıhtılaşmasına yardımcı hücreler)

Talimat bunların hepsini çok ciddi yan etki sayar. Bunlardan biri sizde varsa ilaca karşı ciddi alerjiniz var demektir ve acil tıbbi müdahale ya da hastaneye yatış gerekebilir.

Çok yaygın görülen yan etki, karaciğer enzimlerinin (ALT) üst sınırın üstünde olmasıdır. Yaygın görülenler arasında enfeksiyon, baş ağrısı, baş dönmesi, uyuklama, uyuşma (parestezi), üst solunum yolu enfeksiyonu, bulantı, ishal (diyare), hazımsızlık (dispepsi), gaza bağlı mide-bağırsakta şişkinlik (flatulans), karın ağrısı, kabızlık (konstipasyon) ve kusma bulunur. Karaciğer enzimlerinin (ALT) üst sınırın 1,5 katı olması, yüz ödemi ve diş çekimi sonrası kanama da yaygın yan etkiler arasındadır.

Yaygın olmayan yan etkiler ise denge bozukluğu, mide ve bağırsakta kanama (gastrointestinal kanama), el ve ayak bileği gibi yerlerde ödem (periferik ödem) ve bademcik ameliyatı sonrası kanamadır.

Pirofen diğer ilaçlarla etkileşimi

Bazı ilaçlarla birlikte alındığında Pirofen'in etkisi değişebilir. Çocuğunuz aşağıdakilerden birini kullanıyorsa doktorunuza söyleyin:

• Mide boşalmasını geciktiren ilaçlar (örneğin propantelin) ve mide boşalmasını hızlandıran ilaçlar (örneğin metoklopramid)
• Karaciğer enzimlerini uyaran ilaçlar: bazı uyku ilaçları, sara hastalığında kullanılan bazı ilaçlar (glutetimid, fenobarbital, fenitoin, karbamazepin gibi) ve rifampisin
• Antibiyotik olarak kullanılan kloramfenikol
• Varfarin ve kumarin türevi antikoagülanlar (kan pıhtılaşmasını engelleyen ilaçlar)
• Zidovudin (HIV enfeksiyonlarının tedavi ve önlenmesinde kullanılan bir ilaç)
• Domperidon (bulantı ve kusma tedavisinde kullanılır)
• Sarı kantaron (St John's Wort, Hypericum perforatum) içeren ilaçlar
• Kolestiramin içeren ilaçlar (yüksek kolesterol tedavisinde kullanılır)
• Tropisetron ve granisetron içeren ilaçlar (radyoterapi ve/veya kemoterapi alan hastalarda bulantı ve kusmayı önlemek için kullanılır)
• Diğer ağrı kesiciler

Doğum kontrol hapı kullanırken Pirofen'i alabilirsiniz; yalnızca ağrınız veya ateşiniz üzerindeki etkisi çok iyi olmayabilir.

Pirofen hamilelikte ve emzirirken kullanılır mı?

Hamilelikte ilacı kullanmadan önce doktorunuza veya eczacınıza danışın. Gerekli olduğu durumlarda hamilelik süresince kullanılabilir; en kısa tedavi süresi boyunca en düşük etkili dozu kullanmayı düşünmeniz önerilir. Ağrı ve/veya ateşiniz azalmazsa ya da ilacı daha sık almanız gerekirse doktorunuza başvurun. Hamilelikte kullanım güvenliliğiyle ilgili zararlı etki bildirilmemiştir, ancak bu dönemde yine de hekim önerisiyle kullanılır. Tedaviniz sırasında hamile olduğunuzu fark ederseniz hemen doktorunuza veya eczacınıza söyleyin.

Emzirirken de önce doktorunuza veya eczacınıza danışın. Emziren anne tarafından tedavi edici dozlarda alınması bebek üzerinde bir risk oluşturmaz. Parasetamol az da olsa süte geçtiği için emzirme döneminde hekim önerisiyle kullanılabilir.

Pirofen araç ve makine kullanımını etkiler mi?

Parasetamol bazı hastalarda baş dönmesine ya da sersemliğe (somnolans) yol açabilir. Uyanık kalmayı gerektiren işler sırasında dikkatli olmanız gerekir.

Pirofen kullanırken nelere dikkat edilmeli?

Alkolle ya da alkol içeren yiyecek ve ilaçlarla birlikte alındığında karaciğer üzerindeki zararlı etki riski artabilir. Alkol alan kişilerde karaciğer zehirlenmesi (hepatotoksisite) riski nedeniyle günlük parasetamol dozu 2000 mg'ı aşmamalıdır. Besinler parasetamolün bağırsaktan emilimini azaltabilir.

Pirofen her 5 mL başına 1613 mg sorbitol likit içerir. Sorbitol bir fruktoz kaynağıdır. Doktorunuz sizde ya da çocuğunuzda bazı şekerlere karşı intolerans olduğunu söylediyse veya kalıtsal fruktoz intoleransı teşhisi konduysa ilacı vermeden önce doktorunuzla görüşün.

Pirofen nasıl saklanır?

• Çocukların göremeyeceği, erişemeyeceği yerlerde ve ambalajında saklayın.
• 25°C altındaki oda sıcaklığında tutun.
• Her kullanımdan önce şişeyi kuvvetlice çalkalayın.
• Son kullanma tarihiyle uyumlu olarak kullanın; ambalajdaki tarihten sonra kullanmayın.
• Üründe ya da ambalajında bozukluk fark ederseniz kullanmayın.

Pirofen hakkında sık sorulan sorular

Pirofen ne için kullanılır?

Çocuklarda hafif ve orta şiddetli ağrıların ve ateşin belirtilerini gidermek için kullanılır. Hastalığın nedenini tedavi etmez.

Pirofen kaç saatte bir verilir?

Talimata göre 6 saatte bir verilir ve her dozda vücut ağırlığının her kilosu için 10-15 mg olacak şekilde ayarlanır. İki doz arasında 4 saatten kısa süre bırakılmamalıdır.

Pirofen en fazla kaç gün kullanılır?

Doktorunuza danışmadan 3 günden uzun süre kullanmayın. 3-5 gün içinde yeni belirtiler çıkarsa ya da ağrı ve ateş azalmazsa kullanımı bırakıp doktora başvurun.

Pirofen aşı sonrası ateşte kullanılır mı?

Evet, talimatta bu durum için ayrı bir açıklama vardır. Doğru dozu doktorunuz çocuğun ağırlığına göre belirler. İkinci ayında aşı sonrası ateş görülen bebeklere 2,5 mL'lik (yarım ölçek) doz uygundur.

Pirofen bebeklerde kullanılır mı?

İki aydan küçük bebeklerde kullanılmamalıdır. 3 aydan küçük bir bebeğin ateşi 24 saatten uzun sürerse doktora danışın. Vücut ağırlığı 4 kg'dan az olan ya da 37 haftadan önce doğmuş çocuklarda ilaç doktora danışılarak kullanılmalıdır.

Pirofen ile alkol alınır mı?

Alkol karaciğer üzerindeki zararlı etki riskini artırabilir. Alkol alan kişilerde günlük parasetamol dozunun 2000 mg'ı aşmaması gerekir.

Pirofen şişesi her kullanımdan önce çalkalanmalı mı?

Evet, her kullanımdan önce şişe kuvvetlice çalkalanır. İlaç sulandırılmadan kullanılır.

Bu sayfadaki bilgiler T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu tarafından onaylanan Pirofen kullanma talimatından derlenmiştir ve yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi kararları için hekiminize, ilacın kullanımıyla ilgili sorularınız için eczacınıza başvurun.