Aklovir %5 Krem
Cilt Enfeksiyon İlacı • Krem / Merhemİlaç Künyesi
Aklovir krem, etkin madde olarak asiklovir içeren ve Herpes simplex (HSV) tip I ile tip II ve Varisella zoster virüslerine karşı etkili bir antiviral ilaçtır. %5'lik krem formu yalnızca deriye uygulanır; dudak çevresindeki uçuk ile genital herpes lezyonlarının bölgesel tedavisi için geliştirilmiştir. Türkiye'de Sandoz İlaç San. ve Tic. A.Ş. ruhsatıyla, 2 ve 10 gramlık alüminyum tüplerde satılır ve normal reçeteyle verilir.
Aklovir nedir, ne işe yarar?
Bu kremin işi, virüsün deri üzerindeki lezyonda çoğalmasını baskılamaktır. Asiklovir, Herpes simplex ailesine ve Varisella zoster virüsüne karşı etkili bir maddedir; bakteri kaynaklı iltihaplarda ya da mantar enfeksiyonlarında işe yaramaz. Dolayısıyla dudakta çıkan her kabarcığa, sebebi bilinmeden sürülecek bir ürün değildir.
Krem formunun ayırt edici yanı, ilacın vücudun geri kalanına yayılmak yerine doğrudan sorunlu deri bölgesinde etki göstermesidir. Aklovir ne işe yarar sorusunun yanıtı bu noktada netleşiyor: uçuğu bir gecede yok eden bir ürün değil, lezyonun büyümesini ve yayılmasını sınırlamayı hedefleyen bir bölgesel tedavidir. Bu yüzden zamanlama, kremin miktarından daha belirleyicidir.
Kullanma talimatında önemli bir sınır da çizilmiş: bağışıklık sistemi ciddi biçimde zayıflamış kişilerde (örneğin AIDS hastalığı ya da kemik iliği nakli sonrası) kremin yeterli olmayacağı, ağızdan alınan asiklovir formlarının düşünülmesi gerektiği belirtiliyor. Böyle bir hastalığınız varsa herhangi bir enfeksiyon tedavisine kendi başınıza karar vermeyin.
Aklovir endikasyonları: hangi durumlarda kullanılır?
Belgeye göre Aklovir endikasyonları deri kaynaklı Herpes simplex enfeksiyonlarıyla sınırlıdır:
- Herpes labialis, yani dudak ve çevresinde görülen uçuk
- İlk kez ortaya çıkan genital herpes lezyonları
- Tekrarlayan genital herpes atakları
- Diğer Herpes simplex deri enfeksiyonları
Listenin dışında kalan durumlarda kremin yeri yoktur. Vücudun başka bölgelerindeki döküntülere, sebebi belirlenmemiş yaralara ya da mukoza yüzeylerine uygulanması önerilmiyor.
Aklovir nasıl kullanılır? Doz ve kullanım talimatı
Aklovir kullanım talimatının özü şu üç maddede toplanıyor: az miktar, sık uygulama, erken başlama.
Uygulama sıklığı: krem günde 5 kez, yaklaşık 4 saatlik aralıklarla uygulanır ve gece dozu atlanır. Yani sabah uyandıktan gece yatana kadar gün içine beş uygulama sıkıştırılır; uyku için kalkmanız gerekmez.
Miktar: etkilenmiş bölgeye az bir miktar sürülür. Kalın bir tabaka hâlinde uygulamak iyileşmeyi hızlandırmaz.
Ne zaman başlanmalı: belirtilerin ya da enfeksiyonun başlamasından sonra mümkün olan en erken anda. Talimat, uçuğun habercisi olan kızarıklığı veya "hastalık başlıyor" sezgisini bile başlama anı olarak kabul ediyor. Daha ileri aşamada, kabarıklık ya da sıvı dolu kabarcık ortaya çıktıktan sonra da tedaviye başlanabilir.
Süre: herpes labialis için en az 4 gün, genital herpes için en az 5 gün sürdürülmelidir. İyileşme olmazsa tedavi 10 güne kadar uzatılabilir.
Hijyen: kremi kullanmadan önce ve kullandıktan sonra ellerinizi daima yıkayın. Bu hem lezyonun başka bölgelere taşınmasını hem de dışarıdan mikrop bulaşmasını önlemeye yöneliktir.
Beş uygulamayı güne yaymak ilk bakışta zahmetli görünebilir. Pratikte uyandığınız saatle yatağa girdiğiniz saat arasını dörder saatlik dilimlere bölmek yeterlidir; talimat gece dozunu açıkça kapsam dışında bıraktığı için uygulama uğruna alarm kurup uykudan kalkmanız gerekmez. Tedaviye başlama anı konusunda ise belge iki ayrı kapı bırakıyor: birincisi kızarıklık ya da hastalığın başlayacağına dair sezgi gibi erken işaretler, ikincisi kabarıklık veya sıvı dolu kabarcığın görünmesi. Erken başlamak tercih edilendir, ancak lezyon çıktıktan sonra başlamak da talimata uygundur.
Çocuklarda ve yaşlılarda kullanıma dair belgede veri bulunmuyor; özel kullanım durumları için de bilgi verilmemiş. Bir uygulamayı atladıysanız telafi etmek için çift doz sürmeyin, sıradaki uygulamayla normal düzene dönün. Hekiminize danışmadan tedaviyi bırakmayın.
Kremi fazla uygulamanın ters bir etki oluşturması beklenmiyor. Buna karşılık asiklovirin kaza ile ağızdan, birkaç gün boyunca tekrarlayan dozlarda alınması hâlinde bulantı ve kusma gibi sindirim sistemi etkileriyle baş ağrısı ve konfüzyon gibi nörolojik etkilerin ortaya çıktığı bildirilmiş. Böyle bir durumda hekime ya da eczacıya başvurulmalıdır; asiklovir hemodiyalizle vücuttan uzaklaştırılabilir.
Aklovir kullanmadan önce dikkat edilmesi gerekenler
Kimler kullanmamalı?
- Asiklovire, valasiklovire (bir başka antiviral ilaç), propilen glikole ya da ürünün içeriğindeki diğer maddelere alerjisi olanlar bu kremi kullanmamalıdır.
- Kremi kullanırken döküntü, bölgesel ağrı veya şişme biçiminde alerjik bir reaksiyon gelişirse uygulama kesilmeli ve hekime bildirilmelidir.
Dikkatli kullanılması gereken durumlar
- Mukozalar: kremin ağız içine, göze veya vajinaya uygulanması tahriş edici olabileceği için önerilmiyor. Kazara göze girmemesine özellikle dikkat edilmeli.
- Ciddi bağışıklık yetmezliği: AIDS hastalığı ya da kemik iliği nakli gibi durumlarda asiklovirin ağızdan alınan formları düşünülmelidir. Bu hasta grubundaysanız her enfeksiyon tedavisi için hekiminize danışmanız isteniyor.
- Setostearil alkol: kremin içeriğindeki bu yardımcı madde, temasla ortaya çıkan deri hastalığı (kontakt dermatit) gibi bölgesel reaksiyonlara yol açabilir.
- Propilen glikol: ciltte tahrişe neden olabilir.
- Sulandırma: krem sulandırılmamalı, başka ilaçları sulandırmak için de kullanılmamalıdır.
Bu uyarılardan biri geçmişte sizin için geçerli olduysa, şu an sorun yaşamıyor olsanız da hekiminize danışmanız isteniyor. Yiyecek ve içeceklerle kullanımı, uygulama yolu nedeniyle geçerli bir başlık değil.
Aklovir yan etkileri nelerdir?
Aklovir yan etkileri krem formunda büyük ölçüde uygulama bölgesiyle sınırlı kalır ve çoğu geçicidir. Belgedeki sıklık basamakları şöyle: çok yaygın 10 hastanın en az birinde, yaygın 100'de birden fazla, yaygın olmayan 1.000'de birden fazla, seyrek 1.000'de birden az, çok seyrek 10.000'de birden az.
Şu belirtilerde kremi bırakıp derhal hekiminize ya da en yakın hastanenin acil bölümüne başvurun: döküntü, deride kaşıntı veya kurdeşen gibi alerjik reaksiyonlar; yüz, dudaklar, dil ya da vücudun başka bölümlerinde şişlik. Bu aşırı duyarlılık reaksiyonları çok seyrek görülüyor, ancak ortaya çıktıklarında beklemek doğru değildir.
Yaygın olmayan yan etkiler uygulama bölgesinde geçici yanma veya batma hissi, deride hafif kuruma ve pullanma ile kaşınmadır. Sürdükten hemen sonra kısa süreli bir yanma duymak bu başlığın en sık rastlanan örneğidir ve genelde kendiliğinden geçer.
Uygulamadan sonra duyulan kısa süreli yanmayı alerjik bir tepkiden ayırmak, pratikte en çok merak edilen konudur. Belgenin çizdiği sınır şöyle: bölgesel yanma veya batma, hafif kuruma ve pullanma beklenen etkiler arasında sayılıyor; buna karşılık yayılan döküntü, kurdeşen ya da yüz ve dilde şişlik acil başvuru gerektiren tablolar olarak ayrı bir başlıkta veriliyor.
Seyrek görülen yan etkiler kızarıklık ve temas dermatitidir. Temas dermatiti, kremin uygulandığı alanda kızarıklık, kaşıntı ve tahriş biçiminde kendini gösteren bir deri reaksiyonudur; yakınma sürerse hekiminize bildirmeniz beklenir.
Talimatta yer alan veya almayan bir yan etkiyle karşılaşırsanız hekiminiz, eczacınız ya da hemşirenizle konuşun. Bildirim için www.titck.gov.tr adresindeki "İlaç Yan Etki Bildirimi" bağlantısını ya da 0 800 314 00 08 numaralı hattı kullanarak Türkiye Farmakovijilans Merkezi'ne (TÜFAM) ulaşabilirsiniz.
Aklovir diğer ilaçlarla etkileşimi
Belgede tek bir net kural var: Aklovir krem diğer krem veya merhemlerle karıştırılmamalıdır. Aynı bölgeye başka bir topikal ürün uygulanacaksa bunu hekiminize veya eczacınıza sormak gerekir. Şu anda kullandığınız ya da yakın zamanda kullandığınız reçeteli ve reçetesiz tüm ilaçlar hakkında da hekiminizi bilgilendirin.
Aklovir hamilelikte ve emzirirken kullanılır mı?
Hamilelikte kullanım, yarar-risk dengesine bağlanmış: ilaç, size sağlayacağı yarar oluşturabileceği riskten fazlaysa kullanılmalıdır. Hamileyseniz veya hamile olabileceğinizi düşünüyorsanız bunu hekiminize söyleyin; tedavi sırasında hamile kaldığınızı fark ederseniz hemen hekiminize ya da eczacınıza danışın.
Emzirme dönemi için belge daha rahatlatıcı bir ifade kullanıyor: kremin uygulanması hâlinde sütten bebeğe geçecek miktar önemsenmeyecek orandadır. Yine de ilacı kullanmadan önce hekiminize veya eczacınıza danışmanız isteniyor.
Aklovir araç ve makine kullanımını etkiler mi?
Kremin araç ve makine kullanımı üzerine etkisi konusunda belgede veri bulunmuyor. Bu, "etkisi yoktur" demekle aynı şey değil; yalnızca bu başlıkta bir bilgi verilmediği anlamına geliyor. Kendinizde dikkatinizi etkileyen bir durum fark ederseniz hekiminize danışın.
Aklovir nasıl saklanır?
Tüpü çocukların göremeyeceği ve erişemeyeceği bir yerde, kendi ambalajında tutun. 25°C'nin altındaki oda sıcaklığında saklayın ve buzdolabına koymayın. Ambalajın üzerindeki son kullanma tarihi geçtikten sonra kremi kullanmayın.
Aklovir hakkında sık sorulan sorular
Aklovir krem ne için kullanılır?
Dudakta görülen uçuk (herpes labialis), ilk kez çıkan ve tekrarlayan genital herpes de dahil olmak üzere Herpes simplex deri enfeksiyonlarının tedavisinde kullanılır.
Aklovir krem günde kaç kez sürülür?
Günde 5 kez, yaklaşık 4 saat arayla uygulanır. Gece dozu atlanır, yani beş uygulama gündüz saatlerine yayılır.
Aklovir krem kaç gün kullanılır?
Uçukta en az 4 gün, genital herpeste en az 5 gün sürdürülür. İyileşme görülmezse tedavi 10 güne kadar uzatılabilir.
Aklovir krem ne zaman sürülmeye başlanmalı?
Mümkün olan en erken anda. Kızarıklık ya da hastalığın başlayacağına dair sezgi bile başlama gerekçesi sayılıyor; kabarcık çıktıktan sonra da başlanabilir.
Aklovir krem göze veya ağız içine sürülür mü?
Hayır. Ağız, göz ve vajina gibi alanlara uygulanması tahriş edici olabileceği için önerilmiyor. Kazara göze girmemesine özellikle dikkat edilmesi isteniyor.
Aklovir krem başka kremlerle birlikte kullanılır mı?
Diğer krem ve merhemlerle karıştırılmaması gerekiyor. Aynı bölgeye başka bir ürün uygulanacaksa hekiminize danışın.
Aklovir krem emzirirken kullanılır mı?
Krem formu kullanıldığında sütten bebeğe geçecek miktarın önemsenmeyecek düzeyde olduğu belirtiliyor. Kararı hekiminizle birlikte vermeniz isteniyor.
Aklovir krem buzdolabında saklanır mı?
Hayır. 25°C'nin altındaki oda sıcaklığında saklanmalı ve buzdolabına konulmamalıdır.
Bu sayfadaki bilgiler T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu tarafından onaylanan Aklovir kullanma talimatından derlenmiştir ve yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi kararları için hekiminize, ilacın kullanımıyla ilgili sorularınız için eczacınıza başvurun.