Bactrim 400 MG/80 MG Tablet

Bactrim 400 mg/80 mg tablet, sülfametoksazol ve trimetoprim etkin maddelerini bir arada taşıyan, bakterileri öldürerek etki eden bir antibiyotiktir. 30 tablet içeren blister ambalajlarda sunulur ve ruhsat sahibi Deva Holding A.Ş.'dir. Tablet formunun kendine özgü bir yaş sınırı var: kullanma talimatı bu formun 18 yaşından büyük erişkinler ile 12 ile 18 yaş arasındaki çocukların tedavisi için tanımlandığını belirtir.

Bactrim nedir, ne işe yarar?

Bactrim nedir sorusuna verilecek yanıt bir kombinasyonu tarif eder: trimetoprim ve sülfametoksazol aynı tablette birlikte bulunur ve antibakteriyel etki gösterir.

Bactrim ne işe yarar konusunda listenin genişliği dikkat çekiyor. Sistit gibi günlük pratikte sık görülen idrar yolu enfeksiyonlarının yanında, bağışıklık sistemi baskılanmış hastalarda ortaya çıkan Pneumocystis jiroveci enfeksiyonu ve toksoplazmozis gibi tablolarda da kullanılır. İlacın hem tedavi hem de önleme amacıyla verilebildiği durumlar vardır.

12 yaşın altındaki çocuklarda tablet formu önerilmez. Talimat bu yaş grubunda ilacın süspansiyon formunun daha uygun olabileceğini belirtir.

Bactrim endikasyonları: hangi durumlarda kullanılır?

Bactrim endikasyonları talimatta şöyle tanımlanır:

• Pneumocystis jiroveci (P. carinii) kaynaklı akciğer enfeksiyonlarının tedavisi ya da önlenmesi
• Az pişmiş et veya kedi dışkısıyla geçen toksoplazmozisin tedavisi ya da önlenmesi
• Apselere yol açan bir enfeksiyon olan nokardiozisin tedavisi
• Sistit gibi akut, komplikasyonsuz idrar yolu enfeksiyonları
• Akut otitis media, yani orta kulak iltihabı
• Uzun süreli bronşitin kötüleşmesi

Bactrim nasıl kullanılır? Doz ve kullanım talimatı

Bactrim kullanım talimatı erişkinler için iki ayrı senaryo tanımlar. Enfeksiyonun tedavisinde standart doz her 12 saatte bir 2 tablettir. Enfeksiyonların önlenmesinde ise aşağıdaki şemalardan biri seçilir:

• 7 gün boyunca günde 2 tablet
• Haftada 3 kere, gün aşırı 2 tablet
• Haftada 3 kere, gün aşırı olarak günde iki kez 2 tablet

Hangi şemanın uygulanacağına hekiminiz karar verir. Toplam günlük dozun 320 mg trimetoprim ve 1.600 mg sülfametoksazolü geçmemesi gerekir. Yaşlıysanız ya da böbrek bozukluğunuz varsa tabletleri size tarif edildiği şekilde, eksiksiz almanız isteniyor.

12 ile 18 yaş arasındaki çocuklarda standart doz günde vücut ağırlığının kilogramı başına yaklaşık 6 mg trimetoprim ve 30 mg sülfametoksazoldür ve eşit iki doza bölünerek verilir. Talimatta iki farklı tablo yer alır: yaşa göre 12-18 yaş grubunda her 12 saatte bir 2 tablet; ağırlığa göre 27 kg ve üzerinde her 12 saatte bir 1 tablet, 53 kg ve üzerinde her 12 saatte bir 2 tablet. İki tablo her hastada aynı sonucu vermeyeceği için doz seçimini hekiminiz yapar.

Uygulamaya dair ayrıntılar kısa ama işe yarar. Tabletler ağızdan alınır. Mide ve bağırsak yakınmalarını en aza indirmek için bir miktar yiyecek veya içecekle almak tercih edilebilir. Tablet üzerindeki çentik eşit doza bölmek için değil, yalnızca yutmayı kolaylaştırmak için tasarlanmıştır; yarım doz almak amacıyla kullanılmamalıdır.

Tedavi süresi için talimatta iki ifade bir arada bulunuyor: belirtiler ortadan kalkana kadar iki gün boyunca devam edilmesi ve tedavinin en az 5 gün sürdürülmesi. Bu iki ifade birebir örtüşmediği için süreyi hekiminiz belirler. Kesin olan şu: 7 günlük tedaviden sonra iyileşme olmazsa yeniden değerlendirilmeniz gerekir.

Böbrek fonksiyonu normal olan yaşlı hastalarda önerilen yetişkin dozları uygulanır. Karaciğer veya böbrek yetmezliğinde ilacın hekim kontrolünde dikkatli kullanılması önerilir.

Dozu atladıysanız fark ettiğiniz anda alın, sonraki dozu ise her zamanki saatinde sürdürün. Bir sonraki dozun saatine yaklaştıysanız atlanan dozu almayın ve telafi için çift doz kullanmayın.

Çok sayıda tablet alındığında ya da bir çocuğun tablet yuttuğu düşünüldüğünde en yakın hastanenin acil servisine başvurulur veya hemen hekim aranır. Giderken kullanma talimatını ya da kalan tabletleri yanınıza almanız isteniyor. Aşırı dozun belirtileri bulantı, kusma, baş dönmesi ve bilinç bulanıklığıdır; kemik iliğinin normal miktarda kan hücresi üretemediği kemik iliği depresyonu belirtileri de gelişebilir.

Kendinizi daha iyi hissettiğinizde tabletleri bırakmayın. Hekiminizin söylediği süre boyunca devam etmezseniz hastalık şiddetlenebilir ya da tekrarlayabilir. İlacın etkisini çok güçlü veya çok zayıf bulduğunuzu düşünüyorsanız bunu hekiminize aktarın.

Bactrim kullanmadan önce dikkat edilmesi gerekenler

Kimler kullanmamalı?

• Trimetoprim, sülfametoksazol, sülfonamidler ya da yardımcı maddelerden birine alerjisi olanlar
• Sülfonamid türü ilaçlara alerjisi olanlar; gliklazid ve glibenklamid gibi sülfonilüreler ile bendroflumetiazid gibi tiyazid idrar söktürücüler bu gruptandır
• Ciddi karaciğer veya böbrek bozukluğu bulunanlar
• Kanama ya da morarma riskini artıran bir kan bozukluğu, yani trombositopeni öyküsü olanlar
• Deri ve sinir sistemini etkileyebilen porfiri hastalığı olanlar
• 6 haftadan küçük yenidoğan bebekler

Dikkatli kullanılması gereken durumlar

Bu ilaçta en çok yer ayrılan uyarı başlığı deri reaksiyonlarıdır ve bunun nedeni var: tablolar nadir olsa da ciddi seyredebilir.

• Stevens-Johnson sendromu, toksik epidermal nekroliz ile eozinofili ve sistemik semptomların eşlik ettiği ilaç reaksiyonu bildirilmiştir. Bu döküntüler başlangıçta gövdede kırmızı noktalar ya da ortası sıvı dolu kabarcıklı halkalar şeklinde çıkabilir.
• Tedavinin başında ateşle birlikte püstüllü yaygın cilt kızarıklığı görülmesi akut generalize ekzantematöz püstülozis şüphesi doğurur.
• Ağızda, boğazda, burunda ve genital bölgede yaralar ile gözde kızarıklık ve şişme de izlenmelidir. Döküntülere sıklıkla grip benzeri belirtiler eşlik eder ve tablo cildin soyulmasına kadar ilerleyebilir.
• Risk tedavinin ilk haftalarında en yüksektir. Döküntü çıkarsa ilacı bırakın, acil olarak hekime başvurun ve bu ilacı kullandığınızı söyleyin. Böyle bir reaksiyon geliştiyse ilaç bir daha kullanılmamalıdır.

Ciddi alerjik reaksiyon ya da bronşiyal astım öykünüz varsa bunu baştan bildirin. Aşırı bağışıklık reaksiyonuna bağlı hemofagositik lenfohistiyositoz çok nadir bildirilmiştir; erken tanınmazsa hayati tehlike oluşturabilir. Ateş, şişmiş bezeler, halsizlik, sersemlik, nefes darlığı, morarma ya da döküntü gibi birden fazla belirti birlikte ortaya çıkarsa derhal hekiminize başvurun. Öksürükte beklenmedik kötüleşme ve nefes darlığı da geciktirilmemelidir.

Hekiminizin bilmesi gereken diğer durumlar: G6PD enzim eksikliği, diyetle kontrol edilmeyen fenilketonüri, kanda yüksek potasyum düzeyi, folik asit eksikliği, porfiri, beslenme bozukluğu, ileri yaş, böbrek hastalığı ve anemi, lökopeni ya da trombositopeni gibi ciddi kan hastalıkları. İlaca bağlı trombositopeni tedavi kesildikten sonra genellikle bir hafta içinde düzelir.

Potasyum uyarısını atlamayın: ilacın potasyum takviyeleri ve potasyumdan zengin gıdalarla birlikte alınması şiddetli hiperkalemiye yol açabilir. Kas krampları, düzensiz kalp ritmi, ishal, bulantı, baş dönmesi ve baş ağrısı bu tablonun belirtileri arasında sayılır.

Yiyecek ve içecek konusunda tek bir öneri var: tabletlerin tercihen yiyecek ya da içecekle birlikte alınması. Yardımcı maddeler bahsinde ise talimat net bir ifade kullanıyor ve bu tablette uyarı gerektiren bir yardımcı madde bulunmadığını belirtiyor.

Bactrim yan etkileri nelerdir?

Bactrim yan etkileri şu sıklık ölçütleriyle verilir: çok yaygın 10 hastanın en az birinde, yaygın 10 hastanın birinden az ama 100 hastanın birinden fazla, yaygın olmayan 100 hastanın birinden az, seyrek 1.000 hastanın birinden az, çok seyrek 10.000 hastanın birinden az görülür.

Şu belirtilerde ilacı bırakıp derhal hekiminize ya da en yakın hastanenin acil bölümüne başvurun: nefes almada güçlük, bayılma, yüzde şişme, ağız, boğaz veya gırtlakta kırmızı, acılı ve yutkunmayı güçleştiren şişkinlik, göğüs ağrısı, vücutta kırmızı lekeler. Çok seyrek görülen bu alerjik reaksiyonlar ciddi bir alerjinin göstergesidir ve acil tıbbi müdahale gerektirebilir.

İlacı aldıktan sonra ateş, çok düşük kan basıncı ve kalp atış hızında artış gibi belirtiler bir arada görülürse bu bir şok tablosu olabileceği için derhal acil servis aranmalıdır.

Çok yaygın yan etki, çarpıntıya yol açabilecek şekilde kandaki potasyum düzeyinin yükselmesidir. Yaygın olanlar mantar kaynaklı pamukçuk, baş ağrısı, bulantı, ishal ve deride kaşıntıdır; kusma yaygın olmayan bir etkidir.

Çok seyrek görülenler arasında yüksek ateş veya tekrarlayan iltihaplar, ani baş dönmesi, yaşamı tehdit edebilen deri döküntüleri, tüm vücuda yayılan kızarıklık, sistemik lupus eritematozus, ağızda yara ve uçuk, deride yumru ve kurdeşen, mukozalarda kabarcıklar, gözde yanma ve kızarıklık yapan iltihap, bulutlu havada bile güneş yanığı görüntüsü, kanda sodyum azalması, kan testlerinde değişiklikler, kansızlık, kalple ilgili problemler, sarılık, psödomembranöz kolit, kas ve eklem ağrıları, eklem iltihabı, idrar sorunları, böbrek problemleri, ateşle birlikte ani baş ağrısı, nöbetler, kulak çınlaması, karıncalanma, halüsinasyon, depresyon, iştah azalması, kan şekerinin düşmesi ve pankreas iltihabı bulunur.

Sıklığı bilinmeyenler arasında gerçeklikle bağın kopmasına yol açabilen ruhsal hastalıklar, ateşle birlikte uzuvlarda morumsu ve ağrılı yaralar (Sweet sendromu) ve DRESS reaksiyonu yer alır.

Talimatta geçmeyen bir yan etkiyle karşılaşırsanız hekiminizi ya da eczacınızı bilgilendirin. Bildirimlerinizi www.titck.gov.tr adresindeki "İlaç Yan Etki Bildirimi" bağlantısı üzerinden ya da 0 800 314 00 08 numaralı hattı arayarak Türkiye Farmakovijilans Merkezi'ne (TÜFAM) iletebilirsiniz.

Bactrim diğer ilaçlarla etkileşimi

Reçetesiz satılanlar dahil kullandığınız tüm ilaçları hekiminize bildirin. Talimatta özellikle şunlar sayılır:

• İdrar söktürücüler, kandaki potasyumu artırabilecek ilaçlar (prednizolon gibi steroidler, digoksin) ve ACE inhibitörleri
• Parkinsonizmde kullanılan amantadin, kalp hastalıklarında kullanılan prokainamid ve digoksin
• Rifampisin gibi antibiyotikler, varfarin gibi pıhtılaşmayı önleyen ilaçlar
• HIV tedavisinde kullanılan lamivudin ve zidovudin
• Organ naklinden sonra kullanılan siklosporin ve azatiyoprin, metotreksat gibi sitotoksik ilaçlar
• Epilepside kullanılan fenitoin, sıtmada kullanılan primetamin
• Diyabette kullanılan sülfonilüreler ve repaglinid
• Folinik asit ve doğum kontrol hapları

Bactrim hamilelikte ve emzirirken kullanılır mı?

İlacı kullanmadan önce hekiminize veya eczacınıza danışın. Talimat, ilacın gerekli olmadıkça, özellikle gebeliğin ilk 3 ayında kullanılmaması gerektiğini söyler. Hamilelik döneminde kullanılıyorsa folik asit gibi folat takviyelerinin alınması düşünülmelidir. Tedaviniz sırasında hamile olduğunuzu fark ederseniz hemen hekiminize danışın.

Etkin maddeler anne sütüne geçer. İlaç, annede ya da bebekte kandaki bilirübin düzeyinin yükselmesi bulunduğu veya bu riskin olduğu durumlarda, gebeliğin geç döneminde ve emzirme döneminde kullanılmamalıdır.

Bactrim araç ve makine kullanımını etkiler mi?

İlacın araç ve makine kullanımı üzerindeki etkisi araştırılmamıştır. Kullanırken herhangi bir yan etki yaşarsanız araç ve makine kullanmayın.

Bactrim nasıl saklanır?

Tabletleri çocukların göremeyeceği, erişemeyeceği yerlerde ve kendi ambalajında saklayın. Uygun koşul 30°C altında kuru bir yer olup ürün ışıktan korunmalıdır.

Ambalajdaki son kullanma tarihinden sonra ya da üründe veya ambalajında bozukluk fark ederseniz kullanmayın. Süresi geçmiş ilaçları çöpe atmayın; Bakanlıkça belirlenen toplama sistemine verin.

Bactrim hakkında sık sorulan sorular

Bactrim tablet ne için kullanılır?

İdrar yolu enfeksiyonları, orta kulak iltihabı ve bronşitin kötüleşmesinde, ayrıca Pneumocystis jiroveci enfeksiyonu, toksoplazmozis ve nokardiozisin tedavisi ya da önlenmesinde kullanılır.

Bactrim günde kaç tablet alınır?

Erişkinlerde tedavi dozu her 12 saatte bir 2 tablet, yani günde 4 tablettir. Önleme amacıyla kullanıldığında farklı şemalar uygulanır ve günlük doz 320 mg trimetoprim ile 1.600 mg sülfametoksazolü geçmemelidir.

Bactrim aç karnına mı alınır?

Tabletlerin tercihen yiyecek ya da içecekle alınması önerilir; bu, mide ve bağırsak yakınmalarını azaltır.

Bactrim tablet bölünebilir mi?

Tablet üzerindeki çentik yalnızca yutmayı kolaylaştırmak için vardır, eşit doza bölmek için değil. Yarım doz almak amacıyla kullanılmamalıdır.

Bactrim tablet çocuklarda kullanılır mı?

12 yaşından itibaren kullanılabilir. 12 yaş altındaki çocuklarda tablet formu önerilmez; bu yaş grubunda süspansiyon formu daha uygun olabilir.

Bactrim kaç gün kullanılır?

Tedavinin en az 5 gün sürdürülmesi istenir. 7 günün sonunda iyileşme yoksa hekiminizin sizi yeniden değerlendirmesi gerekir.

Bu sayfadaki bilgiler T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu tarafından onaylanan Bactrim kullanma talimatından derlenmiştir ve yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi kararları için hekiminize, ilacın kullanımıyla ilgili sorularınız için eczacınıza başvurun.