evim.com

Diş Apsesi Belirtileri

Diş apsesi, dişlerde ya da diş etlerinde meydana gelen ve biriken enfeksiyon yani iltihaplanmadır.

Diş Apsesi Nedir?

Apse, dokuların parçalanması ile oluşan bir boşluğun içindeki bölgesel cerahat, iltihap veya akışkan iltihap birikimidir. Apse içerisinde ölü ya da canlı bakteriler, bu bakterilerin toksinleri (zararlı atıklar) ve bütünlüğünü yitirmiş doku hücreleri yer alır. Apsenin baskın hücreleri kandaki hücrelerdir (nötrofil lökositler).

Apse şişliğinin içindeki akışkan sıvı, oksijen açısından zayıf ve düşük pH değerine sahiptir.

Ağız florasında periodontal (diş eti ve komşu yumuşak yapılar) ve endodontal (diş kökü ve sinirleri) kaynaklı mikroorganizmaların sebep olduğu, akıcı ve iltihaplı doku bozukluklarıdır. Diş siniri, diş eti ve komşu yumuşak dokuları etkileyen hastalık durumunda; yararsız, hatta zararlı olabilecek yanlış bir tedaviden korunmak için doğru tanı şarttır.

İntraoral (ağız içi) olarak belirlenmiş üç çeşit apse mevcuttur:

  • Endodontik (diş kökü ve sinirleri) kaynaklı apseler
  • Periodontal (diş eti ve komşu yumuşak yapılar) kaynaklı apseler
  • Kombine lezyonlar (endodontik ve periodontal) kaynaklı apseler

Endodontik (diş kökü ve sinirleri) kaynaklı apseler

  • Diş sinirlerini ilgilendiren hastalıklar, sıklıkla iltihap içeren değişikliklere neden olur. Diş kök ve siniri kaynaklı apselerin en sık gözlenen nedenleri çürük, dolgu ve travmatik ağız içi yaralanmalardır.
  • Diş özü canlılığını kaybetmiş olan vakalarda, ilişkili olarak kök ucunda kemik erimesi oluşur.
  • Ağrı, baskı ve perküsyon hassasiyeti (dişe herhangi bir şeyle hafifçe vurunca duyulan ağrı), artmış mobilite (diş sallanması), diş etinde bölgesel olarak şişlik bu durumun ortaya çıkmasında etkilidir.
  • Gingival sulkustan (diş etinin diş ile birleştiği bölge) sürekli akan iltihaplı bir sıvı mevcutsa hastalığın gelişimine yol açar. Bu durum tanıyı güçleştirmekle kalmaz, aynı zamanda tedavi ve hastalığın tahmini iyileşme şansını da kötü etkileyebilir. Tanı olarak bu dişlerde hem ölü diş siniri hem de plak gelişimi vardır.

Apikal (diş kökünün en uç bölgesi) kaynaklı apseler de kendi içinde ikiye ayrılır:

  • Akut apkial apse (hızlı gelişen)
  • Kronik apikal apse

Akut apkial apse (hızlı gelişen): İltihabın, diş köklerinin çevresindeki dokulara ani çıkışı hızlı gelişen apseye neden olur. Bu durum sonucunda kemik iltihabı ve selülit gibi ciddi durumlar ortaya çıkabilir. Hızlı gelişen apse, diş köklerinin çevresindeki dokularında tahriş edici bir oluşumdur. Vücut boşluklarına akan ve genellikle iltihaplı olan sıvı oluşumuyla birlikte görülür.

Sık sık tekrarlanan hızlı gelişen apsenin nedeni, kök kanal sistemlerindeki fiziksel ve kimyasal değişimlere karşı mikroorganizmaların verdiği tepkidir. Hemen hemen her zaman şişlik görülür.

Şişlik bulunmayan durumlar, apsenin kortikal kemikte sınırlı kaldığı durumlardır.

Kronik kaynaklı apse: Diğer ismi süpüratif apikal periodontitistir. Sürekli ya da aralıklı olarak, sinüs yolundan ağız içine olan akıntı ile alakalıdır. Ağrı çok fazla mevcut değildir. Dişler ölüdür.

Periodontal (diş eti ve komşu yumuşak yapılar) kaynaklı apseler

  • Diş eti ve komşu yumuşak yapı hastalıkları, ilerlemeye ve daha geniş bir alana nüfus etmeye müsaittir. Diş etinden başlayarak diş kökünün en ucuna kadar ilerler.
  • Plak ve diş taşına (tartar) bağlı gelişen enfeksiyon, dişlerin üzerinde bulunduğu kemik tabakası ve periodontal destek dokuların kaybına neden olur. Bu olaylar sonucunda diş etinin çekilmesi ve diş eti ile yumuşak dokularda apse oluşumu gözlenir.
  • Periodontal kaynaklı hastalıklarda dişte hareketlilik gözlenirken, diş endodontik apsenin tersi olarak canlı kalır.
  • Ağız içinde apse oluşmuş ise, periodontal muayene sonrasında plak ve diş taşına bağlı geniş tabanlı bir boşluk görülür. Diş etinin diş ile birleştiği yerde görülen bu geniş boşluğa periodontal cep denir. 
  • Diş eti kaynaklı apseler, diş kökü kaynaklı apselere göre daha yaygındır. Çünkü diş etinin diş köküne göre ağız florasıyla olan ilişkisi daha yoğundur.
  • Birçok durumda apse diş etiyle başlayıp daha sonra diş köküne doğru ilerler. Diş kökündeki açıklıktan, kökün yan kanallarından ya da ağız içine bakan bölümünden diş sinirini etkileyebilir.
  • Diş eti kaynaklı olup diş köküne kadar ilerleyen doku bozukluklarının, direk diş köküyle başlayan doku bozukluklarından tek farkı hastalığın ilerleme şeklidir.
  • Diş eti kaynaklı olanda derin diş eti cepleri ya da geçmişte tedavisi yapılmış ileri düzeyde diş eti hastalığı hikayesi mevcuttur.
  • Diş filminde iki durumun farkı ayırt edilemez.

Kombine lezyonlar (endodontik-periodontal) kaynaklı apseler 

  • Diş eti ya da diş kökü kaynaklı apseler birbirinden  bağımsız ya da birlikte, tek bir dişte tutulum gösterebilirler.
  • Diş eti ve diş kökü lezyonların birleşmesi durumunda, klinik olarak hekimin de bu iki farkı ayırt etmesi güçleşir.
  • Çok köklü dişlerde kombine lezyonların büyüklüğü, diş eti hastalığının genişliği ile ilgilidir.
  • Ölmüş diş siniri ya da başarısız bir kök kanal tedavisi, plak, diş taşı veya ilerlemiş diş eti hastalığı değişken derecelerde kombine lezyonlara sebep olur.

Diş Apsesi Belirtileri Nelerdir?

Bir çok iltihabi faktör gibi diş apsesi de kendini ayırt edecek belli başlı  faktörlerle ortaya koyar. Bu belirtiler tanı koymada hekime kolaylık sağlar. Bu belirtiler doğrultusunda tedaviye erken geçip hastanın iyileşme sürecini hızlandırmak mümkündür.

  • Çok yoğun olmamakla birlikte artmış intraoral (ağız içi) koku
  • Ağızda devamlı olarak var olan kötü tat 
  • Özellikle apsenin bulunduğu bölgede ateş yükselmesi
  • Boğazda, lenflerde şişlik 
  • Yüzde ve yanakta, apsenin olduğu bölgede şişlik
  • Apsenin bulunduğu bölgede, kulakta, yanakta, üst çenedeki dişse üst çenede, alt çenedeki dişse alt çenede boynu da kapayabilen zonklayıcı ağrı
  • Yemek yerken, sıcak ya da soğukta oluşan ani ağrı
  • Nadir olarak nefes alma güçlüğü
  • Nadir olarak apsenin bulunduğu bölgeye göre yutkunma güçlüğü

Diş apsesi için hangi doktor ve hangi bölüme, ne zaman gidilmeli?

Ağız ile ilgili apse ve lezyonlar da dahil herhangi bir rahatsızlık durumunda başvurulması gereken ilk bölüm Oral Diagnoz ve Radyoloji veya Oral Patoloji‘dir.

Oral diagnoz bölümü apsenin kaynağına göre;

  • Endodontik (diş kök ve sinirleri) kaynaklı ise hastayı endodonti bölümüne,
  • Periodontal  (diş eti ve komşu yumuşak yapılar) kaynaklı ise hastayı periodontoloji bölümüne,
  • Kombine kaynaklı ise her iki bölüme de ayrıca yönlendirmeli.

Apsenin ilk oluştuğu zaman ağrı yoksa bir iki gün beklenmesi önerilir. Çünkü basit bir enfeksiyondan kaynaklanan bir durum olabilir ve kendiliğinden düzelebilir. Fakat ağrılı bir lezyonsa ve şişlik fazlaysa, zaman geçtikçe de durumda sürekli bir ilerleme olduğunu düşünüyorsak vakit kaybetmeden doktora gidilmesi gerekir. 

Apse her ne kadar ağızda küçük bir bölgede etkili gibi görünse de ağız içi fizyolojisi açısından çok önemli klinik bir durumdur.

Makaleyi faydalı buldun mu?
0
0
Makeleyi Paylaşın

Diş apsesi ile İlgili Sıkça Sorulan Sorular

Kesinlikle patlatmamak gerekir. Olası bir iltihabi durumda çok daha ağır tablolar meydana gelebilir. Patlatma girişimi enfeksiyonun daha fazla yayılmasına ve daha kötü bir tablonun ortaya çıkmasına sebep olabilir. Ayrıca iltihap kana karışırsa, septik şoka girme riski de vardır.

Apse ağızda bulunan iltihaplı bir şişliktir. Hemen hemen iltihap içerikli her türlü şişlik gibi apse de ateş yapar. Özellikle apsenin bulunduğu bölgede yoğun yanma hissedilir.

Özellikle yeme içme sırasında apsenin bulunduğu bölgeye baskı yapılmasıyla ani bir ağrı meydana gelir. Bunun dışında sıcak soğuğa karşı hassasiyet artmıştır. Boynun alt bölgesine ve kulağa kadar ilerleyen zonklayıcı ağrılar görülmesi mümkündür.

Apse ile birlikte seyreden durumlardan biri de lenf şişliğidir. Lenfler boynun üst kısmında, çenelerin altında yan kısımlarda bulunur. Apse özellikle alt çenede ise boynun alt kısmına kadar ağrı ve yanma yapar.