Certican 0.75 MG Tablet
Bağışıklık Baskılayıcı • Tabletİlaç Künyesi
Certican 0,75 mg tablet, organ nakli sonrasında vücudun yeni organı reddetmesini engellemek için kullanılan bir bağışıklık baskılayıcıdır. Her tablet 0,75 mg everolimus içerir; bu güç, kalp ve böbrek naklinde önerilen tek seferlik dozun tam karşılığıdır. Tabletler beyazdan soluk sarıya değişen renkte, yuvarlak, düz ve şevli kenarlı olup bir yüzünde "CL", diğerinde "NVR" kodu taşır. 60 tabletlik blisterlerde satılır; ruhsat Novartis Sağlık Gıda ve Tarım Ürünleri San. ve Tic. A.Ş. adınadır.
Certican nedir, ne işe yarar?
Nakledilen bir organ, bağışıklık sistemi açısından yabancı bir dokudur. Sistem onu tanımadığı için hedef alır; bu tepkiye ret denir ve engellenmediğinde organın kaybına yol açar. Everolimus bağışıklık yanıtını baskılayarak süreci durdurmaya çalışır.
Certican nedir sorusunun teknik cevabı "bağışıklık baskılayıcı bir tablet" olsa da, pratikte tek başına bir tedavi değil, bir kombinasyonun parçasıdır. Böbrek naklinde bir kalsinörin inhibitörü ve/veya kortikosteroidle aynı anda kullanılabilir. Kalp naklinde mikroemülsiyon şeklinde verilen siklosporin ve kortikosteroidlerle birlikte kullanılması gerekir. Karaciğer naklinde ise takrolimus ve kortikosteroidler gibi bağışıklık baskılayıcılarla beraber verilir.
Tedavi boyunca sizden düzenli kan ve idrar örneği istenir. Bunun üç amacı var: organın iyi çalışıp çalışmadığını görmek, istenmeyen etkileri erken yakalamak ve dozu en iyi noktada tutmak. Kan testleri everolimusun yanı sıra siklosporin ve takrolimus düzeylerini, böbrek etkinliğinizi, kan şekerinizi ve kolesterolünüzü gösterir; idrardaki protein ölçümü de böbrek işlevine dair ipucu verir.
Certican endikasyonları: hangi durumlarda kullanılır?
Certican endikasyonları üç organ nakliyle sınırlıdır:
- Nakledilen böbreğin reddedilmesinin önlenmesi
- Nakledilen kalbin reddedilmesinin önlenmesi
- Nakledilen karaciğerin reddedilmesinin önlenmesi
Her üç durumda ilaç, o organ için tanımlanmış diğer bağışıklık baskılayıcılarla birlikte kullanılır.
Certican nasıl kullanılır? Doz ve kullanım talimatı
Hangi dozu ne zaman alacağınıza hekiminiz karar verir. Dozu asla kendiniz değiştirmeyin, önerilen miktarı aşmayın.
Kalp naklinde önerilen genel doz, mikroemülsiyon siklosporinle birlikte sabah ve akşam olmak üzere günde iki kez 0,75 mg'dır. Böbrek naklinde de aynı miktar geçerli: kalsinörin inhibitörleriyle birlikte, kan çukur düzeyi 3-8 ng/ml olacak şekilde günde iki kez 0,75 mg. Karaciğer naklinde doz biraz daha yüksek; takrolimusla birlikte günde iki kez 1 mg alınır.
Başlangıç zamanlaması organa göre değişiyor. Böbrek ve kalp naklinde ilk doz, ameliyattan sonra mümkün olan en kısa sürede verilir. Karaciğer naklinde ise araya süre konur: ilk doz nakilden yaklaşık dört hafta sonra başlar. Sonrasında dozunuz kanınızdaki ilaç düzeyine ve klinik tabloya göre değişebilir; bu yüzden düzenli kan testi yapılır. Tedavi, organın reddedilmesini önlemek için gerektiği sürece devam eder.
Certican nasıl kullanılır sorusunun uygulama tarafı kısa kurallara bağlı. İlaç yalnız ağızdan alınır. Tableti bütün olarak, bir bardak suyla yutun; almadan önce ezmeyin. Aç ya da tok karnına alabilirsiniz, fakat her zaman aynı şekilde: ya hep açken ya hep tokken. Greyfurt ve greyfurt suyundan uzak durun.
Karaciğer bozukluğunda doz düşürülür ve indirim bozukluğun derecesine bağlıdır. Hafif bozuklukta (Child-Pugh sınıf A) normal dozun yaklaşık üçte ikisi, orta şiddetli yetmezlikte (Child-Pugh B) yaklaşık yarısı, şiddetli yetmezlikte (Child-Pugh C) üçte biri uygulanır. Böbrek yetmezliği için ayrı bir kullanım durumu tanımlanmamıştır.
Böbrek nakli olan çocuklarda ve 18 yaşın altındaki ergenlerde yeterli deneyim bulunmadığından kullanımı önerilmez; karaciğer nakli olan aynı yaş grubunda ise kullanılmamalıdır. 65 yaş ve üzerindeki hastalarda deneyim sınırlıdır.
Dozu kaçırdığınızı fark ettiğiniz anda alın, bir sonrakini olağan saatinde sürdürün ve hekiminize danışın. Çift doz almayın. İlacı bırakmak organın reddedilme olasılığını artırabilir; hekiminiz söylemedikçe tedaviyi kesmeyin. Fazla tablet aldıysanız hekiminize başvurun.
Certican kullanmadan önce dikkat edilmesi gerekenler
Kimler kullanmamalı?
Everolimusa, sirolimusa veya tabletin içindeki yardımcı maddelerden birine karşı aşırı duyarlıysanız bu ilaç size uygun değil. Geçmişte bu maddelerden herhangi birine alerjik tepki verdiğinizden kuşkulanıyorsanız hekiminize söyleyin.
Dikkatli kullanılması gereken durumlar
Üç belirti acil başvuru gerektirir: nedensiz deri morarmaları; ameliyat yerinde ağrı, fıtık, sıra dışı sıcaklık, şişme veya sızıntı; idrar çıkışında ani azalma, hele bir de böbrek nakledilen tarafta ağrı varsa.
Bağışıklığı baskılayan ilaçlar enfeksiyonlara karşı direncinizi düşürür. Şiddetli ya da günlerce süren ateş, kırıklık ve keyifsizlik ile öksürük veya idrar yaparken yanma gibi bölgesel belirtilerde hekiminize ya da nakil merkezinize danışın. Kafa karışıklığı, konuşma güçlüğü, hafıza kaybı, baş ağrısı, görme bozukluğu veya nöbet gelişirse hemen haber verin; bunlar ilerleyici multiple lökoensefalopati (PML) denen nadir ama çok ciddi bir durumun belirtisi olabilir.
Aynı grup ilaçlar kanser gelişme riskini, özellikle deri ve lenfoid sistemde artırır. Bu yüzden güneşe ve morötesi ışığa maruziyetinizi sınırlamanız, koruyucu giysiler giymeniz ve yüksek koruma faktörlü güneş kremini sık sık yenilemeniz isteniyor.
Karaciğerinizle ilgili bir sorununuz varsa ya da geçmişte karaciğerinizi etkileyen bir hastalık geçirdiyseniz doz değişikliği gerekebileceği için hekiminizi bilgilendirin. Görmenizde, konuşmanızda veya hatırlama yeteneğinizde değişiklik olduğunda da haber verin. Yakın zamanda büyük bir ameliyat geçirdiyseniz ya da yaranız iyileşmediyse dikkatli olun: ilaç yara iyileşme sorunlarının riskini artırabilir.
Etkileşim listesi geniş olduğu için kullandığınız her ilacı bildirin; özellikle kolesterol düşürücüler ile rifampisin, rifabutin, ketokonazol, itrakonazol, vorikonazol, klaritromisin, telitromisin ve ritonavir doz değişikliği gerektirebilir. Aşı yapılacaksa önce hekiminize danışın. Tedavi boyunca böbrek işleviniz, kan yağlarınız, kan şekeriniz ve idrar proteininiz izlenir.
Erkek hastalarda everolimus sperm kalitesini düşürerek çocuk sahibi olma yeteneğini azaltabilir; bu etki genellikle geri dönüşlüdür. Baba olmak isteyen hastaların tedaviyi hekimleriyle konuşması gerekir.
Certican yan etkileri nelerdir?
İlaç her zaman başka ilaçlarla birlikte kullanıldığı için görülen etkiler kesin olarak yalnız Certican'a bağlanamaz. Aşağıdaki durumlarda ilacı bırakın ve derhal hekiminize ya da en yakın acil servise başvurun:
- İnatçı ya da kötüleşen öksürük, nefes almada zorlanma, hırıltı; yaşamı tehdit edebilecek bir akciğer iltihabının işareti olabilir
- Ateş, öksürük, üşüme veya başka enfeksiyon belirtileri; göğüs, idrar yolu, viral ve mantar enfeksiyonları ciddi seyredebilir
- Yüz, dudak, boğaz veya dilde ani şişlik; yutkunma ve nefes almayı aniden zorlaştırabilen anjiyoödem tablosu
- Kendiliğinden morarma veya nedensiz kanama; kan pulcuklarında ani düşüşe yol açan trombotik mikroanjiyopatiyi düşündürür
- İdrar üretiminde belirgin azalma, özellikle nakil tarafında ağrıyla birlikte; nakilden sonraki ilk ayda görülen böbrek grefti trombozunun belirtisi olabilir
Çok yaygın, yani her 10 hastanın en az birinde beklenen Certican yan etkileri:
- Viral, bakteriyel ve mantar enfeksiyonları; zatürre dahil alt solunum yolu enfeksiyonları; soğuk algınlığı gibi üst solunum yolu enfeksiyonları; idrar yolu enfeksiyonu
- Anemi, beyaz kan hücrelerinde düşme, çürüğe yol açabilen kan pulcuğu azalması
- Kanda yüksek kolesterol ve trigliserit, diyabetin ortaya çıkması, potasyum azalması
- Uykusuzluk, kaygı, baş ağrısı
- Kalbin etrafındaki kesede sıvı birikimi, ana bir damarın pıhtıyla ani tıkanması, akciğer ve göğüs boşluğunda sıvı birikimi, öksürük, nefes darlığı
- İshal, bulantı, kusma, karın ağrısı; takrolimusla birlikte kullanımda kabızlık
- Yüksek kan basıncı, ateş, genel ağrı, dokularda ödem, yara iyileşmesinde anormallikler
Yaygın etkiler 100 hastanın birinden fazlasında görülür: kan zehirlenmesi, yara enfeksiyonu, iyi ve kötü huylu tümörler, cilt kanseri, hızlı kalp atışı, burun kanaması, eklem ve kas ağrısı, anjiyoödem, ağız ve boğazda ağrı, akne, böbrek grefti trombozu, üç kan hücresi grubunun aynı anda azalması, lenf kistleri, pankreas iltihabı, ağız yaraları, idrarda protein, böbrek bozuklukları, iktidarsızlık, ameliyat yerinde fıtık, karaciğer testlerinde anormallikler, döküntü, trombositopenik purpura, kanama bozuklukları ve adet düzensizlikleri.
Yaygın olmayan etkiler arasında akciğer iltihabı, karaciğer iltihabı, lenf dokusu kanseri ve nakil sonrası lenfoproliferatif bozukluklar, sarılık, testosteron azalması ve yumurtalık kistleri yer alıyor. Sıklığı bilinmeyenler ise akciğerlerde anormal protein birikimi, damar iltihabı, lenfödem, ciltte şişmeyle birlikte döküntü ve kanda düşük demir düzeyidir.
Fark etmediğiniz laboratuvar değişiklikleri de olabilir; hekiminiz düzenli kan testi yapar. Talimatta geçmeyen bir etkide hekiminizi bilgilendirin; bildirimi titck.gov.tr üzerinden de yapabilirsiniz.
Certican diğer ilaçlarla etkileşimi
Bazı ilaçlar Certican'ın etkisini engelleyebilir. Talimatta adı geçenler:
- Siklosporin, takrolimus ve kortikosteroid dışındaki bağışıklık baskılayıcılar
- Eritromisin, klaritromisin, telitromisin gibi antibiyotikler; flukonazol, ketokonazol, itrakonazol, vorikonazol gibi mantar ilaçları
- Verem tedavisinde kullanılan rifampisin ve rifabutin
- Fenitoin, karbamazepin, fenobarbital gibi sara ilaçları
- Verapamil, nikardipin, diltiazem gibi kalsiyum kanal blokörleri; kalp ritmi için dronedaron
- Nelfinavir, indinavir, amprenavir gibi proteaz inhibitörleri; ritonavir, efavirenz, nevirapin gibi HIV ilaçları
- Girişim öncesinde yatıştırıcı olarak kullanılan midazolam
- Atorvastatin, pravastatin ve fibratlar gibi kolesterol düşürücüler
- Akromegalide kullanılan oktreotid ve imatinib
- Sarı kantaron otu (Hypericum perforatum) içeren bitkisel ürünler
Reçeteli ya da reçetesiz kullandığınız tüm ilaçları hekiminize ve eczacınıza bildirin.
Certican hamilelikte ve emzirirken kullanılır mı?
Hekiminiz kesinlikle gerekli olduğunu söylemedikçe hamilelikte kullanılmamalıdır. Tedavi süresince ve ilacı bıraktıktan sonraki 8 hafta boyunca etkili bir doğum kontrol yöntemi uygulamanız gerekir. Hamileyseniz ya da hamile olabileceğinizi düşünüyorsanız hekiminizle konuşun; olası riskleri size anlatacaktır. Anne sütüne geçip geçmediği bilinmiyor, bu yüzden Certican kullanırken emzirmeyin. Everolimusun erkek doğurganlığı üzerinde de etkisi olabilir.
Certican araç ve makine kullanımını etkiler mi?
Bu konuda özel bir çalışma yapılmamış. Talimat, ilacın araç ya da makine kullanma yeteneğini etkilemesinin beklenmediğini belirtiyor.
Certican kullanırken nelere dikkat edilmeli?
Yiyecekler ilacın ne kadar emildiğini değiştirebilir. Kanınızdaki düzeyin sabit kalması için tabletleri hep aynı düzende almalısınız: ya her zaman yemekle birlikte ya da her zaman aç karnına. Greyfurt ve greyfurt suyu ise tümüyle dışarıda; bunlar ilacın etkilerini değiştiren enzimlerle etkileşmeye yol açabilir. Tabletler laktoz içerdiği için, hekiminiz size bazı şekerlere karşı intoleransınız olduğunu söylediyse ilacı almadan önce onunla görüşün.
Certican nasıl saklanır?
Çocukların göremeyeceği, erişemeyeceği bir yerde tutun. Işıktan ve nemden korumak için orijinal ambalajından çıkarmayın ve 30°C'nin altındaki oda sıcaklığında saklayın. Son kullanma tarihi geçtiyse, üründe veya ambalajda bozukluk varsa kullanmayın. Kullanılmayan ürünler yerel gereksinimlere göre imha edilir; eczacınıza danışın. Süresi geçmiş ilaçları çöpe atmayın, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'nca belirlenen toplama sistemine verin.
Certican hakkında sık sorulan sorular
Certican ne için kullanılır?
Nakledilen böbrek, kalp veya karaciğerin vücut tarafından reddedilmesini engellemek için, o organa uygun diğer bağışıklık baskılayıcılarla birlikte kullanılır.
Certican 0,75 mg günde kaç kez alınır?
Günde iki kez, sabah ve akşam. Kalp ve böbrek naklinde önerilen genel doz tam olarak günde iki kez 0,75 mg'dır; karaciğer naklinde talimat günde iki kez 1 mg belirtir.
Certican karaciğer naklinde ne zaman başlanır?
Karaciğer naklinde ilk doz, ameliyattan yaklaşık dört hafta sonra verilir. Böbrek ve kalp naklinde ise mümkün olan en kısa sürede başlanır.
Certican kan düzeyi neden ölçülür?
Doz, kandaki ilaç düzeyine ve klinik tabloya göre ayarlandığı için düzenli kan testi gerekir. Böbrek naklinde kan çukur düzeyinin 3-8 ng/ml aralığında tutulması hedeflenir.
Certican ile enfeksiyon riski artar mı?
Evet. Bağışıklık sistemini baskıladığı için enfeksiyonlar hem daha sık görülür hem de ciddi seyredebilir. Ateş, öksürük veya üşüme gibi belirtilerde vakit kaybetmeden hekiminize başvurun.
Certican güneşte dikkat gerektirir mi?
Gerektirir. İlaç özellikle deri ve lenfoid sistemde kanser riskini artırdığından güneş ve morötesi ışığa maruziyeti sınırlamak, koruyucu giysi ve yüksek faktörlü güneş kremi kullanmak öneriliyor.
Certican kullanırken aşı yapılabilir mi?
Aşı yaptırmanız gerekiyorsa önce hekiminize danışmanız isteniyor.
Certican kullanırken emzirilebilir mi?
Hayır. İlacın anne sütüne geçip geçmediği bilinmediği için Certican kullanırken emzirmemeniz gerekir.
Bu sayfadaki bilgiler T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu tarafından onaylanan Certican kullanma talimatından derlenmiştir ve yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi kararları için hekiminize, ilacın kullanımıyla ilgili sorularınız için eczacınıza başvurun.