Akineton 5 MG/ML IM/IV Enjeksiyon için Çözelti içeren Ampul

Akineton 5 mg/mL IM/IV enjeksiyon için çözelti içeren ampul, her 1 mL'sinde 5 mg biperiden laktat taşıyan bir enjeksiyonluk ilaçtır. Kaslarda sertlik ve titremeyle seyreden Parkinson tablolarında, ilaçların yol açtığı hareket bozukluklarında ve belirli zehirlenmelerde kullanılır. Kutularda 5 ya da 10 adet 1 mL'lik renksiz cam ampul bulunur ve içindeki çözelti renksizdir. Assos İlaç ruhsatlı, yeşil reçeteye tabi bir üründür.

Akineton nedir, ne işe yarar?

Akineton nedir sorusuna cevap vermek için etkin maddesinden başlamak gerekir. Biperiden, esas olarak merkezi sinir sistemi üzerinde iş gören antikolinerjik ilaçlar sınıfındandır; antikolinerjik, sinir sistemi ve düz kas dokusunun uyarılmasını azaltan anlamına geliyor. Belgede bir kıyas da var: biperidenin bu etkinliği, sinir sistemi üzerinde etkili bir başka madde olan atropine göre önemsiz düzeydedir.

Akineton ne işe yarar diye bakıldığında karşımıza bir denge sorunu çıkıyor. Parkinson gibi hastalıklara bağlı olarak, bir ilaç tedavisi nedeniyle ya da başka sebeplerle vücuttaki bazı doğal kimyasal maddelerin dengesi bozulabilir; bu bozulmanın doğurduğu etkileri azaltmak ilacın temel işidir. Uygulama yolu damar ya da kas içi olduğu için etkinin hızlı başlaması istendiği durumlarda öne çıkar.

Akineton endikasyonları: hangi durumlarda kullanılır?

Kullanma talimatındaki Akineton endikasyonları üç grupta toplanıyor:

• Özellikle hızlı etki başlangıcı istendiğinde ya da ciddi Parkinson sendromunda, en çok kas sertliği ve titreme görülen olgularda başlangıç tedavisi. Parkinson sendromu, çeşitli nedenlere bağlı olarak Parkinson hastalığına benzer belirtilerin ortaya çıkmasıdır.
• Nöroleptik ilaçların ve benzer etki gösteren ilaçların yol açtığı ekstrapiramidal belirtilerin tedavisi. Bu belirtiler kaslarda ani istemsiz kasılmalarla çıkan hareket bozukluğu, yerinde duramama hali ve Parkinson sendromu biçiminde görülür. Nöroleptikler şizofreni ve psikotik depresyon gibi hastalıkların tedavisinde kullanılan ilaçlardır.
• Nikotin zehirlenmesi ile böcek ilaçlarında ve savaş gazlarında bulunan organofosfat içeren bileşiklerle oluşan zehirlenmelerin tedavisi.

Akineton nasıl kullanılır? Doz ve kullanım talimatı

Bu ilaç kendi kendine uygulanan bir ürün değil. Akineton yalnızca hekim tarafından hazırlanır ve hastalığa uygun biçimde kas ya da damar içine yine hekim tarafından yapılır. En uygun dozu hastanın durumuna göre hekiminiz belirler. Genel ilke, biperiden tedavisine küçük dozlarla başlanması ve dozun tedavi edici etki ile yan etkiler göz önünde tutularak artırılmasıdır.

Erişkinlerde doz tabloya göre değişiyor. Parkinson sendromunun şiddetli olgularında tedavi 10 ile 20 mg biperiden laktat, yani 2 ile 4 mL ile başlatılabilir; bu miktar gün içinde birkaç uygulamaya bölünür ve kas içine ya da toplardamara yavaş enjeksiyonla tek doz olarak verilebilir.

İlaçların yol açtığı ekstrapiramidal belirtilerde amaç hızlı yanıt almaktır. Erişkinlere 2,5 mg ile 5 mg biperiden laktat, yani 0,5 ile 1 mL, kas içine veya yavaş damar içi enjeksiyonla tek doz halinde verilebilir. Gerekirse aynı doz 30 dakika sonra tekrarlanır. Bu kullanımda en yüksek toplam günlük miktar 10 mg ile 20 mg biperiden laktattır.

Akut nikotin zehirlenmesinde olağan önlemlerin kas içine uygulanan 5 mg ile 10 mg biperiden laktat enjeksiyonlarıyla desteklenmesi öneriliyor; hastanın yaşamı tehlikedeyse buna 5 mg damar içi enjeksiyon ekleniyor. Organofosfat içeren bileşiklerle zehirlenmede doz belirtilerin şiddetine göre hastaya özel ayarlanır: 5 mg biperiden laktat, zehirlenme belirtileri geçene kadar damar içi yoldan tekrarlanarak uygulanır.

Çocuklarda durum daha sınırlı. Belgede biperidenin çocuklardaki kullanım deneyiminin az olduğu, bu deneyimin esas olarak ilaçların yol açtığı istemsiz kas kasılmalarıyla gelişen hareket bozukluklarının kısa dönemli tedavisiyle ilişkili olduğu belirtiliyor. Verilen doz basamakları şunlar: 1 yaşına kadar 1 mg (0,2 mL), 6 yaşına kadar 2 mg (0,4 mL), 10 yaşına kadar 3 mg (0,6 mL). Uygulama toplardamar içine yavaş enjeksiyon şeklinde yapılır, gerekirse aynı doz 30 dakika sonra tekrarlanır ve uygulama sırasında belirtiler düzelirse enjeksiyona son verilir. Burada belgenin kendi içinde bir tutarsızlığı var: çocuklarda kullanım başlığı 3-15 yaş aralığını gösterirken doz basamakları 1 yaşına kadar olan bebeklerden başlıyor. İki bilgiyi de aktarmak gerekiyor; hangi yaşta hangi miktarın uygulanacağı kararı hekime aittir.

Yaşlı hastalarda dikkatli bir doz uygulaması gerekiyor. Bunun iki nedeni var: yaşlı hastalar antikolinerjik ilaçlara daha duyarlıdır, ayrıca organik beyin hastalığı belirtileri olanlar ile beyinle ilişkili nöbetlere karşı duyarlılığı artmış kişilerde risk daha yüksektir. Özel kullanım durumları hakkında belgede ayrı bir bilgi bulunmuyor.

Akineton kullanım talimatının en kritik maddelerinden biri tedavinin nasıl bitirileceğiyle ilgili. Tedavi süresi hastalığın türüne ve seyrine bağlıdır, ancak tedavi aşamalı biçimde azaltılarak sonlandırılmalı, bir anda durdurulmamalıdır. Unutulan dozu telafi etmek için çift doz uygulanmaz.

Doz aşımında derhal hekiminize, eczacınıza ya da hastaneye başvurulması gerekir. Belirtiler arasında göz bebeklerinin genişlemesi ve hareketlerinin yavaşlaması, mukozal dokuların kuruması, yüzde kızarma, kalp atışlarının hızlanması, mesane ve bağırsak güçsüzlüğü, özellikle çocuklarda ateş yükselmesi, huzursuzluk, ani ve geçici bir bilinç bozukluğu olan deliryum, zihin karışıklığı ve hayal görme sayılıyor. Şiddetli zehirlenmede akut dolaşım yetmezliği ve merkezi solunum yetmezliği tehlikesi vardır.

Akineton kullanmadan önce dikkat edilmesi gerekenler

Kimler kullanmamalı?

• Biperiden laktata veya ürünün içeriğindeki herhangi bir bileşene aşırı duyarlı olanlar
• Göz içindeki sıvı basıncının artmasına yol açan dar açılı glokom hastaları
• Mide bağırsak kanalında daralma ya da tıkanıklık bulunanlar
• Kalın bağırsağın aşırı genişlemesi ve kabızlıkla seyreden megakolon hastaları

Dikkatli kullanılması gereken durumlar

Organik beyin hastalığı belirtileri olan ve beyinle ilişkili nöbetlere duyarlılığı artmış yaşlı hastalarda, ayrıca bilinç kaybı ve kaslarda şiddetli kasılmalara yol açan nöbetlere, yani konvülsiyona eğilimli kişilerde dikkatli kullanılması isteniyor.

Biperiden özellikle prostat büyümesi olanlarda ağrılı idrar yapmaya, daha seyrek olarak da idrar yapamamaya yol açabilir. Kalp hızında artışa neden olabilecek herhangi bir hastalığınız varsa bu da dikkat gerektiren bir durum. Damar ya da kas içine uygulamadan sonra kan basıncında düşme görülebilir.

Bir başka önemli uyarı bağımlılıkla ilgili: uzun süre kullanıldığında ilaç alışkanlık yapabilir. Çocuklardaki kullanım deneyiminin ilaç kökenli distonide, yani kaslarda istemsiz kasılmaların yol açtığı hareket bozukluğunda kısa süreli kullanımla sınırlı olduğu da tekrar hatırlatılıyor. Bu uyarılardan biri geçmişte herhangi bir dönemde sizin için geçerli olduysa hekiminize danışın. Ürün damar veya kas içine uygulandığı için yemeklerle ve içeceklerle bir ilgisi bulunmuyor.

Akineton yan etkileri nelerdir?

Belge, sayılan yan etkilerin tamamını çok ciddi olarak tanımlıyor; bunlardan biri gelişirse ilacın durdurulup derhal hekime veya en yakın hastanenin acil bölümüne başvurulması, acil tıbbi müdahale ya da hastaneye yatış gerekebileceği belirtiliyor. Bu belirtileri fark ettiğinizde ilk işiniz sağlık personelini haberdar etmek olmalı.

Akineton yan etkileri sıklığa göre şöyle sıralanmış. Yaygın olan, beyinsel fonksiyon bozukluğu bulunan hastalarda merkezi sinir sistemi uyarılmasıdır; bu tablo dozun azaltılmasını gerektirebilir. Yaygın olmayan sıklıkta hafıza bozukluğu ortaya çıkabilir.

Seyrek görülenler arasında deliryum, hayal görme, asabiyet, baş ağrısı ve uykusuzluk yer alıyor. Uyku yapısıyla ilgili ayrıntılı bir etki de tanımlanmış: ilk REM uykusunun görülmesine kadar geçen süre olan REM latansında artış ve REM uyku yüzdesinde azalma, yani REM uykusunda azalma ve bu etkiye karşı tolerans gelişmesi. Aynı grupta tükürük bezlerinin şişmesi, kabızlık, mide bulantısı, mide bozuklukları ve terleme azlığı sayılıyor. Çok seyrek olarak kalp atımının yavaşlaması, ağız kuruluğu ve idrar yapmada zorluk görülebilir.

Sıklığı bilinmeyen etkiler geniş bir liste oluşturuyor. Ciltte kızarıklık içeren aşırı duyarlılık, yorgunluk, baş dönmesi ve uyuşukluk bunların başında. Özellikle yüksek dozlarda huzursuzluk, kaygı, endişe ve öfori, yani neşe, güven, güçlülük gibi duyguların aşırı yaşanması görülebilir. Zihin karışıklığı, istemli hareketlerde bozukluk, hareket kontrolündeki zorluğa bağlı yürüme bozukluğu olan ataksi, kas seğirmesi ve konuşma bozukluğu da bu grupta.

Gözle ilgili etkiler ayrı bir başlık hak ediyor. Göz merceğinin farklı uzaklıklara uyumunda, yani akomodasyonda bozukluk, göz bebeklerinde genişleme ve ışıktan aşırı derecede rahatsız olma durumu gelişebilir. Daha ciddisi, göz içi basıncının artmasına neden olan dar açılı glokom meydana gelebilir. Bu nedenle göz içi basıncının hekim tarafından düzenli aralıklarla kontrol edilmesi gerekiyor.

Kalp atımının hızlanması da bildirilen etkiler arasında. Prostat büyümesi olanlarda idrara çıkma güçlükleri çıkabilir; böyle bir durumda hekiminiz dozu azaltabilir. Aşırı duyarlılık reaksiyonları ve tekil olgularda alerjik deri döküntüsü görülebilir. Uzun süreli kullanımda öforiye yol açan etkisi nedeniyle bağımlılık ve kötüye kullanım gelişme riski bulunuyor. Talimatta geçmeyen bir yan etkiyle karşılaşırsanız hekiminizi ya da eczacınızı bilgilendirin.

Akineton diğer ilaçlarla etkileşimi

Merkezi sinir sistemine etkili psikotrop ilaçlar, alerji ilaçları, antiparkinson preparatları ve spazm çözücüler gibi diğer antikolinerjiklerle birlikte uygulandığında yan etkilerin artması mümkün.

Kalpte ritim bozukluğuna karşı kullanılan kinidinle birlikte verildiğinde kalp üzerindeki etkiler artabilir. Parkinson tedavisinde kullanılan levodopa ile birlikte kontrol edilemeyen vücut hareketleri şiddetlenebilir. Antikolinerjikler, bir ağrı kesici olan petidinin merkezi sinir sistemi üzerindeki yan etkilerini ağırlaştırabilir. Bulantıyı kesmek için kullanılan metoklopramid ve benzerlerinin mide bağırsak etkileri ise antikolinerjikler tarafından engellenebilir. Tedavi sırasında alkolün etkisi artabilir. Kullandığınız tüm ilaçları hekiminize bildirin.

Akineton hamilelikte ve emzirirken kullanılır mı?

Biperidenin hamilelikte kullanımının doğacak bebeğe zarar verip vermediği bilinmiyor. Hamileyseniz veya yakın zamanda hamile kalmayı planlıyorsanız bunu ilaç uygulanmadan önce bildirin. Kullanım kararını hekiminiz fayda ve zarar ilişkisini değerlendirdikten sonra verir; ilacı ancak mutlaka gerekli olduğunda kullanmanızı isteyecektir, aksi halde gebelikte kullanımı sakıncalı olabilir. Tedavi sırasında hamile olduğunuzu fark ederseniz hemen danışın.

Biperiden insan sütüne geçer. Bu nedenle mutlaka gerekli olmadıkça emziren bir kadına uygulanmamalıdır.

Akineton araç ve makine kullanımını etkiler mi?

Evet, etkileyebilir. Belgede özellikle merkezi sinir sistemini etkileyen diğer ilaçlar, antikolinerjikler veya alkolle birlikte kullanıldığında, merkezi ve çevresel sinir sistemi üzerindeki yan etkileri nedeniyle araç ve makine kullanma yeteneğini zayıflatabileceği belirtiliyor. Yardımcı maddelerle ilgili olarak da her ampulün 1 mmol, yani 23 mg'dan az sodyum içerdiği, dolayısıyla esasında sodyum içermediğinin kabul edildiği yazıyor.

Akineton nasıl saklanır?

Ampuller çocukların göremeyeceği, erişemeyeceği yerlerde ve kendi ambalajında saklanmalıdır. Uygun koşul 25 °C'nin altındaki oda sıcaklığıdır. Ürünü ambalajındaki son kullanma tarihiyle uyumlu biçimde kullanın, bu tarih geçtikten sonra kullanmayın. Son kullanma tarihi geçmiş ya da kullanılmayan ilaçları çöpe atmayıp belirlenen toplama sistemine verin.

Akineton hakkında sık sorulan sorular

Akineton ne için kullanılır?

Ciddi Parkinson sendromunda, özellikle kas sertliği ve titreme olan olgularda başlangıç tedavisinde; nöroleptik ilaçların yol açtığı hareket bozukluklarında; nikotin ve organofosfat zehirlenmelerinin tedavisinde kullanılır.

Akineton nasıl uygulanır?

Kas içine ya da damar içine enjeksiyonla uygulanır. Hazırlama ve uygulama yalnızca hekim tarafından yapılır, dozu da hastanın durumuna göre hekim belirler.

Akineton reçetesiz alınabilir mi?

Alınamaz. Yeşil reçeteye tabi bir ilaçtır ve uygulaması hekim eliyle yapılır.

Akineton aniden bırakılabilir mi?

Bırakılmamalı. Tedavi aşamalı olarak azaltılarak sonlandırılır; bir anda durdurulmaz. Sürenin ne kadar olacağı hastalığın türüne ve seyrine bağlıdır.

Akineton bağımlılık yapar mı?

Uzun süre kullanıldığında alışkanlık yapabilir. Öforiye yol açan etkisi nedeniyle bağımlılık ve kötüye kullanım gelişme riski bulunuyor.

Akineton ile alkol alınır mı?

Tedavi sırasında alkolün etkisi artabilir. Alkolle birlikte kullanım ayrıca araç ve makine kullanma yeteneğini zayıflatabilir.

Akineton çocuklarda kullanılır mı?

Çocuklardaki deneyim sınırlı ve esas olarak ilaç kökenli hareket bozukluğunun kısa süreli tedavisiyle ilgili. Yaşa göre doz basamakları tanımlanmış olsa da uygulama kararı hekime ait.

Bu sayfadaki bilgiler T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu tarafından onaylanan Akineton kullanma talimatından derlenmiştir ve yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi kararları için hekiminize, ilacın kullanımıyla ilgili sorularınız için eczacınıza başvurun.