evim.com
İÇİNDEKİLER

Sedef Hastalığı Tedavisi

Psoriasis adı ile de bilinen sedef hastalığının kalıcı ve tekrar edici nitelikte olduğu için, uygulanacak tedavi tetikleyici faktörlerin önlenmesi üzerine yapılır.

İÇİNDEKİLER

Sedef Hastalığı (Psoriasis) Teşhisi

Sedef hastalığının teşhisinde en önemli faktör, detaylı bir dermatolojik muayene ve hastanın öyküsüdür. Hastanın dermatolojik muayenesinde göze çarpan en önemli bulgular; lezyonun keskin sınırlı olması, parlak ve kırmızı renkli olması, üzeri sedefi gümüşi renkte pullarla kaplı olması ve tipik olarak diz, dirsek, saçlı deri tutulumu olması kişide sedef hastalığını düşündürür.

Hastada doktoru tanıya götüren bazı tanı yöntemleri vardır.

Bu yöntemler şu şekildedir;

  • Hastanın cildinin travmaya maruz kaldıktan 8-10 gün içerisinde deri belirtilerinin oluşması (koebner fenomeni)
  • Pullanmanın kazınması halinde derinin üst tabakasının soyulması sonucu nokta tarzında kanama odaklarının gözlenmesi (auspitz fenomeni)
  • Pullanmanın kazınmasıyla pulların mum gibi ufalanması (mum lekesi belirtisi)
  • Pullanmanın kazınması sonucu kanama olmadan görünen deri (son zar fenomeni)

Hastanın aynı zamanda öyküsü ve aile öyküsü alınmalıdır. Ailede sedef hastası olması sedef hastalığı için risk faktörüdür. Ayrıca hastalığın erken yaşta başlamasına eğilimi arttırır.

Sedef hastalığında direkt tanıya götürücü yani spesifik bir laboratuvar bulgusu yoktur. Yaygın püstüler sedef hastalığı ve psöriatik eritrodermi hariç diğer hastalarda laboratuvar bulgularında bir anormallik olmayabilir.

Serum ürik asit düzeyi vakaların %50’ sinde yüksektir ve tedavi ile birlikte ürik asit düzeyinde düşüş gözlenir. Bazı şiddetli sedef hastalığı tiplerinde albüminde azalma görülebilir. Aynı zamanda CRP ve serum Ig A düzeyleri artmış olabilir.

Sedef Hastalığı (Psoriasis) Tedavisi

Sedef hastalığı kronik ve nüks (tekrar) eden bir hastalık olduğu için tetikleyici faktörlerin önlenmesi gerekir. Bunlar içerisinde hastaya stresi tetikleyen durumlardan uzak durması önerilir. Depresyon, kaygı, intihar düşüncesi, öz güven eksikliği gibi bir durum varsa psikiyatri polikliniğine başvurması gereklidir. Eğer varsa enfeksiyona sebep olan durumların ortadan kaldırılması gereklidir. Travmalar ve hastalığı alevlendirecek ilaçlardan kaçınılması, derinin kuru kalması önlenmelidir.

Tedavinin temelini lokal (bölgesel) tedaviler oluşturmaktadır. Bunun yanı sıra sistemik tedaviler yalnız veya bir arada kullanılabilir.

Sedef hastalığının tedavisinde seçilecek ilaç ve uygulama yöntemi hastalığın şiddetine göre seçilir. Hafif şiddetteki olgularda genellikle yerel uygulama yolu tercih edilir. Bunların arasında en sık tercih edilen lokal ilaç kortikosteroidtir. Kortikosterodlerin krem, merhem, jel, losyon, şampuan gibi kullanım formları vardır. Bir diğer sıklıkla tercih edilen ilaç grubu keratolitiklerdir. Keratolitikler derinin keratin tabakasını incelten ve derinin yumuşamasını sağlayan ilaçlardır. Tedavide sıklıkla derinin kurumasını önlemek amacıyla nemlendiriciler kullanılır. Daha az sıklıkla ise antralinler ve katran kullanılır.

Orta şiddetli olgularda ise genellikle fototerapi (parlak ışık tedavisi) uygulanır. Fototerapide güneşte de bulunan ultraviyole B (UVB) ışınları kullanılır. Doktorun gerek duyması halinde UVB ışınlarına katran veya antralin eklenebilir. Fototerapi uygulaması deride kuruluğa sebep olabileceği için fototerapi tedavisi uygulanan kişilere nemlendirici kullanmaları tavsiye edilir. Ayrıca kseroderma pigmentozum (bir cilt hastalığı) ve lupus eritematozus (kelebek hastalığı) hastalarında ultraviyole B fototerapisi uygulanmamalıdır.

Sedef Hastalığı (Psoriasis) Tedavi Edilmezse?

Sedef hastalığı cildi tutan bir hastalıktır. Sedef hastalığı kişilerde fiziksel görünüm ve özellikle şiddetli olgularda çeşitli komplikasyonlara sebep olabilir. Bu yüzden sedef hastaları tedavi edilmelidirler. Tedavi edilmez ise ciltteki görünümü kişilerde kozmetik sorunlar yaratabilir. Hastalar bu görüntüden rahatsız olabilmekte ve buna bağlı öz güven eksikliği, depresyon ve kaygı yaşayabilmektedir.

Şiddetli sedef hastalığı olgularında özellikle püstüler psöriasis tedavi edilmediği durumlarda hastalar enfeksiyona yakalanabilir. Ayrıca sedef hastalığı çok fazla kaşıntıya sebep olmasa da tedavi edilmediği durumda rahatsız edecek derecede kaşıntıya sebep olabilir. Ek olarak nadir olmakla birlikte artrit (eklem tutulumu), böbrek yetmezliği ve karaciğer yetmezliği tedavi edilmeyen olgularda görülmez.

Sedef Hastalığına (Psoriasis) Ne İyi Gelir?

Sedef hastalığı genelde cildin kurumasına sebep olur. Bu yüzden nemlendirici kullanımı hastanın bu konuda rahatlamasını sağlar. Aynı zamanda güneş ışığı cilde ve sedef hastalığında faydalıdır. Bu yüzden hastaların sık sık güneşe çıkıp güneşlenmeleri hastalığın iyileşmesine katkıda bulunabilir. Ek olarak stres hastalığı tetiklediği için kişinin stres yapan durumlardan uzak durması tavsiye edilir.

Kişinin hastalıktan ötürü depresyon, öz güven eksikliği ve kaygı gibi durumlarda psikiyatrik destek almaları tavsiye edilir.

Sedef Hastalığına (Psoriasis) Ne İyi Gelmez?

Sedef hastalığını tetikleyen birçok faktör faktör vardır ve bunlardan uzak durulması gerekmektedir. Özellikle püstüler psöriasis püstüllerin kaldırılmaması, kanatılmaması gereklidir. Çünkü bu enfeksiyona sebep olabilir. Aynı zamanda hastalığı alevlendirecek ilaçlardan uzak durulmalıdır. Lityum, sistemik kortikosteroid, nonsteroid antiinflamatuvarlar hastalığı tetikleyen bazı ilaçlardır.

Bir diğer hastalığı tetikleyen faktör ise aşırı alkol kullanımıdır. Hastanın fazla miktarda alkol tüketmesi tavsiye edilmez. Yüksek doz östrojen tedavisi gibi hormonsal faktörler de hastalığı tetikleyen bir başka etkendir.

Ek olarak hastalığın bir diğer tetikleyici faktörü enfeksiyonlardır. Kişinin enfeksiyona sebep olabilecek durumlardan uzak durmalıdır.

Sedef Hastalığı (Psoriasis) İlaçları

Sedef hastalığında ilaç seçimi hastalığın şiddetine göre değişmektedir. Hafif şiddetli olgularda genellikle lokal ilaçlar kullanılır. En sık tercih edilen ilaçlardan biri kortikosteroidlerdir. Kortikosteroidler jel, krem merhem, losyon, şampuan gibi çeşitli formlarda kullanılabilir.

Hafif şiddetli olgularda kullanılan bir başka ilaç keratolitiklerdir. Keratolitikler de lokal olarak uygulanırlar ve derinin yumuşamasını sağlarlar. Aynı zamanda lokal olarak katran ve cildin kuruluğunu önlemek için nemlendiriciler kullanılmaktadır. Antralin de tercih edilen bir başka ilaçtır.

Orta şiddetli olgularda ise fototerapi tedavisi uygulanır. Güneş ışınları ve ultraviyole B (UVB) ışınları fototerapi tedavisinde kullanılan ışınlardır. Doktorun gerek duyması halinde UVB ışınlarının yanı sıra lokal olarak katran ve antralin ilaçları da eklenebilir.

Şiddetli olgularda ise genellikle sistemik yoldan tedavi uygulanır. Tedaviye dirençli, ciddi psöriasis vulgarisin yanı sıra püstüler, eritordermik ve artropatik psöriasiste sıklıkla kullanılan ilaç metotreksattır. Çocuk sahibi olmayı düşünen kişilerin, gebelerin, emziren kadınların, böbrek yetmezliği, ciddi karaciğer hastalığı olan kişilerin bu ilacı kullanmaması gereklidir.

Şiddetli ve ciddi vakalarda kullanılan bir başka ilaç asitretindir. Asitretin, sistemik bir retinoiddir ve retinoidler A vitamini eşidir. Asitretin püstüler, artropatik psöriasis ve şiddetli psöriasis vulgariste kullanılır. Asitretin ciddi karaciğer hastalığında, böbrek yetmezliğinde, gebelikte, emziren kadında, alkolik kişilerde kullanılmamalıdır.

Şiddetli olgularda kullanılan bir diğer ilaç siklosporindir. Siklosporin şiddetli püstüler psöriasis ve şiddetli psöriasis vulgariste etkili bir ilaçtır. Obezitesi bulunan kişilerde, böbrek yetmezliği ve hipertansiyon hastalarında siklosporin kullanılmamalıdır. Aynı zamanda fototerapi tedavisiyle birlikte kesinlikle kullanılmamalıdır. Yaz aylarında genellikle kullanımı tercih edilmez. Siklosporinin aralıksız kullanımı halinde tedavi süresi yan etkilerinden dolayı 2 seneden uzun sürmemesi tavsiye edilir.

Tedavi için belirtilen ilaç türevleri bilgilendirme amaçlıdır. Doktor tavsiyesi olmadan hiçbir ilaç kullanılmamalıdır.

Makaleyi faydalı buldun mu?
64
64
Makeleyi Paylaşın
Sedef hastalığı ile İlgili Sıkça Sorulan Sorular

Sedef hastalığı eklemleri tutabilen bir hastalıktır. Özellikle artropatik psöriasiste (sedef hastalığı ile bağlantılı olarak ortaya çıkan bir eklem iltihabı) sıklıkla eklem tutulumu görülür. Eklem tutulumuyla birlikte tırnak tutulumu da görülebilir.

Sedef hastalığının birçok tedavi yöntemi vardır. Hastalığın şiddetine göre tedaviye karar verilir. Lokal (bölgesel) olarak kremlerle, losyonlarla, jel ve şampuanlarla tedavi edilebildiği gibi fototerapi uygulamasıyla da tedavi edilebilir. Ayrıca şiddetli olgularda da sistemik ilaçlar tercih edilir.

Sedef hastalığı kronik (süreğen) bir hastalıktır. Sedef hastalığının tedavisiyle genellikle ciltteki belirtilerde hafifleme görülür. Birçok olguda ileri derecede iyileşme görülebilirken çok nadir olarak tamamen geçebilir.

Sedef hastalığı en sık diz, dirsek ve saçlı deriye yayılmakla birlikte vücudun birçok yerine de yayılabilir. Özellikle eritrodermik psöriasiste neredeyse tüm vücut tutulabilir.

Psoriasis olarak da bilinen sedef hastalığı, en sık deride görülen bir hastalıktır.

makaleyi incele

Psoriasis adı ile de bilinen sedef hastalığının kalıcı ve tekrar edici nitelikte olduğu için, uygulanacak tedavi tetikleyici faktörlerin önlenmesi üzerine yapılır.

makaleyi incele