evim.com

MS Hastalığı Tedavisi

Emes olarak okunan MS Hastalığı başka bir adıyla da multiple skleroz; atak tedavisi, belirti giderici tedavi ve koruyucu tedavi olmak üzere 3 farklı şekilde tedavi edilebilir.

MS Hastalığı (Multiple Skleroz) Teşhisi

MS hastalığında diğer hastalıkların çoğunda olduğu gibi öncelikle detaylı hasta öyküsü, ardından yapılmış fizik muayene ile uygun klinik belirti ve bulgular varlığında şüphelenilir. Ardından yapılan tetkikler sonucu kesin tanıyı bulmaya çalışılır.

Hasta öyküsü: Multipl Skleroz ile uyumlu olabilecek yakınmaların varlığı (uzuv veya uzuvlarda güçsüzlük, görmede bulanıklık, görme kaybı,çift görme, uyuşma hissi, karıncalanma hissi, baş dönmesi, idrar veya dışkı tutamama) Multipl Skleroz hastalığından şüphelenmeyi sağlar.

Yapılacak nörolojik, fizik muayene: Yürüme, kas gücü kaybı, görme kaybı gibi yakınmaların objektifliği değerlendirilir ve gerçekten var olup olmadıkları varsa dereceleri test edilir.

Laboratuvar Testleri: Diğer otoimmün hastalıklarda da görülebilecek bazı laboratuvar parametrelerinde artış veya pozitiflik, merkezi sinir sistemi hasarını düşündürecek bulgular ile bir araya geldiğinde akla Multipl Skleroz hastalığı gelmesi kaçınılmazdır. Bu pozitiflikler veya artış;

  • C-Reaktif Protein artışı
  • Sedimentasyon artışı
  • ANA (anti-nükleer antikor) pozitifliği ve artışı
  • ENA (anti-ekstre nükleer antijen) paneli pozitifliği ve artışı

Manyetik Rezonans Görüntüleme (MR): Hastalık kliniğini oluşturabilecek plaklar görülebilir. Ancak görüntülerde plakların görülmediği bir hastada hastalığı dışlamaz çünkü plak yokken tamamen uygun bir kliniğe ek olarak uygun laboratuvar göstergeleri ile de tanı konulabilir.

Beyin Omurilik Sıvısı (BOS) Analizi: Multipl Skleroz hastalığında rutin değildir. Karışabilecek diğer hastalıkların dışlanması açısından önemlidir. Beyin omurilik sıvısı analizinde ‘oligoklonal bant’ adlı parametrenin pozitif saptanması, ‘IgG İndeksi’ adlı parametrenin yüksekliğinin saptanması hastalık için destekleyici bulgulardır.

Uyarılmış Potansiyeller: MS hastalığı tanısında artık çok tercih edilmeyen bir tetkiktir. Test duyusal uyarılmış potansiyeller ve motor uyarılmış potansiyeller olarak ikiye ayrılır. Duyusal uyarılmış testte verilen herhangi bir uyarı sonucu meydana gelen beyinsel aktivite saçlı deriden yazdırılır. Motor uyarısal aktivite de ise saçlı deriden verilen uyarının uzuv kaslarında ölçülmüş aktivitesine dayanır. Aktivite oluşumunda gecikme hastalık lehinedir.

Optik Koherans Tomografisi: Göz sinirini değerlendiren bu test son yıllarda daha sık kullanılmaktadır. Göze gönderilen ışığın göz arkasından geçerken ve yansırken hızları ölçülür. Hastalık prognozunu ve tedavi yanıtını değerlendirmede ve sinir hasarı ve ölümünü değerlendirmede neredeyse biyopsi kadar değerlidir. Tanının karışık olduğu özel olgularda diğer tanıların dışlanmasında daha çok kullanılır.

Kognitif Testler: Multipl Skleroz hastalığında tanıda değil takipte kullanılan bir özürlülük ölçeğidir. Tedavi başarısı değerlendirme ve ilaç değişimi için önemli bir testtir.

MS Hastalığı (Multiple Skleroz) Tedavisi

MS hastalığı üç farklı tedavi yöntemine sahiptir. Bunlar atak tedavisi, belirti gidericiler ve koruyucu tedavilerdir.

Atak Tedavisi

Bu tedavideki ilaçlar yalnızca atakların meydana geldiği sırada kullanılan ilaçlardır. Atak süresini kısaltmak için yüksek doz kortikostereoid kullanılır. Oral kortikosteroidler kullanılabildiği gibi metilprednizolonun 1000 mg/gün lük dozu 3-10 gün boyunca damar içine uygulanır. Kortikosteroidlere yanıt alınmayan ağır ataklarda Plazmaferez uygulanabilir. MS atak tedavisinde kanıta dayalı veri olmasa da IVIG (damar içi immunoglobulin G) uygulanır.

Belirti Giderici Tedaviler

Bu tedavi yönteminin hastalık seyri üzerine bir etkisi yoktur. Hastanın sahip olduğu belirtilere, şikayetlere göre kullanılan tedavilerden oluşur.

  • Kas gevşeticiler: Multipl skleroz hastalarının sıkça yakındığı kol ve bacaklarda meydana gelen kas spazmlarında kullanılır.
  • Karbamazepin, gabapentin:Antiepileptik olan bu ilaçlar MS hastalığında atak geçirmeyi önlemek için kullanılır.
  • Fampiridin: Multipl skleroz hastalığında meydana gelen yürüme bozukluğunu düzelterek yürüme kabiliyetini arttırır.
  • Fizyoterapi: En az ilaç tedavisi kadar önemlidir.

Koruyucu Tedaviler

Bu tedaviyle amaçlanan beyinde yeni plakların oluşumunu engellemek ve MS hastalarının uzun yıllar boyunca atak geçirmesini önlemektir. Koruyucu tedavi üç basamaktan oluşur.

1. basamak tedavi:

Hastalığın erken dönemlerinde kullanılması önerilen ilaçlardır.

  • İnterferon β -1a
  • İnterferon β- 1b
  • Glatiramer asetat
  • Terifluramid
  • Dimetil fumorat

2. basamak tedavi:

En az 1 yıl gibi yeterli bir süre 1. basamak tedavisi gören ancak yeni lezyonları çıkan veya atak geçiren, sakatlıklarında artış görülen hastalarda 2. basamak tedaviye geçilir.

Bu tedavideki ilaçlar;

  • Natalizumab
  • Fingolimod
  • Okrelizumab

3. basamak tedavi:

2. basamak tedavinin yetersiz kaldığı hastalarda üçüncü basamak tedaviye geçilir.

  • Mitoksantron
  • Alemtuzumab

Tedavi için belirtilen ilaç türevleri sadece bilgilendirme amaçlıdır. Doktor tavsiyesi olmadan hiçbir ilaç kullanılmamalıdır.

MS Hastalığına (Multiple Skleroz) Ne İyi Gelir?

MS hastalarının tedavilerine tam uyunç göstermeleri şarttır. Uygun ilaç tedavisinin yanı sıra hastaların sağlıklı beslenmeleri, düzenli egzersiz yapmaları ve uyku düzenlerine dikkat etmeleri gerekmektedir. Multipl skleroz hastalarının doktor kontrollerini aksatmamaları da çok önemlidir.

MS Hastalığına (Multiple Skleroz) Ne İyi Gelmez?

MS hastalarının sigara ve alkol tüketiminden, stresten kaçınmaları gerekir. Düzenli egzersiz yapmaları önerilir fakat bu egzersizler çok yorucu olmamalıdır. Multipl skleroz hastaları hekime danışmadan canlı virüs aşısı yapmamalıdır.

MS Hastalığı (Multiple Skleroz) İlaçları

MS hastalığı ilaçları atak esnasında kullanılan ilaçlar, koruyucu olarak kullanılan ilaçlar ve belirti giderici olarak kullanılan ilaçlardan oluşur. Bu ilaçlar aşağıda görülmektedir. Ancak hekime danışılmadan kullanılmamalıdırlar.

  • Oral kortikosteroidler, damar içi kortikosteroidler (metilprednizolon)
  • IVIG
  • Kas Gevşeticiler
  • Anti epileptik olarak gabapentin ve karbamazepin
  • Fampiridin
  • İnterferon β -1a
  • İnterferon β- 1b
  • Glatiramer asetat
  • Terifluramid
  • Dimetil fumorat
  • Natalizumab
  • Fingolimod
  • Okrelizumab
  • Mitoksantron
  • Alemtuzumab

Hamilelikte MS Hastalığı (Multiple Skleroz)

MS hastalığı gebeliğe engel değildir. Gebelik süresince ataklar %70 daha az görülür ve hastalığın genel seyrinde değişiklik görülmez.

Multipl skleroz tedavisi gören hastaların gebelik planlamasından en az bir ay önce kullandığı ilaçları bırakması önerilir.

Azatioprin diğer ilaçlara göre çok daha güvenli olup, fingolimod ve natalizumabın gebelikten en az 2 ay önce bırakılması, metotreksatın ise bebekte sakatlık ve düşük riski oluşturması sebebiyle gebelik süresince kullanılması önerilmez.

Gebelik sürecinde yaşanan ataklarda ise yüksek doz kortikostereoidler kullanılır. Uygulanan dozun %10’unun bebeğe geçtiği bilinen kortikostereoid tedavisinin uygulanıp uygulanmayacağına hekim anne ve bebekte oluşabilecek riskler doğrultusunda karar verir.

Bebeklerde ve Çocuklarda MS Hastalığı (Multiple Skleroz)

Daha çok yetişkin hastalığı olarak bilinen Multipl Skleroz bebeklerde ve çocuklarda daha seyrek görülür. Belirtileri baş dönmesi, yürüme bozukluğu, denge kaybı, kol ve bacaklarda görülen uyuşma, halsizlik, görsel ve duyusal bazı bozukluklardır. Özellikle tek gözde görme kaybına sık rastlanır.

Genellikle yetişkinlerden farklı olarak hastalık tek belirtili olarak başlamaya eğilimlidir. Bu gruptaki hastalara tanı konması da çok daha zordur manyetik rezonans görüntüleme (MRG) en yardımcı tetkik olup, lomber ponksiyon (belden sıvı alınması) ve kan testleri de gerekebilir.

Çocuklarda atak gelişmesi halinde hızlı etki istendiği için kortizon önerilir. Atakların önlenmesi için interferon, kopolimer iğne tedavileri yararlı olabilir.

Makaleyi faydalı buldun mu?
0
0
Makeleyi Paylaşın

Ms hastalığı ile İlgili Sıkça Sorulan Sorular

MS hastalığının tamamen ortadan kalkması mümkün değildir. Ancak hipertansiyon, diyabet gibi diğer kronik hastalıklardan da bilindiği üzere hastalığı kontrol altında tutmak ve semptomları iyileştirmek mümkündür. Bu da ancak gerekli yaşam tarzı değişikliği ve tedaviye uyum ile sağlanabilir.

MS hastalığına özel tanı koydurucu tek bir test yoktur. Tüm hastalara manyetik rezonans görüntüleme tetkiki yapılır. Eğer hekim gerekli görürse lomber ponksiyon (belden sıvı alınması)  ve kan testleri de yapılır.

Doğal viagra olarak da bilinen kapari bitkisinin kurutulmuş tomurcuklarından yapılan çay MS'de kullanılmaktadır. 

Çayın hazırlanışı: Kurutulmuş kapari tomurcukları öğütülüp toz haline getirilir. Bir çay kaşığı öğütülmüş kapari tozu büyük bir fincan sıcak suya konulup beş dakika demlendirilir.

MS Hastalığı ya da multiple skleroz, bağışıklık sisteminin kendi merkezi sinir sistemine saldırması durumunda ortaya çıkan bir hastalıktır. Halk arasında, okunuşuyla "EMES" olarak bilinmektedir.

makaleyi incele

Emes olarak okunan MS Hastalığı başka bir adıyla da multiple skleroz; atak tedavisi, belirti giderici tedavi ve koruyucu tedavi olmak üzere 3 farklı şekilde tedavi edilebilir.

makaleyi incele