evim.com

MS Hastalığı

MS Hastalığı ya da multiple skleroz, bağışıklık sisteminin kendi merkezi sinir sistemine saldırması durumunda ortaya çıkan bir hastalıktır. Halk arasında, okunuşuyla "EMES" olarak bilinmektedir.

MS Hastalığı (Multiple Skleroz) Nedir?

MS Hastalığı olarak bilinen multiple skleroz hastalığı bağışıklık sistemimizin kendi merkezi sinir sistemine saldırmasına neden olacak, henüz tam olarak açıklanmamış bir hatadan dolayı meydana gelen, yangısal, ataklarla veya sürekli hastalık hali ile seyreden kronik (süreğen) bir hastalıktır.

Bağışıklık sisteminin vermiş olduğu bu hatalı savunma sonucu meydana gelen yangısal alan iyileşirken, skleroz adı verilen sert bir doku oluşumu ile iyileşir. Bu sert sklerotik alanlara MS plakları denir. Bu plaklar bulundukları bölgelerde sinirsel iletimi bozarlar.

Adından ilk kez 1868 yılında Jean Martin Charcot tarafından bahsedilen ve tanımlanan MS hastalığı istatiksel olarak daha çok 20-40 yaş arası genç erişkinlerin hastalığı olarak görülüp, kadınlarda erkeklere göre 2 kat daha sık rastlanır.

Görülme sıklığı 100.000'de 2 ya da 100.000'de 200 olarak ülkelere göre değişim göstermektedir.

MS Hastalığı (Multiple Skleroz) Belirtileri Nelerdir?

MS hastalığında uzuv veya uzuvlarda güçsüzlük, yorgunluk, uyuşma hissi, iğnelenme hissi, karıncalanma hissi sık görülen ortak güç kaybı ve duyu kusurlarına örnektir.

Görme siniri, beyincik, beyin sapı tutulmalarına bağlı olarak görme bulanıklığı, görme kaybı, çift görme, baş dönmesi, denge kaybı, bulantı meydana gelebilir.

Cinsel disfonksiyon, idrar kaçırma, dışkı kaçırma, gibi üreme ve boşaltım sistemi ile ilgili belirtiler de omuriliğin bu sistemleri ilgilendiren kısımlarının üstü seviyedeki hasarlarında görülebilmektedir.

Bunlar dışında depresyon, hafıza problemleri, dikkat güçlüğü, konsantrasyonda azalma, konuşma bozukluğu gibi belirtiler de sık görülmektedir.

MS hastalığının klinik belirtilerinin çok çeşitli olmasının yanı sıra atak, atak iyileşmesi, hastalığın ilerlemesi gibi durumların da hastalarda farklı seyretmesi farklı klinik tablolar ortaya çıkarmıştır.

  • İzole hastalık (izole sendrom): İzole beyin sapı sendromu, izole göz tutulumu, izole omurilik gibi tek bölge tutulumunun olduğu ilk dönem hastalıktır. Bu klinik tipte tutulan bölgeye bağlı olarak izole belirtiler gözlenir.
  • Ataklarla seyreden MS: Ataklarla giden MS hastalığı tipinde ani gelişen bir ataklar ve bu ataklar sonucu tam iyileşmeler görülür. Ayrıca bu klinik tipteki ataklar arası hastalık ilerlemez.
  • Kötüleşen (progresif) MS: Bu klinik tipte hastalık ataklarla ve iyileşme ile giden yıllar sonunda atakların birden azaldığı ve özürlülüğün başladığı, düzelme ihtimalinin giderek yok olduğu ilerleyen hastalık gözlenebilir, ataklar olsa da sürekli özürlülüğün arttığı durum gözlenebilir veya hastalık en baştan hiçbir iyileşme olmadan en baştan sürekli kötüleşebilir.

MS Hastalığı (Multiple Skleroz) Nedenleri Nelerdir?

Vücuttaki bağışıklık hücreleri normalde yabancı olarak algıladıkları patojenlere saldırır ve onların vücutta hastalık yapmasını engelleme amacı taşırlar. Bazı durumlarda bağışıklık sistemindeki bir hatadan dolayı vücut savunma hücreleri vücuttaki diğer bazı hücreleri de yabancı olarak algılarlar ve o hücrelere de hasar verirler. Bu şekilde meydana gelen hastalıklara ‘otoimmün hastalıklar’ denir.

Multipl Skleroz hastalığı da otoimmün bir hastalıktır. Multipl skleroz hastalığında hatalı bağışıklık hücreleri yanıtı sonucu hasar alan bölge ise merkezi sinir sistemidir. Merkezi sinir sisteminde sinirlerin etrafında koruyucu ve ileti hızlandırıcı kılıfların hasaralanması, bu kılıfların üreticisi destek hücrelerin ölümü ve sinir hasarları hastalık kliniğinin oluşmasından sorumlu nedenlerdir. Multipl skleroz hastalığında da diğer otoimmün hastalıklar gibi hatalı bağışıklık cevabının neden meydana geldiği tam olarak açıklanamamıştır. Ancak Multipl Skleroz hastalığı için çeşitli risk faktörlerinin hastalığın gelişimini kolaylaştırdığı bilinmektedir. Bunlar;

Yaş: Multipl skleroz hastalığı her yaşla ortaya çıkabilmekle birlikte en fazla 20-40 yaş arası popülasyonda görülen bir hastalıktır.

Aile Öyküsü: Multipl Skleroz hastalığına sahip anne veya baba varlığı çocuklarda hastalık gelişimi ihtimalini toplumdaki aynı yaş grubu kişilere göre yaklaşık olarak 10 kat arttırır. Ancak bu hastalığın gelişiminde sadece genlerin etkili olduğu anlamına gelmez. Buna kanıt olarak da tek yumurta ikizleri verilebilir. Birbirinin tamamen aynısı olan tek yumurta ikizlerinden birinde hastalık meydana gelmiş olsa bile diğer kardeşte hastalık meydana gelme ihtimali %25’dir.

  • Cinsiyet: Multipl Skleroz hastalığı kadınlarda erkeklere göre 2 kat daha fazla görülmektedir. Kadın olmak bu hastalık için risk faktörüdür.
  • Viral enfeksiyonlar: Kişide varisella zoster, herpes simplex veya epstein-barr gibi viral enfeksiyonlarının varlığı hastalık gelişimini ve atakların meydana gelmesini kolaylaştırdığı düşünülmektedir.
  • Etnik köken: Beyazlarda, daha çok da genetik olarak kuzey avrupa kökenli olanlarda artmış hastalık riski bulunmaktadır. Siyahlarda, Amerika ve Afrika yerlilerinde azalmış hastalık riski bulunmaktadır.
  • Coğrafya: Amerika’nın, Kanada’nın ve Avrupa’nın kuzey bölümlerinde, Yeni Zelanda ve Güney Avustralya’da hastalık daha sık görülmektedir. Ergenlik öncesinde, hastalığın daha çok görüldüğü bu bölgelere yaşanan bir göçte hastalık için coğrafyaya ait risk faktörü de eklenir. Ancak ergenlik sonrası bu bölgelere göçlerde hastalık riski yetişilen coğrafyanın hastalık riski ile benzer kalır.
  • Başka bir otoimmün hastalık varlığı: Tip 1 diyabet, otoimmün tiroidit, Sistemik lupus eritamatozus (SLE) gibi herhangi bir otoimmün hastalık varlığı kişide Multipl Skleroz hastalığı gelişme ihtimalini arttırmaktadır.

MS Hastalığı (Multiple Skleroz) için hangi doktor ve hangi bölüme, ne zaman gidilmeli?

MS hastalığı ile Nöroloji adlı bölüm ilgilenmektedir.

Hastalık tedavi edilmediğinde özürlülük durumu daha kısa süre içerisinde meydana gelebilmektedir. Bundan dolayı hastalık ile ilgili belirtiler taşındığı düşünülüyorsa zaman geçirilmeden Nöroloji bölümüne randevu alınmalıdır.


Makaleyi faydalı buldun mu?
0
0
Makeleyi Paylaşın

Ms hastalığı ile İlgili Sıkça Sorulan Sorular

Hafif vakalarda bacaklarda uyuşma sık görülen bir belirtidir. MS hastalığının nasıl seyredeceğini öngörmek imkansızdır. Hastalığın şiddetine göre kısmi felç ya da tam felç görülebilir.

MS hastalarının yaşam süresi kesin olarak söylenemez. Çünkü direkt olarak hayatı tehdit etmekten ziyade hayat kalitesini bozan ve çeşitli maluliyetlere neden olan bir hastalıktır. Ataklarının başlayacağını düşünen hastalar doktora hemen başvurup atak tedavisinin düzenlenmesi sağlanmalıdır. Eğer sağlanmazsa çeşitli komplikasyonlar görülebilir.Bunlar;

  • Kol ve bacaklarda görülen uyuşma
  • Felç
  • Kas spazmları
  • Epilepsi
  • Cinsel fonksiyon bozukluğu
  • Zihinsel bulanıklık
  • Depresyon

MS hastalığı ömür boyu sürecek olan bir hastalıktır ve dönem dönem semptomlarının çeşitliliğinde ve şiddetinde farklılık görülür. Devamlı olarak hekim kontrolünde olmak, reçetede yapılan değişikliklere tam uyum göstermek hastalığın kontrol altında tutulması açısından önemlidir. İstatistiklere göre çok ciddi bir komplikasyon gelişmediği müddetçe MS hastaları içinde bulundukları toplumun ortalama yaşam süresine sahiptir.

MS hastalığına sahip anne veya babanın varlığı çocukta hastalık gelişme riskini toplumda aynı yaş grubunda bulunan kişilere göre yaklaşık 10 Kat arttırır.Ancak bu bilgiye dayanarak MS hastalığının gelişiminde yalnızca genlerin etkili olduğunu düşünmemeliyiz. Tek yumurta ikizleri üzerinde yapılmış araştırmalar buna kanıt olarak gösterilebilir. Birbirinin tamamen aynısı olan tek yumurta ikizlerinden birinde hastalık gelişmiş olsa bile diğer kardeşte hastalık meydana gelme olasılığı  %25'dir ve hastalık hiç gelişmeyebilir.

MS'li hastalarda cinsel işlev bozukluklarının daha sık meydana geldiği görülmüştür. MS'e bağlı olarak meydana gelen bacaklarda ağrı ve sertlik, yorgunluk, depresyon ikincil olarak cinsel disfonksiyon meydana getirebilir. Fakat bu MS'in kesin olarak cinsel işlev bozukluğuna sebep olduğu anlamına gelmez. Hastaların çoğu normal bir cinsel yaşam sürmektedir.

MS'li hastaların çoğu yatağa bağımlı değildir ve günlük işlerini yardım almadan gerçekleştirebilir. Yapılan araştırmalar 25 sene boyunca hiçbir tedavi almayan MS hastalarının bile 2/3'ünün tekerlekli sandalyeye bağımlı olmadıklarını göstermiştir. Fakat hastalık ilerledikçe sakatlık durumunun arttığı yadsınamaz bir gerçektir. Bazı Hastalar  koltuk değneği, tekerlekli sandalye kullanmak durumunda kalabilir ve yatağa bağımlı hale gelebilir.

MS Hastalığı ya da multiple skleroz, bağışıklık sisteminin kendi merkezi sinir sistemine saldırması durumunda ortaya çıkan bir hastalıktır. Halk arasında, okunuşuyla "EMES" olarak bilinmektedir.

makaleyi incele

Emes olarak okunan MS Hastalığı başka bir adıyla da multiple skleroz; atak tedavisi, belirti giderici tedavi ve koruyucu tedavi olmak üzere 3 farklı şekilde tedavi edilebilir.

makaleyi incele