evim.com

İdrar Yolu Enfeksiyonu Tedavisi

İdrar yolları enfeksiyonu tedavi edilmesi gereken iltihabi bir hastalıktır. İdrar yolu enfeksyonu tedavisi için geniş spektrumlu antibiyotikler kullanılır.

İdrar Yolu Enfeksiyonu Teşhisi

İdrar yolu enfeksiyonu olduğu düşünülen hastalardan tam idrar tetkiki ve idrar kültürü istenir. İdrarda bazı değerlerin yüksek olması doktor, idrarda patojen olduğunu düşünür ve geniş spektrumlu antibiyotik tedavisine başlar.

Ancak etkenin kesin belirlenmesi ve etkenin hangi antibiyotiğe karşı duyarlı olduğunun anlaşılması için idrar kültürünün sonuçlarının çıkması beklenir.

Genelde başlanılan antibiyotik, mikrobun idrar yolunda azalmasını sağlar. Ancak şikayetlerin devam etmesi ve yineleyen idrar yolu enfeksiyonlarında kültür sonucuna göre spesifik başka bir ilaca geçilebilir.

Bunlar dışında gerekli görüldüğü durumlarda başka tetkikler de yapılabilir.

Bu tetkikler şöyledir:

  • Renal ultrasonografi: Böbrek anatomisi hakkında bilgi veren görüntüleme yöntemi.
  • Voiding sistouretrografi: Üreterle böbrek arasında kaçak hastalığı olan VUR tanısı için kullanılan özel bir yöntemdir. Mesaneye özel bir kateter yerleştirilerek bir ilaç verilir ve özel bir cihazla görüntü elde edilir. Mesaneden verilen bu ilaç üreter veya böbreğe kaçak olup olmadığını gösterir ve çocuk idrarını yaparken bu madde sayesinde tüm idrar yolu görüntülenir.
  • İntravenöz pyelografi: Damar içi bir madde verilerek böbreğin görüntüleme yöntemi.

İdrar Yolu Enfeksiyonunun Tedavisi

Tedavisi etkene yönelik yapılır. Ancak idrar yolu enfeksiyonuna genelde bakteriler neden olduğu için, geniş spektrumlu antibiyotik ile tedaviye başlanır.

Tedaviye başlanması hastadan hastaya farklılık gösterebilir. Bazı durumlar tedaviyi belirlemede çok önemlidir.

Bu durumlar şu şekildedir:

  • Hastanın ilk defa mı yoksa birden fazla mı bu enfeksiyonu geçiriyor olması
  • Hastanede yatıyor olmak veya hastanede yatmış olma öyküsü
  • Hastada tıbbi atık kovası veya kateterizasyon varlığı
  • Eşlik eden diğer hastalıklar
  • Hasta doktora geldiğinde enfeksiyonun şiddeti
  • Böbrek nakli varlığı
  • Böbrek yetmezliği olup olmaması
  • Gebelik varlığı
  • Hastanın yaşı, cinsiyeti

İdrar Yolu Enfeksiyonu İlaçları

İdrar yolu enfeksiyonu için antibiyotik grubu ilaçlar kullanılır.

Bu ilaç türleri şu şekildedir:

  • Amoksisilin-klavulinik asit türevi antibiyotikler
  • Fosfomisin türevi antibiyotikler
  • Trimetoprim-sulfametaksazol türevi antibiyotikler
  • Florikinolonlar türevi antibiyotikler
  • Sefalosporinler türevi antibiyotikler
  • Üriner sistem antiseptikleri

Tedavi için belirtilen ilaç türevleri sadece bilgilendirme amaçlıdır. Doktor tavsiyesi olmadan hiçbir ilaç kullanılmamalıdır.

İdrar Yolu Enfeksiyonuna Ne İyi Gelir?

Tedavisi genel anlamda antibiyotiktir. 

Bunun dışında iyi gelen şeyler şu şekildedir:

  • Bol su tüketmek
  • Beslenme düzenine dikkat etmek
  • İdrar asitesini arttırdığı için C vitamini içeren bitkiler (limon, turunçgiller, yeşil bitkiler) veya destek tedavileri
  • Şekersiz kızılcık suyu hem idrar söktürme etkileriyle, mesaneyi temizleme durumuyla veya vücudu güçlendirmesiyle korunmada ve yardımcı tedavi olarak yapılabilir.

İdrar Yolu Enfeksiyonundan Korunmak

İdrar yolu enfeksiyonu önemli bir toplum sağlığı problemidir ve tedavi edilmediği veya kronikleştiği durumlarda daha büyük sıkıntılara neden olabilir. Ayrıca sık antibiyotik kullanmak da bakterinin direnç geliştirmesine ve verilen tedavilerin başarısız olmasına sebep olur.

İdrar yolu enfeksiyonundan korunmak için yapılması gerekenler şunlardır:

  • Bol su tüketmek ve beslenmeye dikkat etmek
  • İdrar geldiğinde tutmamak
  • İdrarı tam boşaltmak
  • Genital hijyene dikkat etmek
  • Cinsel ilişki öncesinde ve sonrasında idrar yapmak
  • Temizliği usulünce yapmak (önden arkaya doğru silmek, aksi takdirde anal bölgedeki mikroplar idrar yoluna taşınmış olur)
  • Vajinal duşlardan, parfüm veya sabun gibi o bölgenin koruyucu bariyerlerini azaltacak yöntemlerden kaçınmak
  • C Vitamini alımını arttırmak (idrar asitesini arttırır, bakteri üremesini engeller)
  • Probiyotik kullanımı (kefir, yoğurt)
  • Şekersiz kızılcık suyu

Kadınlarda İdrar Yolu Enfeksiyonu

Kadınlarda idrar yolu enfeksiyonu geçirme oranı erkeklerden daha fazladır. Gebe olmayan her 100 kadından 1 veya 3'ünde idrarlarında bakteri saptanırken, bu durum gebe kadınlarda 100 kadında 4 veya 7'ye çıkmaktadır.

Buna sebep olan en çok nedenler arasında; sık cinsel ilişki, diyafram kullanımı, daha önceden geçirmiş idrar yolu enfeksiyonu geçirmiş olma öyküsü, altta yatan ürogenital anomaliler, başka hastalıkların eşlik ediyor olması sayılabilir.

Hastaların en az %20'sinde ilk 6 ay içinde tekrar bir idrar yolu enfeksiyonu geçirme durumu söz konusudur.

Erkeklerde İdrar Yolu Enfeksiyonu

Erkeklerde koruyucu mekanizmalardan dolayı idrar yolu enfeksiyonu geçirmiş olma olasılığı kadınlara göre azdır. Ancak 50 yaşından sonra bu risk, erkeklerde de artmaya başlamıştır.

Erkeklerde yaşa bağlı olarak gelişen idrar yolu enfeksiyonu sebepleri şunlardır:

  • Zamanla prostat salgısında azalma
  • Bağışıklığın düşüren durumlar
  • Eşlik eden hastalıkların başlaması veya artması
  • İdrar çıkış yollarında daralma (taş, prostat, prostat kanseri)
  • Kas-sinir sistemini etkileyen hastalıklar
  • Genelde ileri yaşlarda görülen alzheimer, demans (hayat kalitesini etkileyecek kadar gelişen unutkanlık) gibi hastalıklardaki artışla beraber hijyende azalma

Hamilelikte İdrar Yolu Enfeksiyonu

Gebelik, kadın vücudunda hormonal ve yapısal değişimlerin olduğu ve aynı zamanda bağışıklığın kısmen baskılandığı bir süreçtir. Bu dönemde bağışıklık sistemindeki bu değişim ve gebeliğin getirdiği zorluklarla beraber idrar yolu enfeksiyonu riskini arttıran faktörler ortaya çıkar.

Bu faktörler şu şekildedir:

  • Genital hijyende azalma
  • Annedeki herhangi bir ürogenital anomali
  • Anatomik ve fizyolojik nedenler dolayısıyla mikrobun mesaneye daha kolay ulaşabiliyor olması
  • Rahmin zamanla büyüyüp aşağıda mesaneye olan baskısıyla idrarın tam boşalamaması ve kalan idrarda bakteri üremesinin ve çoğalmasının kolaylaşması
  • Gebelikteki diğer nedenler (annede olan diyabet, orak hücre anemisi, idrar torbasına giden sinirsel iletimdeki bozukluk)

Hamilelikte İdrar Yolu Enfeksiyonu Tedavisi

İdrar yolu enfeksiyonunun tedavisi antibiyotiktir ilaçlardır. Doktor kontrolünde gebelere uygun antibiyotik başlanır. Gebelikte herhangi bir belirti dahi vermeden enfeksiyon ilerleyebileceğinden, bir şikayet olmasa dahi doktorunuz antibiyotik tedavisi verebilir.

İdrar yolu enfeksiyonu direkt olarak düşük nedeni değildir. Amniyon denilen bebeğin içinde bulunduğu sıvıyı saran zarın iltihaplanmasına neden olarak erken doğuma, düşük doğum ağırlıklı bebeğe, bebek doğduktan sonraki dönemde gelişebilecek enfeksiyonlara ve başta anne sağlığını etkileyerek bebek sağlığını tehlikeye sokabilir.

Bu nedenle idrar yolu enfeksiyonu düşündüren belirtiler, herhangi bir şikayet olmasa dahi rutin kontroller sırasında doktorun öngördüğü durumlarda mutlaka tedavi olunmalıdır. Tedavinin başarısındaki en önemli basamaklardan biri tedaviye uyumdur.

Gereksiz antibiyotik kullanmak kadar, başlanılan antibiyotik tedavisini belirtiler gerileyince yarıda bırakmak ve kesmek de oldukça sakıncalıdır.

Çocuklarda İdrar Yolu Enfeksiyonu

Çocuklarda idrar yolu enfeksiyonun sıklığı yaşa ve cinsiyete göre farklılık gösterir. Çocuklarda da neden olan en sık etken yetişkinlerle aynıdır.

Doğumdan sonraki ilk bir yıl içinde erkek bebeklerde daha sık görülürken sonraki dönemlerde kızlarda görülme sıklığında artış vardır.

Çocuklarda idrar yolu enfeksiyonu, solunum yolları enfeksiyonundan sonra ikinci sıklıkta görülen hastalıktır. Tedavi edilmediği durumlarda hastalık esnasında görülebilecek zararlar dışında, uzun dönemde gelişebilecek hipertansiyon ve böbrek yetmezliği riskleri nedeniyle tanı konulup tedavi edilmesi gereken bir klinik tablodur.

Ayrıca çocuklardaki bu durum altta yatan bir üriner sistem anomalisine eşlik ediyor olabilir. Altta yatan en sık görülen anomali VUR (idrarın üreterden böbreğe geri kaçması) adı verilen bir hastalıktır.

5 yaşından küçük tüm erkek çocuklarda en az bir, kız çocuklarda ise iki kez ateşli idrar yolu enfeksiyonu geçirmiş olmak, anomaliler açısından ileri tetkik ve tedaviler gerektirebilir.

Çocuklarda farklı yaş gruplarında farklı belirtiler görülebilir.

Yaş grubuna göre görülen belirtiler şu şekildedir:

  • 0-2 ay dönemde: Ateş, emmeme, kusma, huzursuzluk, gelişme geriliği
  • 2 ay-2 yaş döneminde: Emmeme, ates, kusma, karın ağrısı, huzursuzluk
  • 2-6 yaş döneminde: Karın ağrısı, kusma, ateş, gece altına kaçırma, idrar yaparken yanma, ağrı
  • 6 yaşından büyük çocuklarda: Ateş, karın ağrısı, kusma, idrar kaçırma, geçe altına kaçırma, idrar yaparken yanma ve ağrı
Makaleyi faydalı buldun mu?
64
64
Makeleyi Paylaşın

İdrar yolu enfeksiyonu ile İlgili Sıkça Sorulan Sorular

Enfeksiyonun kişide yarattığı klinik duruma göre değişebilir. Örneğin basit bir sistit (mesane enfeksiyonu) 3 ila 7 gün verilen ilaca göre şikayetleri azalırken, kronik enfeksiyonu olan bir hasta antibiyotiğe rağmen şikayetleri geçmeyebilir.

Evet yapabilir. İdrar yolu enfeksiyonu özellikle mantara bağlıysa veya o bölgedeki floranın değişimine bağlı kaşıntı gelişebilir.

İdrarda kan görmek enfeksiyon nedeniyle idrar yollarının zarar gördüğünü gösterir. Ancak genellikle çok ciddi olmadıkça taze, çok miktarda kanama olarak görülmez. Böyle bir durum varlığında doktorunuza danışmanız da fayda vardır.

Erkeklerde idrar yoluyla genital yol ortak olduğu için yapabilir. Kadınlarda da idrar yoluna bulaşmış bir enfeksiyon rahatlıkla vajinal yolu da tutar. Bu yüzden kötü kokulu sarımsı, yeşilimsi etken mantarsa süt kesiği şeklinde akıntılar idrar yolu enfeksiyonlarında görülebilir.

Evet yapabilir. Ancak her zaman olması gerektiği anlamına gelmez. Diğer şikayetleri de varsa ateş olmadan da idrar yolu enfeksiyonu geçirilebilir.

İdrar yollarına hastalık yapıcı mikropların bulaşması sonucunda idrar yolu enfeksiyonu meydana gelir. Alt ve üst idrar yolu bulunduğu için idrar yolları enfeksiyonu biçiminde de söylenmektedir.

makaleyi incele

İdrar yolları enfeksiyonu tedavi edilmesi gereken iltihabi bir hastalıktır. İdrar yolu enfeksyonu tedavisi için geniş spektrumlu antibiyotikler kullanılır.

makaleyi incele