evim.com

Hepatit B Belirtileri

Hepatit B virüsünün çeşitli yollar ile bulaşması durumunda oluşan hastalığa Hepatit B denir ve kelime anlamı olarak karaciğerin iltihabı anlamına gelir.

Hepatit B Nedir?

Hepatit, “hepar” (karaciğer) kelimesi ve “-it” (iltihap gösteren ek) ekinden türetilmiş bir kelime olup “karaciğerin iltihabı” anlamına gelmektedir. Karaciğer iltihabının pek çok sebebi olabilir. Akut (ani gelişen) ve kronik (uzun süreli) şekilde görülebilir. Akut tipine en sık Hepatit (A, B, C, D ve E türleri mevcut) virüsleri neden olur. Ayrıca Hepatit B virüsü, çok ciddi bir kronik hepatit sebebidir.

Hepatit virüsleri özellikle karaciğerde hastalık yaparlar. Virüsün karaciğeri istilası ile vücudun bağışıklık sistemi aktive olur ve kişinin kendi bağışıklık hücreleri, hasta karaciğere hasar verir.

Hepatit B bulaşıcı bir hastalıktır. Kan yolu ile (direkt temas veya kan aktarımı ile), kişisel hijyen ürünlerinin ortak kullanımı ile, cinsel yolla, anneden çocuğa doğum sırasında, emzirme ile bulaşabilir.

Akut Hepatit B enfeksiyonunda enfeksiyonun seyri boyunca önce hastalığa özgü olmayan bulantı, kusma, grip benzeri şikayetler, yorgunluk, halsizlik ve karnın sağ üst kısmında künt bir ağrı gibi şikayetler görülür. Pek çok hastada bu dönem izlenirken, bazı hastalarda direkt sarılık ikter evresine de geçilebilir. Sarılık evresinde ise önceki şikayetler çoğunlukla gerilerken hastada sarılık, kaşıntı, idrar renginde koyulaşma ve dışkı renginde açılma gibi bulgular görülür.

Hepatit B enfeksiyonun bir kısmı iyileşirken, bir kısmı kronikleşebilir. Bu hastalarda karaciğer dokusunda fonksiyon kaybı ve hücre yapısının bozulması ile karaciğer kanserine yatkınlık oluşur. Ayrıca bu hastalar siroz adayıdır.

Hepatit B bağışıklık oluşturulabilen ve korunulabilen bir hastalık olması açısından önemlidir. Tedavisi mevcut olsa da kalıcı hasar bırakabilen ya da kronikleşip daha ciddi rahatsızlıklara sebep olabilen bir hastalıktır. Korunma, en önemlisi de aşıya çok dikkat edilmelidir. Rutin aşı programında, hayatın ilk 6 ayında 3 doz ile yapılan hepatit b aşısı, hastalığa karşı ömür boyu bağışıklık sağlamakta, bulaş durumunda da çok daha hafif seyirli olmasına ve iyileşmenin kolaylığını sağlamaktadır.

Hepatit B Belirtileri

Virüs bulaştıktan ortalama 30-180 gün sonra belirti göstermeye başlar ancak bazı kişiler belirtisiz de ilerleyebilir. Genelde gün içinde sürekli hissedilen halsizlik ve yorgun hissetme, iştahsızlık, basit ya da kusmaya kadar ilerleyecek mide bulantısı, karın bölgesinde ağrı (özellikle karnın sağ üst tarafında olabilir), yüksek ateş, baş ağrısı, kas ve eklem bölgelerinde ağrı, deride çeşitli şekillerde döküntüler olabilir.

Bu çok çeşitli belirtilerin hiçbiri hastada olmayabileceği gibi hepsi de gözükebilir. Başka hastalıklarda da bu tarz belirtiler olur. Bunlardan sonra Hepatit B’nin bir sonraki aşamasının (sarılık dönemi) belirtileri gözükmeye başlar. Bunlar; göz aklarından başlayan, yüz ve boyundan aşağı yayılacak olan sarılık, idrar renginde koyulaşma ile birlikte dışkı renginde açılmadır.

Sarılık dönemi bulguları hastalık iyileşene kadar devam eder. 6 ayda iyileşir ya da kronikleşir. Kronikleştiği zaman hasta iyileşmiş gibi görünür ve yıllarca, alevlenene dek belirti görülmeyebilir.

Hepatit B'nin Önemi

Hepatit B, enfeksiyon hastalıkları arasında en sık görülenlerden biridir. Hepatit B enfeksiyonu ölümcül bir hastalıktır. Her yıl dünyada ortalama 1 milyon kişi hepatit B enfeksiyonu sebebiyle hayatını kaybetmektedir. Dünyada 400 milyon kronik HBV taşıyıcısı bulunmaktadır. Ülkemiz aktif hepatit B enfeksiyonu açısından dünyayla karşılaştırıldığında orta-sık rastlanma bölgesindedir. Ayrıca ülkemizde %5 oranında taşıyıcılık mevcuttur. Taşıyıcılık; bireyde virüsün bulunması, bulaştırabilir halde olması ancak hastalık yapmamasıdır. Ya da hastalığı geçirdikten sonra kişide virüs kalmış olmasıdır.

Karaciğer

Vücudumuzdaki en büyük ve en önemli metabolik organdır. Karnın sağ üst kadranında, diyaframın altında yer alır. Yetişkinlerde 1200-1500 gram civarında bir ağırlığı vardır.

Karaciğer fonksiyonlarına bakıldığı zaman: Besinlerdeki karbonhidrat, yağ, protein ve vitamin işlenmelerini, kan proteinlerinin üretimini, vücutta üretilen ve dışarıdan vücuda alınan zararlı maddelerin zararsız ve atılabilecek hale getirilmesini, kandaki bazı maddelerin kullanılabilir hale gelmesini ve safra üretimini gerçekleştirir.

Birçok durum karaciğer hasarına neden olabilir: metabolik değişimler, toksik maddeler veya ilaçlar, mikroorganizmalar, dolaşımı ilgilendiren durumlar ve kansere dönüşümler gibi. Karaciğer fonksiyonlarının bozulması insan için hayatidir ve tedavisi mutlaka gerekir. Tedavi edilmezse karaciğerin bu fonksiyonlarının kaybı kalıcı hale gelebilir.

Hepatit B Virüsü

Hepatit B virüsü, DNA virüsü adı verilen yani konak hücrenin DNA’sı ile birleşip hasarını gerçekleştiren bir gruptadır. Konak hücre bu durumda hepatosit yani karaciğer dokusu hücreleridir. Hepatit B virüsünün ayrıca pankreas, kemik iliği ve lenfosit hücrelerinde de çoğalabildiği gösterilmiştir.

Virüs kişiye bulaştıktan sonra hastalık oluşana kadar 30 ila 180 gün arasında bir çoğalma evresi geçirir. Bu ve devamındaki süreçlerde virüsün vücuttaki etkisi ile savunma proteinleri oluşur.

Hepatit B virüsü bulaşınca yaklaşık %65 oranda belirti göstermez. %25 akut enfeksiyon izlenir. %10 kronikleşir. Kronikleşmesi durumunda %70-90’ı belirti göstermeden kronik taşıyıcı olur, %10’u da aktif kronik viral hepatit hastası olur.

Hepatit B Nasıl Bulaşır?

Hepatit B virüsü temel olarak parenteral yani kan ve vücut sıvıları ile bulaşır.

Virüs bulunan kan ve kan ürünleri (yetersiz kontrol veya yanlış bilgilendirme ile bu durum oluşabilir), cerrahi aletler, iğne, enjektör, damardan uyuşturucu kullanımı, dövme, akupunktur, kulak delme gibi işlemlerde kullanılan iğnelerin sterilize edilmemiş olması, diş fırçası, tıraş makinesi vb. ortak kullanım olan durumlarda bulaştırır.

Cinsel yol HBV’nin başlıca bulaş yollarından biridir. Homoseksüeller arası seksüel temas en riskli seksüel bulaş şeklidir. Genital sıvılar heteroseksüel temas sırasında bulaşa neden olmaktadır. Birden fazla heteroseksüel partneri ve başka seksüel yolla bulaşan hastalığı olanlarda risk daha fazladır. Erkekten kadına geçiş riski daha yüksektir.

HBV’de anneden bebeğe bulaşma sıktır. Taşıyıcı anneden çocuğa geçiş, genellikle doğum sırasında veya doğumdan sonra virüsle enfekte anne sıvılarıyla bebeğin teması sonucu olur.

Doğum sırasında bulaş; cilt sıyrıkları, vajinal kanaldan geçerken anne kanının yutulması, sezaryen doğum sırasında anne kanı ile temas ve plasenta hasarı sonucu bebek ve anne dolaşımının karışması ile olur.

HBV’nin en yoğun olduğu vücut sıvıları sırasıyla kan, semen ve vajinal salgılardır. Prezervatif kullanımı korunmak için uygun bir yoldur.

Tükürük, ter, gözyaşı, anne sütü, burun ve boğazdaki sıvılar, fazla miktarda alındıklarında ve kişinin kanı ile temas ettiklerinde enfekte edebilirler. Ancak ortak çatal kaşık, bardak kullanmak gibi durumlarda bulaşmaz. Öpüşmek ile bulaşmaz, tükürüğün kan ile temas etmesi gerekir.

Kişinin günlük aktiviteleri, sarılmak, tokalaşmak, temas etmek hastalığın bulaşmasına sebep olmaz.

Hepatit B virüsü taşıyıcılarının kullandıkları aletler yarım saat %0.5’lik çamaşır suyunda bırakılırsa veya 100 ˚C’de 10 dakika kaynatılırsa virüsün yok edilmesi mümkündür.

Hepatit B için hangi doktor ve hangi bölüme, ne zaman gidilmeli?

Şüpheli davranışta bulunmuş ya da bulaş yollarından birine maruz kalan, bağışık olup olmadığını bilmeyen kişiler ilk basamak sağlık kuruluşlarına yani Aile Toplum Sağlığı Merkezlerine gitmelidir. Burada aile hekimlerine muayene olurlar. Aile hekimi tarafından gerek görülürse Enfeksiyon Hastalıkları veya Dahiliye polikliniklerine yönlendirilmelidirler.

Virüse sahip olduğu bilinen kişiler ise Enfeksiyon veya Dahiliye polikliniğinden tedavilerine devam edeceklerdir. Hepatit B olduğu kesin bilinen kişilerle/materyallerle yüksek riskli temas edilmesi halinde özellikle acele edilmelidir.

Makaleyi faydalı buldun mu?
64
64
Makeleyi Paylaşın
Hepatit b ile İlgili Sıkça Sorulan Sorular

Şüpheli davranışta bulunmuş, bağışık olup olmadığını bilmeyen kişiler ilk basamak sağlık kuruluşlarına yani Aile Toplum Sağlığı Merkezlerine gitmelidir. Burada aile hekimlerine muayene olurlar. Aile hekimi tarafından gerek görülürse Enfeksiyon Hastalıkları veya Dahiliye polikliniklerine yönlendirilmelidirler.

Hepatit B taşıyıcıları çok önemli bir bulaştırıcı gruptur. HBeAg antijenleri bu kişilerde oldukça yüksektir. Bu antijenin yüksekliği bulaştırıcılıkla doğru orantılıdır. Ayrıca taşıyıcı gebelerden yenidoğanlara bulaş çok ciddi bir bulaş yoludur.

AIDS (kazanılmış immün yetmezlik sendromu), HIV (insan immün yetmezlik virüsü) tarafından oluşturulan bir sendromdur. Hepatit B ise karaciğerde hasara yol açan bir virüstür. Bulaş yolları açısından çok büyük benzerlikler taşısalar da, bu iki virüsün oluşturdukları hastalıklar birbirinden son derece farklıdır. Tedavileri ve hastaların yaşam kalitesi, yaşam beklentisi son derece farklıdır.

Kan yolu ile; direkt temas veya kan aktarımı ile bulaşır. Bu sebeple kan ürünleri çok iyi kontrol edilmelidir.

Kişisel hijyen ürünlerinin ortak kullanımı ile (tıraş makinesi, jilet vb) bulaşabilir.

Cinsel yolla, cinsel salgıların teması ile bulaşabilir.

Anneden çocuğa doğum sırasında, emzirme ile bulaşabilir.

Aşı, kas içine uygulanır. Üst kol-omuz bölgesine yapılır. En uygun kas deltoid kasıdır. Hemen hemen tüm aşılar bu bölgeden yapılır.

Hepatit B virüsünün çeşitli yollar ile bulaşması durumunda oluşan hastalığa Hepatit B denir ve kelime anlamı olarak karaciğerin iltihabı anlamına gelir.

makaleyi incele

Akut hepatit enfeksiyonunun özel bir tedavisi bulunmamaktadır. Hastaya, destek tedavisi denen, var olan belirtilerini giderecek ve iyileşmesine olanak sağlayacak tedaviler verilir. Hepatit B aşı ile hastalıktan korunmak mümkündür.

makaleyi incele