evim.com

Gut Hastalığı Belirtileri

Damla hastalığı olarak da tabir edilen gut hastalığı, herkesi etkileyebilecek bir eklem iltihabı durumudur. En sık ayak başparmağında görülür.

Gut Hastalığı Nedir?

Gut hastalığı, vücutta ürik asit maddesinin artışından dolayı bunun ürik asit kristalleri şeklinde çeşitli organlarda çökelti oluşturduğu bir metabolik hastalıktır. Bu oluşan çökeltilerin eklem çevrelerinde olanına tofüs adı verilmekte ve gut hastalığının en belirgin özelliğidir. Ürik asit, vücudun doğal metabolizması içinde kendiliğinden belli bir ölçüde yapılan ve yıkılan bir maddedir. Gut oluşan kişilerin çok büyük miktarında bu maddenin yıkımında azalma vardır. Küçük bir kısmında ise yapımında artış görülür.

Ürik asidin organlarda birikimi genelde artrit (eklem iltihabı) ve tofüs oluşturur. Bunun yanı sıra, ciltte, böbrek dokusunda da birikim olur. Böbrekte oluşan birikim böbrek taşlarına sebep olabilir. Gut aynı zamanda ataklar ve iyileşmelerle giden bir hastalıktır. Diyete uyumsuzluk, tedavide aksamalar, yaşam stili değişiklikleriyle alevlenmeler yaşanabilir.

Gut hastalığı modern ve yeni bir hastalık değildir, 2500 yıl önce Hipokrat tarafından tanımlanmıştır. Halk arasında zengin hastalığı, kral hastalığı olarak da bilinir. Bunun sebebi gutun en sık kilolu, alkol tüketen ve sık protein alan orta yaşlı erkeklerde görülmesidir. İnsanların kilolu olmasının zenginlikle orantılı olduğu dönemlerde böyle adlandırılmıştır. Orta yaş ve üzeri erkeklerden sonra sıklıkla, menopoz dönemindeki kadınlarda görülür. Gençlerde ve çocuklarda yok denecek kadar azdır.

Gut, nadir olarak vücutta belirli enzimlerin eksikliğinden, vücutta artmış hücre yıkımlarından (lösemi-lenfoma gibi hastalıklarda), kullanılan belli ilaçlardan ve ya böbrek yetmezliklerinde atılımın azalmasından da kaynaklanabilir. Bu durumlarda gençlerde ve çocuklarda da ikincil gut hastalığı görülebilir.

Gut Hastalığı Belirtileri

Gut hastalığı belirtileri sıklıkla şunlardır:

  • Ayak başparmağında ve ya eklemlerde şişlik (artrit): Özellikle ayak başparmağında gelişen, oldukça ağrılı, kızarık şişlikler gutta en sık görülen belirtidir. Ayak başparmağı dışında ayak bileği, diz, el bilekleri gibi eklemler de gut sebebiyle tutulabilir. Tutulan eklemde yoğun bir hassasiyet vardır, hasta dokunulmasından çok rahatsızlık duyar.
  • Yan ağrısı ve ya bel ağrısı: Gut böbrekleri tuttuysa ve ya böbrek taşı oluşumuna yol açtıysa bu belirtiler de tabloya eklenebilir.
  • İdrar miktarında azalma: Bu belirti genelde ileri düzeyde hastalarda böbreğin etkilenmesi neticesinde ortaya çıkar.

Gut Hastalığı Nedenleri Nelerdir?

Gut hastalığının temel nedeni bir şekilde vücutta yapımı artan ve ya yıkımı azalan ürik asit düzeyidir. Bunlara yol açan pek çok metabolik problem vardır. Erişkinlerde en sık sebep kalp atımının azalmasıdır.

Buna sebep olan faktörler ise şu şekildedir:

  • Alkol kullanımı, sık ve yüksek miktarda ise ürik asit üretimini en çok arttıran faktördür.
  • Bozulmuş böbrek fonksiyonları (böbrek yetmezlikleri gibi)
  • Vücudun aşırı susuz kalması (dehidratasyon)
  • Vücutta çeşitli pH dengesizlikleri
  • Hücre yapımı yıkımı ile giden hastalıklar (lenfoma, lösemi, KML, polistemia vera gibi)
  • Orak hücreli anemi, Akdeniz anemisi gibi kan hücrelerini yanlış üretilip sık yıkıldığı hastalıklar
  • İlaçlar: aspirin, idrar söktürücüler, levodopa (parkinson ilacı), pirazinamid, etambutol (verem iaçları) ve kanser ilaçları en sık ürik asit birikimine neden olan ilaçlardır.
  • Lesch-Nyhan Sendromu (çocuklarda görülen gut sebebidir)

Ayrıca bu sebeplerin herhangi biri ile gut hastalığı teşhisi alan hastalarda alevlenmelerini arttıran faktörler de vardır.

Bu faktörler şu şekildedir:

  • Cerrahi operasyonlar geçirmek
  • Travmalar (yanık, kemik kırıkları, yaralanmalar gibi)
  • Kalp krizi, felç, akciğere pıhtı atması gibi damar hastalıkları
  • Aşırı yemek yemek ve ya aşırı açlık
  • Aşırı alkol alımı
  • Ürik asit seviyesini düşürmeye yönelik tedavilerin fazla gelmesi

Gut Hastalığı için hangi doktor ve hangi bölüme, ne zaman gidilmeli?

Gut hastalığı tedavisini esas yürüten ve düzenleyen bölüm İç Hastalıkları (Dahiliye) bir alt bölümü olan Romatoloji’dir. Romatoloji bir yan dal olup ekstra uzmanlık gerektirmektedir. Bu sebeple küçük hastanelerde bulunmayabilir. Bu durumda tedaviyi dahiliye uzmanları yürütür.

Gut, hastalarda genelde ilk etapta rahatsız edici ve ağrılı eklem şişlikleri yarattığı için hastayı doktora yönlendirir ve bu sayede hızlı tanı alır. Özellikle ayak başparmağı olmak üzere, el, parmak gibi eklemlerde ağrılı şişlikler, vücutta kırmızı cilt şişlikleri gibi alarm belirtiler görüldüğü takdirde vakit kaybetmeden doktora başvurulmalıdır.

Makaleyi faydalı buldun mu?
0
0
Makeleyi Paylaşın

Gut hastalığı ile İlgili Sıkça Sorulan Sorular

Gut hastalığı çok yüksek oranda genetik değildir. Genetik türleri de mevcuttur fakat bunlar enzim eksiklikleri ile giden çok ciddi hastalıklardır ve çok nadir görülürler. Tüm gutların %5’i genetik temellidir. Bunlar erken yaşta ağır belirtiler verir. Klasik anlamda en sık görülen sonradan edinilmiş gut, vücutta en çok alkol ve obezitenin tetiklediği ürik asit fazlalığından dolayı oluşur.

Gut hastaları atak dönemleri dışında ölçülü olmak kaydıyla pek çok şeyi yiyebilir. Yalnız önemli nokta şudur ki bu hastaların kilo vermesi hastalığın seyri için şarttır. Bu açıdan kalorisi yüksek gıdalar tercih edilmemelidir.

Süt, yoğurt ve diğer süt ürünleri gut hastalarının tüketebileceği temiz protein kaynaklarının başında gelir.

Yumurta, ızgara balık, atak dönemleri dışında ölçülü ve az miktarda (günde 100 gram kadar) et ve tavuk eti tüketilebilir. Bunların haşlanmış, buğulanmış, fırınlanmış ya da ızgara olmasına dikkat edilmeli ve fazla yağlı kısımları tüketilmemelidir.

Buğday, yulaf, çavdar gibi besin değeri yüksek doyurucu karbonhidratlar önerilir.

Taze sebze ve meyveler de diyette geniş yer tutmalıdır. Meyveler kalori açısından sınırlı tüketilmelidir.

Çay, kahve ve basit bitki çayları tüketilebilir. Alkol de çok sınırlı olmak kaydıyla tüketilebilir ama tüketilmemesi tercih edilir.

Öncelikle kilo verilmesi şart olduğundan, işlenmiş şekerli gıdalar, şuruplu içecekler, alkol, kızarmış, ağır, yağlı yiyecekler tüketilmemesi gerekir.

Atak dönemlerinde et ve tavuk tüketimi yapılmamalıdır. Proteinlerin metabolizması sonucu çok fazla ürik asit vücuda çıkar.

Sakatatlar uzak durulması gereken yiyeceklerin başında gelirler çünkü oldukça proteinlidirler.

Alkol çok sınırlandırılmalı mümkünse tüketilmemelidir.

Yağlı gıdalar ürik asit atılımını azaltabileceği için sağlıklı olsa bile çiğ kuruyemişler, çerezler çok fazla tercih edilmemelidir.

Vücuttan su attırıcı bitki çayları, detoks adı altında önerilen bir takım içecekler kesinlikle tüketilmemelidir. Gut alevlenmelerinde susuzluk büyük rol oynar.

Gazlı içecekler, kremalı-şuruplu kahveler, içeriği belirsiz enerji içecekleri gibi zararlı içecekler tüketilmemelidir.

Balıklar dışında kalan deniz ürünlerinin çoğu ürik asitten zengindir. Midye, istiridye, ançüez gibi besinler tüketilmemelidir.

Damla hastalığı olarak da tabir edilen gut hastalığı, herkesi etkileyebilecek bir eklem iltihabı durumudur. En sık ayak başparmağında görülür.

makaleyi incele

Damla hastalığı olarak da bilinen gut hastalığının kesin tedavisi olmamakla birlikte, atakların ve belirtilerin azaltılmasına yönelik tedavi uygulanır.

makaleyi incele