evim.com

Diş Kırılması Belirtileri

Diş kırılması; diş yapısına, dişe uygulanan kuvvet gibi farklı faktörler sonucu ortaya çıkan bir durumdur.

Diş Kırılması Nedir?

Diş kırılmaları toplumda oldukça sık görülen bir durumdur. Hastanın diş ve kemik yapısı, travma, dişe aşırı kuvvet uygulanması gibi birçok farklı nedene bağlı olarak ortaya çıkabilir. Her cinsiyette ve her yaş grubunda görülebilir.

Diş kırılması dişin yalnızca kuronunda (dişlerin ağızda görünen kısmı) olmayabilir. Kimi zaman bu kırık hattı diş köküne kadar ilerler. Bunlara vertikal kök kırığı denir. Kökün herhangi bir seviyesinde başlayan kırıklardır. Çoğunlukla bukkolingual (ön arka yönde) yöndedir. Bu kırıkların başlangıcı kurondan değil köktendir.  Dişin kök şekli bu kırıkların oluşmasında rol oynar. 

Oval şekilli köklerde kırık ihtimali daha yüksektir. Aşırı kuvvet gelen dişlerin köklerinde de kırıklar meydana gelebilir. Bu sebeple kırılmaya en çok maruz kalan diş kökü; mandibular ikinci molardır (alt çene 2. azı dişi). Eğer ağız kapatılırken erken temasa gelen dişler mevcutsa bu durum da kök kırıklarına sebep olabilir. Endodontik tedavi (kök kanal tedavisi) görmüş dişlerde de kök kırıkları oluşma ihtimali oldukça yüksektir. Kök kırıklarının en sık görüldüğü dişler sırasıyla:

  • Maksillar ve mandibular premolar dişler (üst ve alt çene küçük azı dişleri)
  • Mandibular molarların mezial kökü (alt çene azı dişlerinin orta hatta yakın kökü)
  • Maksillar molar dişlerin meziobukkal kökü (üst çene azı dişlerin orta hatta yakın öndeki kökü)
  • Mandibular keserler (alt çene ön dişler)

Bu dişlerde çiğneme sırasında hassasiyet, şişlik ve lezyon bulunabilir.

Diş Kırılması Belirtileri Nelerdir?

Travma sonucu oluşan diş kırılmalarında belirti direkt dişin kendi yapısındadır. Dişin anatomik yapısında bozulmayla kendisini gösterir. Fakat dişin kökünde meydana gelen kırılmalar farklı semptomlar ortaya çıkarabilir.

Endodontik (kök kanal tedavsi) tedaviyle geçmeyen ağrılar ya da endodontik tedavi olmadan meydana gelen ve sürekli devam eden ağrılar, dişte şişlik gibi durumlar genel belirtilerdir.

Diş Kırılması Nedenleri Nelerdir?

Diş kırılmaları toplumda hemen hemen her yaş gruplarında görülen bir durumdur. Birçok neden diş kırılmalarına yol açabilir. Bunlar:

  • Normal veya aşırı çiğneme kuvvetleri dişlerin birçok farklı bölgeden çatlaması ya da kırılmasına neden olur; maksiller premolarlar (üst çene küçük azı dişleri) ve mandibular ikinci molarlar (alt çene büyük azı dişleri) kırılmalara yatkın dişlerdir.
  • Bazı zararlı, fonksiyon için uygun olmayan yiyecekleri tüketme alışkanlığı da diş kırıklarına neden olur. Örneğin; buz çiğneme alışkanlıkları diş kırıklarının önemli sebeplerindendir.
  • Ağızda lokal olmayıp ya da sadece bir dişle sınırlı olmayan, yaygın kırıklar oluşabilir. Bunun en önemli sebeplerinden birisi bruksizmdir. Stres gibi nedenlere bağlı olarak gelişen bruksizm hemen hemen her yaş grubunda görülebilir. Geceleri hastanın uykudayken dişlerini sıkması sonucu oluşur. Dişlere fonksiyon dışı kuvvetler uygulandığı için; dişlerde çatlaklar ve kırılmalar ve çeneye uygulanan yanlış kuvvetlerden dolayı temporomandibular eklemde (çene eklemi) zamanla problemler ortaya çıkar.
  • Dişler kapatıldığında, bazı kişilerde diğerlerine göre daha erken temasa gelirler. Bu temaslara prematüre temaslar denir. İlk önce bu dişler arasında temas olduğundan dolayı kuvvet önce bu dişlere verilir ve zamanla fazla kuvvetten dolayı çatlak ve kırılmalar ortaya çıkar.
  • Fındık, ceviz gibi sert bir cismin aniden ısırılması; çiğnemede molar (azı) dişlerin oklüzal (karşılıklı temasta) kuvveti 90 kg’a kadar çıkabilir. Bu ani kuvvet değişimleri özellikle posterior (arka) dişlerde diş kırıklarına neden olur.
  • Soğuk ya da sıcak besinleri devamlı olarak tüketmek, asitli yiyecek içecek tüketimi gibi durumlarda dişin sert yapısı zamanla zarar görüp hassaslaşır ve durum da diş kırıklarına neden olur.
  • Restore edilmiş dişlerin (dolgulu dişler) sayısı da diş kırıkları açısından önemli bir unsurdur.  Ağızda restore edilmiş diş miktarı fazlaysa, bu dolgulu dişler gelen ani ve büyük kuvvetleri kişinin kendi ana dişi gibi karşılayamayacağından kırılabilirler.
  • Çeneye alınan ani darbeler ve travma da diş kırıklarına neden olabilir. Örneğin; boks gibi spor dallarıyla ilgilenenler ya da trafik kazası gibi.
  • Dolgu yaparken dişten aşırı madde kaldırılması sonucu yapılan restoratif uygulama gelecek kuvvetlere karşı zayıf olur. 
  • Yapılan protez tedavilerinde, yapıştırılan proteze fazla basınç uygulanması zamanla dişte çatlak ve kırıklara sebep olur.
  • Uzun köprüler yeterli kuvvet desteğini sağlayamadığı için zamanla bu köprülerde kırılmalar meydana gelebilir.
  • Geniş post (dişin köküne yerleştirilen ince metal) boşlukları, hatalı post seçimi de zamanla dişte kırılmalara neden olabilir. 
  • Çürük dişler, dişin sağlam yapısın zedelenmesi nedeniyle kırılmaya yol açabilirler.

Diş Kırılması için Hangi Doktor ve Bölüme, Ne Zaman Gidilmeli?

Diş çatlağı ve kırılması beraberinde birçok problemi de taşır. Hastaların öncelikli olarak yapması gereken Oral Diagnoz ve Radyoloji Bölümü’ne muayene olmaktır. Yapılan klinik ve radyografik muayene sonucu kırığın şiddeti belirlenir. Eğer yalnızca dişin sert bölümüyle sınırlı kaldıysa hasta dolgu için Restoratif Tedavi Bölümü’ne yönlendirilmelidir. Kırık dişin kırık hattı bazen dişin köküne kadar ilerleyebilir. Bu durumda diş pulpası (siniri) hasar göreceğinden hasta kök kanal tedavisi için Endodonti Bölümü’ne yönlendirilmelidir.


Makaleyi faydalı buldun mu?
0
0
Makeleyi Paylaşın

Diş kırılması ile İlgili Sıkça Sorulan Sorular

Kırık tedavisi için öncelikli işlem doğru tanı koymaktır. Gerekli klinik ve radyorafik muayene sonucunda kırık hattı ve büyüklüğü tespit edilir. Diş sinirini de içine alan bir kırık mevcutsa kanal tedavisi yapılır. Onun dışındaki küçük kırıklarda dolgu işlemi uygundur.

Kırık tedavisi için öncelikli işlem doğru tanı koymaktır. Gerekli klinik ve radyorafik muayene sonucunda kırık hattı ve büyüklüğü tespit edilir. Diş sinirini de içine alan bir kırık mevcutsa kanal tedavisi yapılır. Onun dışındaki küçük kırıklarda dolgu işlemi uygundur.

Travma ile oluşan kırıklar aniden gelişen bir durum olduğu için önlemek mümkün değildir. Fakat travma dışındaki kırıkları önlemek için ilk yapılması gereken iyi bir oral hijyene sahip olmaktır. Dişin yapısını zedeleyecek aşırı kuvvetlerden kaçınmak, varsa bruksimi (geceleri diş sıkma) tedavi etmek diş kırılmalarını önlemede faydalı olur.