evim.com

Çene Ağrısı Belirtileri

Çene ağrısı, birçok nedene bağlı olarak ortaya çıkar, temelde çene eklemlerinden kaynaklı doğar.

Çene Ağrısı Nedir?

Toplumda çok yaygın olarak görülen çene ağrısının bilinen birçok farklı nedeni vardır. Özünde bu ağrı temporomandibular eklem (alt çeneyi üst kafa bölgesiyle birleştiren, kulağın alt kısmında bulunan hareketli eklem) kaynaklıdır. Temporomandibular eklemde ağrı toplumda çok yaygın olarak bulunmakta ve gün geçtikçe artmaktadır. 

Kompleks bir yapı olan temporomandibular eklemde eklemin yapısıyla ilgili bozukluklar olabileceği gibi eklemin dışındaki komşu yapılardaki değişiklikler ve sistemik hastalıklar da çeşitli klinik bulguların ortaya çıkmasına neden olur. Önemli olan bu karmaşık ve değişik faktörler nedeniyle etkilenen yapıda, doğru teşhise varmak ve buna göre tedavi yönlendirebilmektir.

Çene ağrıları özellikle 35-45 yaş arası kadın cinsiyette görülen, çiğneme sisteminin kullanılması ile artan künt (derin ve sızlayıcı ağrı) karakterli ağrılardır.

Çene ağrıları yalnızca sağ çenede ya da yalnızca sol çenede olabileceği gibi her iki çenede birden de görülebilir. Tek başına sağ çenede görülen ağrı ya da aynı şekilde tek başına sol çenede görülen ağrı o bölgedeki kas yapısının zedelendiğine işarettir, bu durum genelde tek taraflı yemek yemekle görülebilir.

Dolgu sonrası oluşan çene ağrıları genellikle geçicidir ama ilk bir aydan sonra dolgunun yapıldığı sağ ya da sol çenede ağrı devam ediyorsa doktora başvurmak gerekmektedir.

Çene ağrılarını 2 grupta toplarsak:

  1. Orofasiyal (ağız ve yüzün tamamı) ağrıyı taklit eden medikal durumlar
  2. Çene ve boynu etkileyen ağrılar

1-Orofasiyal (ağız ve yüzün tamamı) ağrıyı taklit eden medikal durumlar

Ağız ve yüzün tamamını ilgilendiren ağrılar birçok sebebe bağlı olarak gelişebilir. Genel olarak kas, sinir ya da ikisinin kombine olması şeklinde meydana gelir. 

  • Kafa içi ve kas kaynaklı olanlar (intrakranial ve vasküler kaynaklı ağrılar)
  • Nörovasküler (sinir kas kompleksi) ağrılar
  • Nöbet tarzında ağrılar

2-Çene ve boynu etkileyen ağrılar

Bu ağrının temelinde yukarıda da bahsettiğimiz gibi çene eklemi olan temporomandibular eklem ve çene kasları yer alır.

Temporomandibular eklem kaynaklı olanlar:

  • Eklemin iltihabına bağlı olarak gelişenler
  • Genetik ya da daha sonra kazanılmış olan bozukluk ve buna bağlı gelişen ağrılar
  • Eklemin kendi yapısına ait olanlar
  • Eklem hareketlerine bağlı olanlar

Çiğneme kası kökenli olanlar:

  • Miyospazm
  • Miyozit
  • Miyofasiyal ağrı
  • Lokal miyalji

Yukarıda bahsettiğimiz çene hastalıklarının tamamı çene ve yüzde ağrı oluştururlar. Yazımızda toplumumuzda görülme sıklığı fazla olan kas kökenli çene ağrılarına yer vereceğiz.

Miyospazm

Çenede hem istirahat hem fonksiyon sırasında ağrı mevcuttur. Çene kaslarında nadir olarak oluşan bir durumdur. Özellikle tekrarlayan enjeksiyonlarda risk artar. Bir kasın ani ve istemsiz kasılması durumunda ortaya çıkar.

Miyozit

Travma ya da enfeksiyon nedeniyle oluşan çene kası iltihabıdırÇenede şişlik, eritem (kızarıklık) ve ısı atışı meydana gelir. Devamlı şiddetli ağrı ve çene hareketi sırasında hastanın yaşadığı rahatsızlık artar ve bunun sonucunda çenede hareket kısıtlılığı meydana gelir.

Çene ağrısında rol alan bazı önemli kaslar vardır. Bunlar:

  • Masseter
  • İnternal pterygoid kas
  • Eksternal pterygoid kas
  • Temporal kas
  • Digastrik kas
  • Sternocleidomastoid kas
  • Trapezius kası

Yukarıda ismini verdiğimiz bu kaslardan herhangi birinin ya da birkaçının fizyolojisinde (işleyişinde) meydana gelecek bozukluk çenede ciddi ağrılara ve çene açıp kapatmada güçlük çekme gibi fonksiyon bozukluklarına sebep olur.

Çene Ağrısı Belirtileri Nelerdir?

Ağrı birçok hastalıkta başlı başına en önemli belirti türüdür. Çene hastalıklarında ağrıya eşlik eden hareket bozuklukları bizi ağrının kaynağı olan kas ya da sert dokuya yönlendirir.

  • Çene açılıp kapanırken sağa ya da sola doğru deviasyon (kayma) varsa, bu durum çene eklemiyle birebir ilişkili olup, zamanla çenede ağrıya sebep olur.
  • İlerlemiş çene ağrılarında alt ve üst çeneye ek olarak temporomandibular eklemin anatomik yerleşiminden dolayı kulak bölgesinde ağrı, kulak çınlaması, işitme kaybı.
  • Ağız fonksiyondayken (açıp kapatma sırasında) ağrı, klik sesi (tıkırtı sesi) ve gıcırdatma olması.
  • Esnemek gibi çeneyi fazla açmaya yönelik durumlarda oluşan ağrı, yemek yerken sakız çiğnerken hissedilen kas yorgunluğu ve çene ağrısı.
  • Dişlerimizi tam olarak sıkıca kapattığımızda yani dişler birbiri üzerinde konumlandığında çene ekleminde oluşan ağrı.
  • Çok şiddetli, migren benzeri tekrarlayan baş ağrıları.
  • Temporomandibular eklemi etkileyen bazı kaslar kafanın alt bölgesine kadar uzanırlar. Bu sebeple çene ekleminde görülen ağrı ve/veya fonksiyon bozukluğu aynı zamanda boyun ve boyun çevresi bölümlerde sertlik ve ağrıya sebep olur.
  • Çene aniden, hızlıca ve çok fazla zorlanarak açıldığında çene kitlenmesinin olması ya da çenenin yerinden çıkması.

Çene Ağrısı Nedenleri Nelerdir?

Bilindiği üzere çene ağrısı toplumda çokça yaygın görülmekte olan bir orofasiyal (çene ve yüz) hastalık türüdür. Ağrı genelde orta yaş grubunu etkilemekte olup, gerekli tanı ve tedaviden sonra düzelmesi mümkündür.

Eğer dolgu yaptırdıysak ve devamında özellikle yaptırdığımız dolgunun bulunduğu sağ ya da sol çenede geçmeyen künt bir çene ağrımız mevcutsa bu durum yapılan dolgunun yüksek (çenedeki diğer dişlere nazaran daha uzun) olduğunun bir kanıtıdır.  

Çenemizi kapatıp açarken, yemek yerken ağrı oluyor ama istirahat halinde bu ağrı duruyorsa bu durum genelde tek çene ile ilişkili (sağ çene ya da sol çene) olup, ağrının bulunduğu bölgedeki çene eklemin iltihabi ya da fonksiyonel bozukluğudur.

Sabahları uyandığımızda çenemizde derin bir ağrı hissediyorsak bu durum bruksizmin bir göstergesidir. Kişi uyurken dişlerini sıkıyordur ve bu da çene kas kemiklerinde ciddi problemlere neden olur.

Hamile kadınların çenelerinde ağrı hissetmesi çok olası bir durum olmamakla birlikte eğer çenede ağrı mevcutsa bu durum hamilelikle birlikte bozulan mineral dengesinden dolayı dişlerde oluşan çürüklerin göstergesidir.

Çocukluktan beri keman çalmaya başlayan kişilerde tek taraflı olarak çene ağrısı bulunur.

Tırnak yeme, ağızda kalem tutma, terzilerde olduğu gibi sürekli olarak ağızda yabancı bir cisim tutma dişlerde aşınmalara sebep olur. Bu durum da zamanla oluşan bir çene ağrısı sebebidir.

Kişi tek taraflı çiğnemeyi alışkanlık haline getirmişse, bu durum uzunca yıllar devam ediyorsa çiğnenen tarafta kas yorgunluğuna bağlı ağrılar oluşur.

Kişinin ağzında eksik diş varlığında (örneğin sağ alt ya da üst çenede tek taraflı olarak 2-3 dişin olmaması) çiğneme sırasında yalnız dişli bölümde kuvvet artacağından dolayı o bölgede zamanla çene ağrıları oluşmaya başlar. Protetik (protez) tedavi yaklaşımıyla dişsiz bölge onarılıp ağızda kuvvet dengesi sağlanır.

Çene eklemleri ağrısı travma kaynaklı da olabilir. Boksörlerde bolca rastlanan bir durumdur. Herhangi bir kazadan sonra çeneye alınan darbede çenede ağrı olması kaçınılmaz bir durumdur. 

Uzun aralıklarla (örneğin haftada ya da ayda bir) çenede, özellikle sol üst çenede aniden gelişip göze doğru ilerleyen, şimşek çakması ya da kırbaç şeklinde adlandırabileceğimiz çok şiddetli bir ağrı mevcutsa bu ağrı trigeminal nevraljinin habercisidir. Hastanın ağrısı o kadar şiddetlidir ki bu hastalığın en önemli bulgularından biri kişinin ağrının gelmesini beklemesiyle geçen ızdırap dönemidir. Teşhisi oral diagnoz bölümünde yapılır fakat tedavisi için nöroloji bölümüne başvurmak gerekir.

Eğer rutinde bir çene ağrınız yoksa, birdenbire gelişen sol çene ağrısı, sol kol uyuşması, göğüs sıkışması ya da nefes alıp vermede problem yaşıyorsanız bu durum kalp krizinin habercisi olabilir. Bu belirtilerde mutlaka vakit kaybetmeden doktora gidilmelidir.

Çene Ağrısı için Hangi Doktor ve Bölüme, Ne Zaman Doktora Gidilmeli?

Çene ağrısı gibi orofasiyel (çene ve yüzü ilgilendiren) durumlarda hastanın ilk başvurması gereken diş hekimliği bölümü Oral Diagnoz ve Radyoloji’dir. Tedavi konservatif yaklaşımla çözülecek gibiyse bu bölümde gerekli tanılar yapılarak ilaç reçete edilir.

Hastanın çene ağrısı ilerlemiş boyutlarda ve konservatif tedaviyle çözülemeyecek durumdaysa Ağız, Diş ve Çene Cerrahisi bölümüne yönlendirilmelidir. Bu bölümde gerekli tedaviler yapılıp hastanın ağrısız ve sağlıklı bir çeneye kavuşması mümkündür.

Kimi zaman Ağız Diş ve Çene Cerrahisi bölümünün bu tedaviyi Fizik Tedavi bölümüyle yürütmesi gerekebilir, bu tarz bir durumda hasta cerrahi işlem uygulanmadan konservatif tedavi ve fizik tedavi yaklaşımlarıyla çene ağrısı ve fonksiyon bozukluğu gibi durumlardan rahatlıkla kurtulabilir.

Makaleyi faydalı buldun mu?
1
0
Makeleyi Paylaşın

Çene ağrısı ile İlgili Sıkça Sorulan Sorular

Yirmilik diş çıkacağı sırada diş etine yaptığı baskıdan dolayı ağrıya sebep olur. Ama bu ağrının tek sebebi baskı değildir. Aynı zamanda çene yapısı da etkilidir. Eğer çene küçük dişler çeneye oranla daha büyükse ağrı kaçınılmaz bir hal alacaktır. Aynı zamanda dişin çıkış yönü de çok önemlidir. Bazen çiğneme yüzeylerinde çıkmayabilir. Bu gibi durumlarda da hasta ekstra bir çene ağrısı, baş ve boyun ağrısıyla karşı karşıya kalır.

Genel olarak toplum tarafından yanlış bilinen bir algıdır. Boyun fıtığı çene ağrısına neden olmaz aksine çenede bulunan kas problemli ağrılar boyun ve başta ağrıya sebep olur. Uzman bir çene cerrahına görünmek bu konuda ağrı dindirilmesi için en etkili yöntem olacaktır.

Çene ekleminin üst yüz bölgesiyle birleştiği yer kulağın hemen ön alt kısmıdır. Çene ekleminde görülen özellikle iltihaplanmaya bağlı ağrılarda ağrı kulak, boyun ve başa vurur. Kulakta çınlama ve nadir de olsa işitme kaybına neden olur.