Vajinal Septum Nedir?
Vajinal septum, rahim gelişimi sırasında Müller kanallarının birleşme kusuru nedeniyle oluşan doğumsal bir anomalidir. Vajina içinde fibröz doku veya kas liflerinden oluşan bir perde şeklinde görülür. İki ana tipi bulunur: longitudinal (boylamasına) ve transvers (enlemesine) septum. Longitudinal septum vajinanın ortasında dikey bölme oluştururken, transvers septum vajinanın üst kısmında enine bir bariyer meydana getirir.
Belirtiler ve Şikayetler
- Ağrılı cinsel ilişki (disparoni)
- Adet kanaması zorluğu (hematokolpos)
- Tekrarlayan vajinal enfeksiyonlar
- Tampon kullanımında zorlanma
- Doğum eyleminde ilerleme sorunları
- Kısırlık veya tekrarlayan düşükler
Tanı Süreci
Tanıda multidisipliner yaklaşım gerekir. Pelvik muayenede vajinal duvarda anormal doku katmanı fark edilebilir. Transvajinal ultrason ile septum kalınlığı ve rahim yapısı değerlendirilir. Kesin tanı için MR görüntüleme kullanılır. Şüpheli vakalarda histeroskopi veya laparoskopi ile anatomik yapı doğrulanır.
Tedavi Yaklaşımları
- Cerrahi Müdahale:
- Transvers septumda eksizyon veya penetrasyon
- Longitudinal septumda metroplasti (rahim düzeltme)
- Lazer veya elektrokoter ile doku çıkarımı
- Ameliyat Sonrası Bakım:
- 4-6 hafta cinsel perhiz
- Silikon stent uygulaması (darlık önleme)
- Kontrollü epitelizasyon için östrojen krem
Komplikasyonlar ve Riskler
- Cerrahi sonrası vajinal darlık (%10-15)
- Mesane veya rektum yaralanması (nadir)
- Tekrarlayan septum oluşumu
- Tedavi edilmezse endometriozis gelişimi
Hamilelik ve Doğum İlişkisi
Longitudinal septumlu gebelerde erken doğum riski 2 kat artar. Transvers septum varlığında vajinal doğum imkansızlığı söz konusudur. Ameliyat sonrası gebeliklerde sezaryen oranları %60-70’tir. Fetal gelişim genellikle normal seyreder.
Hangi Uzmana Başvurulmalı?
- Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı (ilk değerlendirme)
- Ürojinekolog (kompleks vakalar)
- Üreme Endokrinolojisi Uzmanı (infertilite eşlik ediyorsa)
Önleyici Stratejiler ve Takip
Doğumsal olduğu için önlenemez ancak erken teşhisle komplikasyonlar minimize edilebilir. Ameliyat sonrası 6. ayda vajinal muayene ve ultrason ile iyileşme kontrolü şarttır. Cinsel aktif hastalarda yıllık rutin kontroller önerilir.
