Mallet finger (çekiç parmak), parmağın en uç eklemindeki tendonun yırtılması veya kopması sonucu parmak ucunun aşağı doğru sarkmasıyla karakterize bir yaralanmadır. Özellikle sporcular ve elini aktif kullanan bireylerde sık görülür. Tedavi edilmezse kalıcı fonksiyon kaybına yol açabilir.
Mallet Finger Nasıl Oluşur?
Bu yaralanma genellikle ani bir travmayla meydana gelir. Parmak ucuna darbe alındığında (topun parmak ucuna çarpması, yatak çarşafı katlarken sert vurma gibi) ekstansör tendon zorlanır. Tendonun kemiğe yapıştığı yerden kopması veya parmak kemiğinin küçük bir parçasının kırılması sonucu parmak düzleştirilemez.
Belirtiler ve Tanı Yöntemleri
- Parmak ucunda aşağı doğru sarkma ve düzleştirememe
- Şişlik, morarma ve hassasiyet
- Eklem üzerinde dokunmakla hissedilen ağrı
Tanı için fizik muayene yeterlidir. Doktor parmağı pasif olarak düzleştirmeye çalışır. Röntgen ile kırık varlığı kontrol edilir.
Tedavi Seçenekleri
-
Konservatif Tedavi:
- Özel mallet finger ateli (stack splint) ile 6-8 hafta sürekli parmağın düz tutulması
- Atel çıkarıldıktan sonra 2-4 hafta gece ateli kullanımı
- Parmak egzersizleriyle eklem hareket açıklığının korunması
-
Cerrahi Tedavi:
- Kırık parça büyükse veya eklemde çıkık varsa
- Tendonun kemiğe dikilmesi veya kırık parçanın tespiti
- İşlem sonrası 6 hafta alçı veya atel uygulaması
İyileşme Süreci ve Dikkat Edilmesi Gerekenler
Atel kullanırken parmağın mutlaka düz konumda kalması gerekir. Atelin gevşemesi veya parmağın bükülmesi iyileşmeyi engeller. Su temasında su geçirmez koruyucular kullanılmalıdır. Tedavi başarısı %80’lere ulaşır ancak geç başvurularda deformite kalıcı olabilir.
Olası Komplikasyonlar
- Parmak ucunda kalıcı sarkma (kuğu boynu deformitesi)
- Eklem sertliği ve hareket kısıtlılığı
- Tendonun yeniden kopması (atelin yanlış kullanımı nedeniyle)
Korunma Yöntemleri
- Topla oynanan sporlarda parmak koruyucu bantlama
- Ağır nesneleri iterken parmak uçlarına yük bindirmekten kaçınma
- El işi yaparken dikkatli hareket etme
Acil Doktora Başvurulması Gereken Durumlar
- Parmakta ani şekil bozukluğu
- Tırnak yatağında kanama veya tırnak düşmesi
- Parmakta his kaybı veya renk değişimi
Fizik tedavi süreci, tedavinin kritik parçasıdır. El terapisti eşliğinde yapılan özel egzersizler eklem hareketliliğini geri kazandırır. Ortopedi veya el cerrahisi uzmanı, tanıdan tedaviye kadar süreci yönetir.
