Böbrek şişmesi (hidronefroz), idrarın böbreklerde birikmesi sonucu oluşan ve tedavi edilmezse kalıcı böbrek hasarına yol açabilen ciddi bir durumdur. Üriner sistemdeki tıkanıklıklar veya idrar akışını engelleyen yapısal problemler bu soruna neden olur.
Hidronefrozun Temel Nedenleri
- Üreter Tıkanıklıkları: Böbrek taşları, tümörler veya darlıklar
- Mesane Çıkış Problemi: Prostat büyümesi, mesane kanseri
- Vezikoüreteral Reflü: İdrarın mesaneden böbreğe geri kaçışı
- Gebelik: Rahimin üreterlere baskı yapması
- Doğumsal Anomaliler: Üreteropelvik bileşke darlığı
Belirtiler ve Şikayetler
Hafif vakalarda belirti görülmeyebilir. Şiddetli durumlarda:
- Şiddetli yan ağrısı (renal kolik)
- İdrarda kan (hematüri)
- Tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonları
- Bulantı ve kusma
- İdrar çıkışında azalma
Teşhis Yöntemleri
- Ultrason: İlk basamak görüntüleme; böbrek genişlemesini gösterir
- BT Ürografi: Tıkanıklık nedenini ve yerini detaylı inceler
- DMSA Sintigrafisi: Böbrek fonksiyon kaybını ölçer
- Sistoskopi: Mesane içi problemleri değerlendirir
Tedavi Yaklaşımları
Tedavi altta yatan nedene ve tıkanıklığın şiddetine göre planlanır:
- Acil Müdahale: Şiddetli ağrı veya enfeksiyonda nefrostomi (böbreğe dışarıdan drenaj)
- Böbrek Taşı Tedavisi: ESWL (şok dalgası) veya üreteroskopi
- Cerrahi Çözümler:
- Üreter darlıklarında stentleme
- Prostat büyümesinde TURP ameliyatı
- Doğumsal anomalilerde pyeloplasti
- Reflü Tedavisi: Antibiyotik koruması veya reimplantasyon cerrahisi
Komplikasyon Riskleri
- Tedavi edilmeyen vakalarda böbrek yetmezliği
- Kronik böbrek enfeksiyonları (piyelonefrit)
- Hipertansiyon gelişimi
- Sepsis riski
Korunma ve Öneriler
- Günde 2-2.5 litre su tüketimi
- Tuz ve hayvansal protein alımını sınırlama
- Böbrek taşı öyküsünde periyodik kontroller
- İdrar tutma alışkanlığından kaçınma
Ne Zaman Doktora Başvurulmalı?
Yan ağrısı, ateşli idrar yolu enfeksiyonu veya idrarda kan görülmesi durumunda acilen üroloji uzmanına danışılmalıdır. Erken teşhis, böbrek fonksiyonlarının korunmasında hayati önem taşır.
