Miyomlar, rahim kas tabakasında gelişen iyi huylu tümörlerdir. Üreme çağındaki kadınların yaklaşık %70’inde görülen bu yapılar, boyut ve yerleşim yerine göre farklı semptomlara yol açabilir. İşte miyomlar hakkında bilinmesi gereken kapsamlı bilgiler:
Miyom Nedir?
Miyomlar (leiomyom), düz kas dokusundan kaynaklanan kanserleşme riski taşımayan kitlelerdir. Östrojen hormonuna duyarlı oldukları için üreme döneminde büyür, menopozda küçülme eğilimi gösterirler. Yerleşimlerine göre üç ana tipte sınıflandırılır:
- Subseröz miyom: Rahmin dış yüzeyinde gelişir
- İntramural miyom: Rahim kas tabakası içinde yer alır
- Submüköz miyom: Rahim iç zarına (endometrium) doğru büyür
Belirtiler Ne Zaman Ortaya Çıkar?
Miyomlar sıklıkla sessiz seyreder. Semptomlar genellikle 4 cm’den büyük veya rahim iç boşluğuna baskı yapan kitlelerde görülür:
- Anormal uzun veya ağır adet kanamaları
- Kasık ağrısı veya dolgunluk hissi
- Sık idrara çıkma veya kabızlık
- Cinsel ilişkide ağrı
- Kansızlığa bağlı halsizlik
Teşhis Yöntemleri
- Transvajinal Ultrason: %90 tanı koydurucudur. Miyomun boyutu ve konumu belirlenir.
- Histeroskopi: Rahim içi miyomların direkt görüntülenmesini sağlar.
- MR Görüntüleme: Çok büyük miyomlarda veya ameliyat öncesi detaylı planlama için kullanılır.
Tedavi Seçenekleri
İlaç Tedavileri:
- Hormonlu spiral (LNG-IUS) kanamayı %90 azaltır
- GnRH analogları geçici menopozla miyomları küçültür
- Traneksamik asit ağır kanamaları kontrol eder
Cerrahi Yöntemler:
- Histeroskopik rezeksiyon: Rahim içi miyomların kapalı yöntemle alınması
- Laparoskopik miyomektomi: Karından 0.5 cm’lik kesilerle miyom çıkarılması
- Uterin arter embolizasyonu: Miyomun beslenmesini durduran anjiyografik yöntem
- MRgFUS: MR eşliğinde odaklanmış ultrason enerjisiyle miyom dokusunun tahrip edilmesi
Hamilelikte Miyomlar
Gebelikte östrojen artışı miyom büyümesini tetikleyebilir. Risk faktörleri:
- Düşük veya erken doğum riskinde artış
- Bebeğin ters pozisyonda durması
- Doğum sonrası kanama olasılığı
Doğal Takip Süreci
Küçük ve asemptomatik miyomlar genellikle tedavi gerektirmez. Takip önerileri:
- 6 ayda bir ultrason kontrolü
- Demir takviyesi ile kansızlık önlemi
- Kilo kontrolü (obezite östrojen üretimini artırır)
Ne Zaman Ameliyat Gerekir?
- 6 aydan uzun süren şiddetli ağrı
- Aylık kan kaybı nedeniyle kansızlık gelişmesi
- İdrar torbası veya bağırsaklarda fonksiyon bozukluğu
- Kısırlık nedeni olması
Korunma ve Risk Faktörleri
Miyom oluşumunda genetik yatkınlık önemli rol oynar. Risk azaltma yöntemleri:
- Düzenli egzersiz (haftada 4 saat orta tempolu aktivite)
- Yeşil sebze ve meyve ağırlıklı beslenme
- Doğum kontrol hapları (kanıt düzeyi sınırlı)