evim.com

Göz Tembelliği Belirtileri

Göz tembelliği, bazı nedenlerde dolayı iki gözden birinin işlevini yerine tam getirememesi durumudur.

Göz Tembelliği Nedir?

Göz tembelliği ya da ambliyopi, iki gözden birinin herhangi bir sebebe bağlı olarak görüşünün kısıtlanması ve sonucunda bu gözde görüntü oluşturma yeteneğinin bozulmasıdır. Bu kısıtlanmaya gözde kırma kusurları, doğumsal katarakt ya da göz kapağı düşüklüğü gibi problemler neden olabilir.

Göz tembelliği, doğumdan 7 yaşa kadar gelişir ve tablo oturur, çocuklarda görülen bir tablodur. Tembellik yapan göz genellikle içe ve ya dışa kayar, uzun süre sabit duramaz. Genelde tek gözü etkiler fakat nadiren 2 gözü birden etkileyebilir.

7 yaşa kadar müdahale edilirse oldukça başarılı ve kalıcı şekilde tedavi edilir fakat geç kalırsa tedavi başarısı düşer, sorun kalıcı hale gelebilir ya da nüks etme ihtimali artabilir. 10 yaşın üzerinde tedavi başarısı düşer, yetişkinlerde ise neredeyse tedavi edilemez bir problemdir.

Tedavinin ana prensibi sağlam gören gözü kapatarak tembel gözün çalışmasını teşvik etmekle problemi aşmaktır. Bu amaçla genellikle tek gözü kapatan göz bantları kullanılır. Bunun yanında göz kusurlarını giderecek gözlüklerin ya da lenslerin kullanılması problemin çözümünü sağlar.

Göz Tembelliği Belirtileri Nelerdir?

Göz tembelliği pek çok semptom ile seyreder genellikle sinsi, belirti vermeden ilerleyen bir hastalık değildir. En sık karşılaşılan belirtiler ise şunlardır:

  • Bir gözde içe ya da dışa kayma
  • İki gözün sağa sola ya da yukarı aşağı bakarken beraber hareket etmemesi, senkronize olmaması
  • Derinlik algısında azalma olması
  • Bir gözü kapatarak ya da kısarak bakma
  • Başı bir tarafa eğerek bakma
  • Göz testlerinde bozulmalar

Göz Tembelliği Nedenleri Nelerdir?

Göz tembelliğinin temelinde görme yollarında bir gelişme problemi yatar. Görüş yolları gözün arka tabakalarından (retina ya da ağ tabaka) beyindeki görme merkezine uzanır. Bu yollar görmekle ve gözleri aktif olarak kullanmakla gelişir. İnsan bebekleri doğumdan sonra uzun bir süre göz gelişimini sürdürür. 

Bir gözde görüşü etkileyecek bir kusur ya da dışarıdan görüş kısıtlılığı yaratacak bir faktör varsa bu durumda bu gözün görüşü azalır. Zayıf gözden gelen görüş sinyalleri azaldıkça beyin bu sinyalleri görmezden gelmeye başlar ve o gözde zamanla görüntü oluşturmayı bırakır. 

Pek çok sebeple göz tembelliği oluşabilir fakat en sık görülenler şunlardır:

  • Şaşılık (strabismus) ambliyopisi: Şaşılık, gözü hareket ettiren kaslarda kısalıkla seyreden, bu açıdan gözün bakışının doğrusal olmadığı tıbbi durumdur. Şaşılık durumunda gözler beraber hareket edemezler bu da bir gözde tembelliğe neden olur.
  • Kırma kusurları (anizometropik ambliyopi): Miyopi, hipermetropi ya da astigmatizm gibi problemlere kırma kusuru adı verilir. 2 gözde de yaklaşık numaralarda olmaları durumunda göz tembelliğine yol açmazlar. İki göz arasındaki numara farkının çok büyük olduğu durumlarda, en sık da miyopi (uzağı görememe) durumunda tembellik gelişebilir. Numarası büyük olduğundan etkin şekilde göremeyen göz zayıf kalır. Tedavisi gözlük ve ya kontakt lens yardımı ile kolay bir şekilde yapılabilen problemlerdir.
  • Deprivasyon ambliyopisi: Bir gözde, katarakt ya da göz kapağı düşüklüğü gibi gözün görüşünü fiziksel olarak sınırlayan bir faktör olması durumunda deprivasyon ambliyopisi gelişir. Katarakt, gözün kırıcı kısmında belirli maddelerin birikmesi sonucu görüşün bulanıklaştığı hastalıktır. Genellikle yaşlılarda görülür fakat bazı doğumsal metabolik hastalıklar çocuklarda da katarakta sebep olmaktadır. Bu tarz kapanma problemleri en acil göz tembelliği tipidir, bir an önce ortadan kaldırılması gerekir.

Hastalığın nedeni olmayan fakat risk faktörü olan durumlar ise şunlardır:

  • Prematür doğum
  • Düşük doğum ağırlığı
  • Anne karnında ve doğumdan sonra yaşanan gelişim geriliği
  • Yapısal olarak küçük bebekler
  • Ailede göz tembelliği öyküsü olması

Göz Tembelliği için Hangi Doktor ve Bölüme, Ne Zaman Gidilmeli?

Göz tembelliği tedavisi ile ilgili bölüm Göz Hastalıklarıdır. Çocuklarda ortaya çıkan bir problem olduğu için saptanmasında ebeveynler rol oynayacaktır. Çocuğun gözünde kayma, sağa ya da sola çekme, şaşılık, bir gözü kısarak ya da kapatarak bakma gibi belirtiler mevcutsa göz tembelliğinden şüphelenilmelidir.

Göz tembelliği acil (saatler içinde) tedavi edilmesi gereken bir problem değildir fakat kesinlikle vakit kaybetmeden tedaviye başlanmalıdır. 7 yaşından küçük çocuklarda tedavi oldukça ideal bir şekilde yapılabilmekte fakat 10 yaşından büyük çocuklarda çok zorlaşmaktadır. Tedavisiz kalması durumunda ise gözde görme kaybı ile sonuçlanır.

Makaleyi faydalı buldun mu?
0
0
Makeleyi Paylaşın

Göz tembelliği ile İlgili Sıkça Sorulan Sorular

Göz tembelliği seneler içinde ilerler ve müdahale edilmezse bu göz tamamen görüntü oluşturma yetisini kaybeder. Bu sebeple mümkün olduğunca erken (7 yaş öncesi) tedavi edilmesi gerekir. Bunun için ailenin çocuğu iyi gözlemlemesi ve bir problem gördüklerinde mutlaka hekime başvurması gerekir.